K-meel

Hersenverweking

2012-01-25T14:31:00.002Z

Langzaam steek ik achteruit, rustig manoeuvrerend om loslopende peuters te ontwijken. De parkeerplaats van de peuterschool is klein en overvol. Achterin sta ik stil. Even moet ik schakelen, de auto maar ook mezelf. Voor ik weer kan optrekken schuift een auto voor me langzaam achteruit. Ik wacht. De auto rijdt, verder, verder. Ik schrik. Ziet ze me niet? Echt niet? Mijn handen wapperen om het stuur, moet ik toeteren, snel achteruit? Er kan van alles achter me lopen en voor ik iets heb kunnen doen voel ik een zachte dreun. We botsen bumper aan bumper. In de auto voor me zie ik een silhouet vertwijfeld stil zitten, gebogen over het stuur, met de handen in het haar. Dan stapt ze uit. Ze put zich uit in excuses. Ik glimlach, maak je niet druk. Zenuwachtig bestudeert ze mijn bumper, zoekend naar krassen. Ik zie genoeg krassen. De auto zit er vol mee. Maar niet op de bumper die zij zojuist raakte. Ze blijft excuseren en ik blijf afwimpelen, lachend. Na veel zoeken vindt ze een miniscuul breukje in het nummerbord. Ze vraagt om papier, een pen, en of ik haar nummer wil, voor de schade. Ik lach weer, en wijs naar alle krassen, groter dan de hare. Als het de hare al is. Och, ik vind je wel, zeg ik, mocht mijn meer kritische man dat nodig achten. Ze kijkt wanhopig. Of geef je naam anders, zeg ik, om van haar af te zijn. Ze is Lucy, mama van James, uit de blauwe groep.

Op weg naar huis blijf ik lachen. Wat is dat met moeders dat ze hun verstand verliezen in de chaos van alledag? Zwangerschapsdementie, noemen we het, maar dat is het niet. Het verdwijnt niet met de baby uit je buik. Ik loop ze na, in mijn hoofd, mijn ontelbare incidenten. De auto die ik laatst schampte bij het benzinestation, in haast, al te laat voor school. De zijspiegel die ik van een auto aan de kant van de weg afreed, onder invloed van een krijsende achterbank. Waarna ik een uur later met het schaamrood op mijn kaken terug reed met een briefje voor onder de ruitenwisser. Een verjaardagsfeestje van een van Tijm’s beste vriendjes dat ik gewoonweg vergat. Van mijn mobiele telefoon heb ik nu twee identieke exemplaren, omdat ik hem afgelopen jaar niet een, niet twee en zelfs niet drie keer kwijtraakte. En weer terugvond. Aan de keren dat ik de verkeerde kant opreed, al naar de peutergym, totdat Tijm vroeg of we niet eerst Linde zouden ophalen bij de oppas. En zo gaat het door, en door. Het valt me mee dat ik al mijn kinderen nog heb.

Als je als moeder een kind hoort, krijsend, schoppend en tierend in de supermarkt, dan kun je maar een ding kunt denken: Gelukkig. Het is de mijne niet. Precies zo voelde ik me toen Lucy vanmorgen tegen mijn bumper stootte. Gelukkig. Ik deed het niet. Althans. Vandaag niet.

De vieze prinses

2012-01-18T09:12:00.004Z

Ooit, in een ver, ver land, woonde eens een prinsesje. Ze had lange blonde haren, grote blauwe ogen en wangen zo wit als sneeuw, met appelrode blosjes. En een echte prinsessenjurk, van geplooide, roze zijde, met een krullerige goudomrande strook om het middel, en bovenop een roos. Kortom, ze was een echte prinses. Ze woonde in een groot paleis, met de koning, de koningin, de prins en een heleboel lakeien. Die lakeien deden alles voor het prinsesje. Ze veegden haar billen schoon en de grond als ze kruimelend haar koninklijke koekjes at. Ze maakten haar bed op, kookten haar eten en wasten haar onderbroeken. Gelukkig maar voor de koningin, want deze prinses was een verschrikkelijke smeerpoets. Altijd zat haar mond vol chocolade, haar nagels vol zand en haar haren vol klitten. En haar jurk, o, o, die jurk. Die prachtige roze jurk. Van zijde, gesponnen door duizenden rupsen, geweven door elfjes tot het fijnste satijn en genaaid tot hij zwierde. Want zwieren deed de prinses zo graag. Met haar hofdames danste ze door de zalen van het paleis naar de tuin. Daar zwierde ze verder, door het bedauwde gras, langs de prikkelige rozenstruiken, de modderige kikkervijver, tot aan de klimboom. Want de prinses hield ook heel erg van klimmen.
En van snoepen. Ze dronk zoete melk met anijs, at boterhammen met chocoladepasta en koekjes met marsepein. Als de kok poffertjes ging maken rende ze snel de keuken in. Want het was een vriendelijke prinses en helpen deed ze graag. De kok liet haar, ze was immers de prinses. Ze bakte tot haar jurk en haren glinsterden en glommen van het vet.

De roze zijden jurk werd smoezeliger. Er kwamen scheuren in de plooien. Vlekken op de goudomrande strook en modder rond de zoom. Stug van vuil en vet zwierden de rokken steeds stijver. Zuchtend zag de koningin het aan. Kun je geen broek dragen, als je gaat klimmen, vroeg ze? Als je gaat eten, spelen en rennen? Een degelijke, van spijkerstof. Maar dan schudde de prinses boos haar blonde lokken. Een spijkerbroek? Dat droeg een echte prinses niet. Ze nam haar rokken op en rende weg om te gaan verven.

De koningin wist zich geen raad. Ze stuurde boodschappers naar alle hoeken van het land. Ze beloofde gouden bergen voor wie de oplossing wist. De onderdanen kwamen in drommen naar het paleis. Met jurken van jute, en spijkerstof. Met schorten, papjassen, morsmouwen en overalls. Met opvoedkundige raad, en lessen in manieren. De prinses gilde het uit. Ze gooide de jurken van de toren, nee, roze moest het wezen, en zijde. Krijsend sloeg ze de wijze raad in de wind. De prinses was een échte prinses. En echte prinsessen droegen een echte prinsessenjurk. Alleen ’s avonds, voor het slapen gaan trok ze haar jurk uit. In haar flanellen pyjama met rode roosjes was ze gewoon een klein meisje. Vanonder haar donzen dek stak ze haar armpjes uit voor de laatste knuffel. De koningin pakte de jurk op, en nam hem mee naar beneden. Ze schudde hem uit en poetste hem wat op. Het bleef een vies vuil vod. Moest ze de lakeien opdracht geven de rupsen aan het werk te zetten? Elke dag een nieuwe jurk. Zoveel zijde konden de koninklijke rupsen niet spinnen. Nee. De koningin pakte een groot vel perkament. Wet betreffende zijden jurken, schreef ze bovenaan het vel. Vanaf nu was het verboden zijden jurken te dragen in de tuin, in de keuken en aan tafel. Punt. Met een grijns tekende de koningin de wet, met een lange, krullende K. En dat was dat. Want zelfs prinsesjes moeten zich houden aan de wet. En ze deed het, maar in de balzaal zwierde zij, met haar hofdames, nog lang, en heel gelukkig in haar roze zijden jurk.

Hier en nu

2012-01-12T07:10:00.003Z

Een jaar geleden, ongeveer rond deze tijd, hing ik, vlak naast waar ik nu zit, gebogen over mijn fitbal. De deurbel ging. Nooit leefde ik zo intens in het moment. Ik greep Roel vast. Ik liet hem niet los, zelfs niet om de deur open te doen voor de midwife. Woord voor woord, beeld voor beeld kan ik me herinneren wat er vervolgens gebeurde. Niet de pijn, maar ik in het bad en op de bank, Jasmijn op mijn buik. Tijm en Linde met Roel naast ons, breed lachend. Mijn familie en ik. Verder bestond er niets. De volgende dag vloeide alles vanzelf op papier.

Wat ik gisteren deed is vaag en grijs en wat ik morgen ga doen weet ik nog niet. Van de toekomst kan ik alleen dromen. Mijn brein bevind zich in Maleisië, dertig jaar geleden, in mijn nieuwe boek. Het afgelopen jaar bestaat uit snippers. Kiekjes. Een breeduit lachende baby op het strand. Een meisje met twee blonde staartjes en een mond vol bramensap. Een jongetje roerend in een kom pannenkoekenbeslag. Roel en ik in de zon op een rots, de kinderen op schoot, lachend naar de camera. Klik. De foto ving ons geluk.

Heerlijk is het, als je niet droomt maar bent. Hier bent en nu bent. Hier en nu spelen een prinses en een koning in een tent. De prinses, in een roze glimjurk, stalt haar hofdames op een rijtje uit. Poppa, Pop, Nelly en Upsiedaisy. De tent is haar kasteel. Dan trekt ze aan mijn mouw. Honger. Ze wil brood, met chocopasta. Nog even, wijs ik naar de klok. Over een uurtje. De koning rent naar de achterdeur, om te kijken of de boontjes die we gister zaaiden al opgekomen zijn. Nog even, zeg ik, als de lente komt. Morgen kijken we weer. Maar het hier en nu kent geen morgen.
Langs de bank loopt een wezentje met een grote grijns. Vandaag is het een jaar geleden dat ze geboren werd. Het jaar is weg maar niet kwijt. Het was een zwaar jaar vol mooie dingen. Ik berg het op, in een laatje. De moeilijkheden onderop, uit het zicht. De betere dingen erover, om ze af te dekken. De allermooiste herinneringen mogen aan de muur, in een lijstje. Ik wil zoveel vastleggen en bewaren. De vieze monden vol appelstroop. Die brede grijns met maar een paar tanden. De peinzende blik waarmee hij een damsteen verschuift. De twee uitgestoken armpjes in bed die een nuffel eisen. Samen ’s avonds op de bank. Het huppelende jongetje met de rugzak op weg naar de peuterschool. Het badeendje, vastgeklemd in twee knuistjes. De oneindige spelletjes die we spelen. Alle koekjes die we bakken. De eieren bij het ontbijt met papa. Rennen door de tuin. Lavendelzakjes maken. Borstvoeden op een klif aan zee. Het tuintje van Tijm, met ijsstokjes. Een roze flanellen pyjama met rozen. De snelste kruiper. Modderige laarzen. Eikels zoeken ~n het bos. De klimboom. Bramen plukken. Een lijfje dat zich in duizend bochten wringt.

De muur hangt vol. Ik draai hem de rug toe en kruip de tent in om het hier en nu te zoeken. We gaan taart eten.

De Keuze

2012-01-05T14:51:00.015Z

Bij het aankleden trekt Tijm zijn groene trui uit de kast. ‘Kijk mama, voor mijn nieuwe school!’ Ik knik, de trui lijkt precies op het uniform van de lagere school die we gisteren bekeken hebben. Tijm is er klaar voor.

Nu er gekozen moet worden begint het ondoorgrondelijke engelse schoolsysteem zich heel langzaam te ontrafelen. Niet dat er veel te kiezen valt. Er is het privé onderwijs, de public schools. Als je vierjarige het toelatingsexamen haalt tenminste. Maar met een prijskaartje van elfduizend pond per jaar, per kind, is die keuze niet voor iedereen weggelegd. Er zijn er genoeg die deze optie kiezen, er kleiner voor gaan wonen, vakanties voor laten. Je kans op een goede universiteit en dus baan wordt er ook in de eenentwintigste eeuw nog door vergroot. Een vriendin verzuchtte, na een rondleiding, diep onder de indruk, hoe alle kleuters in doodse stilte in hun klas zaten en leerden schrijven. Mijn perplexe ‘Nee, niet waar,’ werd niet begrepen. ‘Ja, goed hè,’ antwoordde ze. Academisch gezien scoren deze scholen uitmuntend. Toch lijkt hun rigide omgeving, zonder meisjes, me niet de beste voor mijn levendige zoon.

Openbare scholen variëren van uitstekend, goed en voldoende tot matig en zeer slecht. Een overheidsinstantie oordeelt. Alhoewel ook hier het leren begint met vier, verlaat een schrikbarend hoog percentage kinderen de lagere school zonder te kunnen schrijven. Gefrituurd eten staat op het lunchmenu. Toewijzing geschiedt op basis van afstand, in meters, tot aan de school. Je beslist dus op het moment dat je het koopcontract tekent van je huis. Iets wat wij, als buitenlanders, natuurlijk niet beseften. Gelukkig staat ons chique forensendorp bekend om zijn goede scholen. Maar, wegens een recente babyboom barsten de scholen uit hun voegen. Er heerst stress onder de moeders. Wie buiten de boot valt wordt doorverwezen naar een slecht bekend staande school aan de rand van het dorp.

De schoolkeuze is een Zeer Belangrijke Kwestie. Tussen de moeders wordt over weinig anders gepraat. Alle scholen worden bezocht, rapporten bestudeerd, kansen gewogen. Welke zet je op de eerste plek van je voorkeurslijstje? Welke op plaats twee en drie? Niet begrijpend kijk ik toe. Waarom houden ze zo sterk vast aan de illusie van de keuze, willen ze perse het gevoel het beste te zoeken voor hun kind? Ik heb me allang neergelegd bij het feit dat wij, wat ik ook invul, de school in onze wijk krijgen toegewezen. Een school die jarenlang slecht bekend stond, maar die zich onder een nieuw hoofd heeft weten op te werken tot een ‘goed’. Landelijk gezien een prima score, maar in ons dorp van snobs wat magertjes naast de ‘uitstekend’ van de andere scholen. Behalve die ene, de nachtmerrie van de moeders, die slechts ‘voldoende’ scoort.

Nee, onze school is prima. Maar het blijft een engelse school, waar kleuters van vier stil zittend moeten leren schrijven. De school wordt immers op academische waarden afgerekend door de staat. Hij ligt op loopafstand, naast de peuterschool, en heeft een prettige sfeer. En, Tijm kan erheen met zijn vriendje uit de straat, al heeft diens moeder de school op nummer drie gezet. We zijn niet ontevreden.

Maar dan, opeens, is er een keuze. Een alternatief. Een nieuwe school. En niet zomaar een, een Montessori school. Niks geen brits gedril, in de rij lopen, ja meneer en amen. We bezoeken de informatie avonden van de inspirerende oprichters. We vallen ervoor. En nu moeten we kiezen. Maar hoe beoordeel je iets wat niet bestaat? Op praktische gronden? Naar de nieuwe school is niet te lopen, zelfs niet te fietsen over onze heuvels zonder fietspaden. Hij is niet naast de peuterschool. Er is überhaupt geen gebouw, in september zullen ze starten in een bouwkeet. Er is om te beginnen enkel een onderbouw. Daartegenover staat de Montessori filosofie, die mij aanspreekt, zeker vergeleken met het statige, ouderwetse, engelse onderwijs.

De keuze is zo weinig tastbaar. ‘Welke school dan,’ vraagt Tijm, als ik zeg dat we nog niet weten of hij naar de school met de groene truien zal gaan. Ik kan het hem niet goed uitleggen. Ik kan de sfeer niet proeven, de geuren van het eten niet ruiken. De kinderen niet zien, die hopelijk met veel lawaai door de kleuterklas zullen rennen, of beter nog, door de tuin vol groen.

Nu heb ik eindelijk de keuze. Kan ik niet kiezen.

Dromen

2011-12-29T15:29:00.003Z

Ik zat weer eens te dromen over de tropen. Over de zon op mijn huid en de hitte die me als een warme deken omarmt. De kruidige geuren van de markt, door de warme lucht naar mijn niet-verstopte neus gedragen. Bloemen in felle kleuren. Geroezemoes van insecten, scherpe kreten van vogels. Om elke hoek een verrassing, iets nieuws, iets te ontdekken. Elke pijnloze dag een kadootje, waarop je je ’s ochtends bij het wakker worden kunt verheugen. Wat zullen we vandaag gaan doen?

Wat zoek ik daar toch? Natuurlijk, de warmte die mijn reuma wegstraalt. De magie uit mijn jeugd, avonturen om boeken over vol te schrijven. En tijd om dat te doen. Het comfort dat een warm klimaat biedt, het buitenleven, een einde aan de eindeloze winterse verkoudheden. In de zon is nietsdoen al leuk. Maar er is meer. De drukke maar ontspannen sfeer, het rustige tempo, gebrek aan stress en moeten. Manana manana. Inshallah. De kunst van het nietsdoen en daarvan genieten. Grote, vertakte gezinnen. Vrouwen die samen hun kinderen verzorgen. Oma’s, tantes, moeders en vriendinnen. Vrouwen die steunen en niet oordelen. Moeders die niet denken aan persoonlijke ontwikkeling, aan zelfontplooiing. Aan welke school ze moeten kiezen voor hun kroost. Aan de juiste schoenen of weer een nieuwe jas. Het leven lijkt zoveel makkelijker als het warm is. Lijkt. Ik weet wel, dat die moeders niet denken aan zelfontplooiing omdat ze het druk hebben om elke dag weer eten op tafel krijgen. Dat ze blij zijn als de kinderen überhaupt naar school kunnen. Makkelijk is relatief. Alles is relatief. Maar iedereen heeft zijn eigen problemen en ze tellen allemaal. Dus ook de mijne.

Verder dromend zie ik me zitten, aan het zwembad, met de kinderen, als expatvrouw. Zoals mijn moeder vroeger zat. Ik strek me uit in de zon, genietend van spetterend gewoel aan mijn voeten. Toch ken ik nu mijn moeders spijt, haar gemiste kansen. Ik zie haar opoffering. En ik weet wel dat ik als ik daar zat juist in de schaduw zou willen wegkruipen, schrijvend achter mijn laptop. Of erop uit zou willen gaan, dingen maken, bijdragen. Dus droom ik van hulp, een inwonende ama. De Anna uit mijn jeugd, die opruimde voor je de kans had het zelf te doen, die waste, streek en oppaste. We vonden haar lief. We namen haar voor lief. De foto’s van haar kinderen aan haar muur, thuis in India bij de grootouders, voor wiens studie zij werkte, we zagen ze wel. Met kerst stuurden we ze kadootjes. Wij vonden het normaal. Anna was blij met haar kans, voor een betere toekomst voor haar kinderen waste ze graag ons ondergoed. Wás het normaal? Ook normaal is relatief, maar eerlijk was het in ieder geval niet. Of haar kinderen beter af waren geweest mét moeder maar zonder geld weet ik niet. Het was Anna’s keuze.

En zo droom ik door tot elke fantasie als een zeepbel uiteenspat. Zelfs in mijn dromen kan ik het perfecte leven niet vinden. Toch droom ik door. Voor mijzelf, en alle moeders op deze wereld. Perfectie hoeven we niet, dat is maar saai. Wat rust, wat vrede. Veel warmte en gezelligheid. En, als het kan, een klein beetje tijd voor onszelf.

Ik wens iedereen een gelukkig nieuw jaar, met veel mooie dromen.

Happy Christmas!

2011-12-21T08:21:00.004Z

Bij deze wil ik iedereen hele fijne kerstdagen wensen. Met veel familie, vrienden, heerlijke geuren, lekkere smaken, mooie liedjes en prachtige verhalen. Een sprankje magie. En misschien een toefje sneeuw, om het af te maken.

Ik hoop jullie allemaal weer te zien in het nieuwe jaar, met nieuwe energie en nieuwe inspiratie. Gelukkig 2012!

PS wil je ook zo'n mooi Peperkoek Huis als op de foto? Of een Christmas Cake? Doet de gans het water al in je mond lopen? Of eet je liever de vegetarische bietensoep? Voor inspiratie, deze gerechten en nog veel meer, kijk eens op mijn receptensite, Kamelenvoer.

Ontbijtgesprek

2011-12-13T16:45:00.005Z

‘Tijm, wil je ontbijt?’
Klik, klik, doen de legosteentjes.
‘Tijm, stop eens met die lego en kom aan tafel. Nu.’
Stapvoets slentert hij naar de tafel.
‘Wil je cereals? Of toast?’
Hij denkt even na. ‘Cereals. Weetabix, chocolate stars en rozijntjes, maar zonder melk. En toast met marmite.’
Gedachteloos meng ik zijn gebruikelijke ontbijt van verschillende cereals en zet het bakje voor zijn neus.
Hij barst meteen los. ‘Nee, geen rice crispies. Ik had gezegd geen rice crispies.’
‘Hoezo geen rice crispies? Je eet altijd rice crispies.’
‘Ik Had Gezegd Geen Rice Crispies Mama.’
Ik probeer terug te denken aan wat hij zei. Geen idee. ‘Maar je eet elke dag rice crispies. Waarom nu opeens niet?’
‘Omdat ik had gezegd, géén rice crispes!’
‘Maar je lust ze best, eet ze nou maar gewoon.’
‘Nee mama, vandaag lust ik geen rice crispies.’
‘Maar gisteren lustte je ze wel?’
Even denk hij na. ‘Ja, gisteren lustte ik wel rice crispies. En morgen lust ik ook rice crispies.’ Dan, schreeuwend. ‘Maar vandaag lust ik ze niet!’
Ik zucht.
‘Je eet ze toch maar. Ze zitten er nu al in.’
Hij krijst. ‘Nee, mama, ik had gezegd géén rice crispies vandaag. Géén!’
‘Dan heb je pech. Ik ga niets anders maken. Je eet het toch maar op.’
Tijm krijst, steeds harder, steeds hysterischer.
‘Mama, je moet ze eruit halen. Mama. Ik vind jou niet gezellig vandaag. Ik had gezegd geen rice crispies. Anders ga ik niet met jou spelen vandaag. Mahama?’
‘Houd eens op met dat gekrijs. Eet gewoon je ontbijt op. Het is hier geen hotel. Ik ben het zat door jou rondgecommandeerd te worden. Eet op.’ Nu krijs ik ook.
‘Mama, je moet stil zijn. Dat doet pijn aan mijn oren, dat gegil. Ik vind jou niet gezellig vandaag. Stop met praten mama, stop.’
Ik zeg niets.
‘Mama,’ roept hij weer. ‘Stop met praten.’
Ik zeg weer niets.
‘Mama. Máhama. Ik wil dat je ja zegt.’
‘Ja?’
‘Ik wil dat je de rice crispies eruit haalt. Nu.’
‘Nee.’
‘Mama, ik wil dat je ja zegt.’
‘Nee. Als je ze eruit wilt hebben dan doe je dat zelf maar. Geef ze maar aan Linde.’
Boos gilt hij door, sputtert tegen. Ik loop weg, voordat ik mijn laatste restjes energie en zelfbeheersing verlies.
Als ik terugkom heeft hij minutieus alle rice crispies uit het bakje gepeuterd.
Ik aai over zijn hoofd. ‘Lekker ontbijt?’
Met volle mond knikt hij.

Donkere wolken

2011-12-07T12:34:00.001Z

Er hangt een depressie boven de Britse Eilanden. Grijze wolken pakken samen en verstikken de zon. Kleine druppeltjes miezeren neer. De dagen worden korter en kouder. We staren met onze neuzen tegen de achterdeur gedrukt naar de modderige tuin en ik voel me opgesloten in mezelf. De donkere wolken leggen een sluier voor mijn ogen en ik raak mezelf kwijt. Wie is die driftige, doorgedraaide vrouw? Prikkelbaar, haar geduld lang geleden verloren, waart ze als een gillende tornado door het huis. Hollend, van euforie naar wanhopigheid, gedreven maar gestresst, tot alleen uitputting overblijft. Van een afstandje zie ik mezelf en denk, dat kan anders. Beter.

Op een ochtend kom ik, mijn haren nog nat, beneden en Tijm stuitert me toe.
‘Mama, de zon schijnt, mama, kom kijken. Het is mooi weer.’
Naar buiten kijkend knipper ik mijn ogen. Verdraaid. Een strakblauwe hemel grijnst me toe. Tijm heeft zijn laarzen al aan. ‘Kom mama, naar buiten!’
Ik zet water op. ‘Zullen we eerst ontbijten?’

Niet veel later lopen we naar het park. De lucht kraakt, rijp schittert op het gras en de zon laat de wereld glanzen. We hebben mutsen op en handschoenen aan. In het park wijs ik opzij, een modderig pad in. Het is pas negen uur en alle geluid lijkt bevroren. We klimmen over de sluis, langs de aarden wal en stoppen bij de waterval. Ondanks de kou straalt de zon de grauwsluier weg van mijn hoofd. Ik adem de scherpe lucht in en voel mijn zintuigen wakker worden. In mijn hoofd maak ik een blije buiteling. Hé, ik ben er weer.
Tijm rent rond en verzamelt stokken. We spelen poeh-stokjes, we gooien twijgen en takken in de stroom en kijken welke het eerst beneden is. Linde’s tak blijft steken langs de kant en Tijm wint. We spelen opnieuw, en opnieuw. De kinderen rennen af en aan en verzamelen meer. Het water bruist, de bomen suizen en de wereld schittert.
Linde valt in de modder en krijst. Ik hijs haar overeind en kus het af. Jasmijn urmt onrustig in haar buggy, met koude vingers. Met koekjes koop ik haar om. Als kleine witte wolkjes zeilen de oneffenheden door mijn hoofd. Vol vertrouwen blaas ik ze weg en de lucht blijft blauw. We klimmen over de stapstenen. Een voor een neem ik Linde en Tijm aan mijn hand en dapper, stap voor stap, steken we de rivier over. Ik ga terug, draag Jasmijn en daarna de buggy, over. We vallen, rollen en lachen. Mijn broek en jas zitten vol modder maar de spinrag is uit mijn hoofd.

Die middag trekt de lucht weer dicht. De wolken hangen laag, de zon is diep verstopt, alsof hij er nooit was. Ik sta in de kamer, de klok slaat vier en ik knip het licht aan. De nacht komt eraan en bedtijd is nog ver weg. Tijm en Linde springen gillend van de bank naar de stoelen en Jasmijn brult hongerig in de box. Ik tel langzaam tot tien en weet dat ik terug moet naar het park. Terug naar die plek in mezelf waar ik vanochtend was en waar de zon schijnt. Waar ik een leuke moeder kan zijn en kan genieten, zonder mezelf kwijt te raken. Ik weet dat ik het kan. Maar het is zo verrekte moeilijk.

Druk en rust

2011-12-01T14:56:00.008Z

Ik ben een beetje moe. Ik neem een weekje rust. Deze week en mijn hoofd zijn te vol, te veel, te van alles. Maar, ik ben er snel weer, dat beloof ik!

In de tussentijd, neem eens een kijkje op mijn twee nieuwe websites. In het engels deze keer. Stuur de links door aan al je vrienden en vriendinnen die geen Nederlands lezen. Graag. Dankjewel.

Voor vertalingen van stukjes eerder verschenen op deze site:
http://kamel-mail.blogspot.com/

Voor stukjes over creatief koken met kleine kinderen:
http://kamel-food.blogspot.com/

Heb je een facebook account? Kom dan eens kijken op de nieuwe Kamel pagina! 'Like' hem en je krijgt vanzelf updates van alle K-meel en Kamel sites in je news feed.

En, allerlaatst, als je iets dan wel niet ván mij, maar wel óver mij wilt lezen, lees dan de Quote van deze maand. Er staat een interview met mij in!

O, kom er eens kijken

2011-11-24T11:18:00.002Z

Ze staat stil, midden in de kamer. Haar ogen staren wazig in het niets.
‘Linde,’ roep ik.
Geen reactie.
‘Linde,’ probeer ik nog eens. Ze blijft staren een buigt een beetje door de knieën.
Pas als ik mijn hand voor haar neus wapper kijkt ze op. Ze loopt weg, wijdbeens, mijn blik ontwijkend. Ik snuif de lucht op en zucht. ‘Linde, nee!’

‘Kom, we gaan eten. Moet je nog plassen Linde?’
Ze schudt haar hoofd, boven de pot worstelt ze zich los en rent weg. Aan tafel wiebelt ze op haar stoel, smeert overal eten en stopt haar waterbeker vol erwtjes. Water petst op de grond. Als ik terug kom met een doekje zie ik pas dat haar beker vol water zit. ‘Niet weer,’ steun ik.

Nog geen twee was ze, nog lang niet, toen ze op een dag besloot geen luiers meer te willen dragen. En het ging eigenlijk best goed. Ondanks ongelukjes, af en toe, waren we maar wat trots op onze jonge dochter, parmantig op haar potje. Ze was nog zo jong, het zou vanzelf beter gaan. Maar het ging niet beter. Het ging steeds slechter. Van eens in de week ging naar een paar keer mis. Per week, of zelfs per dag. Ze komt thuis van de oppas in een luier, de onderbroeken waren op. Thuis draait de wasmachine overuren.

We blijven vriendelijk. We worden boos. Niets helpt. We beloven stickers, en even werkt het, voor Hello Kitty wil ze op de pot en de ijskastdeur raakt vol. Dan gaat het weer mis, en in nieuwe broek staat ze bij de kast, stampvoetend om haar sticker. We beloven kadootjes, voor een dag lang schoon, maar nog altijd ligt het pakje onuitgepakt in de kast. We zetten haar op de pot, elk half uur, we dreigen, we drammen, als je nu niet gaat mag je niet mee, geen eten, geen tv. We straffen, we zetten haar op haar kamer, waar ze het met grote ogen op een krijsen zet tot ik haar wegdraag uit een zich uitbreidende plas op het parket. We negeren, laten haar rondlopen met stinkende billen tot ik haar in de wc vind met haar broek om de enkels en de poep aan de muren. We zetten de allerlaatste troef in. ‘Ben je een baby?’ vraag ik. ‘Wil je een luier aan?’
‘Nee,’ huilt ze, ‘ik ben een meisje. Ik wil geen luier. Ik wil een onderbroek.’
Met tegenzin hijs ik haar in een schone.
‘En waar poep je dan?’ vraag ik, haar streng in de ogen kijkend.
‘In de onderbroek,’ grinnikt ze en rent weg.

Op een avond staan we bij de haard voor drie lege schoentjes. We kijken elkaar aan. We vullen de blauwe schoen en het roze slofje. Dan twijfelen we, wie zoet is krijgt lekkers, maar wie in zijn broek poept? We pakken een onderbroek van de waslijn en proppen hem in de turkooizen schoen met de roze bloem. Ik wil het licht al uitdoen, maar we kijken elkaar nog eens aan en schudden ons hoofd. Ze is pas twee. Naast de onderbroek stoppen we een grote Zwarte Piet. Van chocolade.

Kleuterfeest

2011-11-17T08:45:00.001Z

Engelse kinderfeestjes zijn een serieuze aangelegenheid. Het begint al met de gastenlijst. Iedereen nodigt vijftien vriendjes en vriendinnetjes uit, jouw kind is immers op vijftien feestjes geweest, en niet terugvragen is niet beleefd. Ook de juiste locatie is essentieel, de kleine engelse huizen zijn niet bestand tegen zoveel kleutergeweld. Een gymzaal, binnenspeeltuin of de peutergym heeft de voorkeur.
Bij binnenkomst worden kadootjes meteen onzichtbaar weggesluisd. Die worden achteraf, in privacy, uitgepakt, zodat ongemakkelijke onbeleefdheden worden vermeden. Vergeet dus nooit, zoals ik, de verjaardagskaart, want dan kan de moeder op het bedankkaartje niet vermelden hoe geweldig jouw kado ontvangen werd.
Dan wordt er gespeeld. Geen kinderfeest gaat voorbij zonder ‘Pass the parcel,’ waarbij pakjes onhandig worden rondgegeven, lagen papier worden gescheurd, tot de muziek de winnaar onthult. Er is, meestal, een springkussen, en tijd voor vrij spelen.
Helemaal aan het einde, moegespeeld, komt de tea op tafel. In Engeland wordt tea niet gedronken maar gegeten. De kinderverjaardag-tea bestaat uit witte en bruine driehoekjes, belegd met kaas, ham en marmite. Pindakaas wordt geschuwd, er zal er maar een allergisch zijn. Daarnaast staan bakjes met worteltjes, komkommer, chipjes, koekjes en worstjes. Kannen ranja vullen plastic bekertjes. Terwijl de kinderen zich volstoppen met chips en de zachte binnenkant van het brood kijken de moeders bescheiden toe. Soms, als je geluk hebt, krijg je een kopje thee. Wie een worteltje, dat de kinderen toch niet eten, meegraait kan rekenen op ontwijkende blikken. Als de tea verorberd is wordt het pronkstuk van het feest, de taart, plechtig binnengebracht. Na het Happy Birthday wordt hij behendig weer weggesluisd. Bij de deur deelt de jarige het allerbelangrijkste, de party bags, uit. Hierin, in een servetje gerold, een stuk van de verjaardagstaart, en heel veel snoep en plastic speeltjes die dagen door het huis zullen slingeren tot ze op een avond schielijk in de vuilnisbak verdwijnen.

Als buitenlander ging ik het even helemaal anders doen. Nou, ja, ik kon mijn zoon’s sociale status niet riskeren, dus nodigde braaf al zijn vriendjes uit. En de kadootjes onderschepten we toch maar bij de deur, eigenlijk wel zo makkelijk. Maar we hielden het feest thuis, in onze ruime, onengelse, open woon-eet-speelkamer-keuken, hopend op goed weer zodat het kleutergedruis door de achterdeur over kon lopen, de tuin in. Ik trok alle registers open. Na wat gevloek op de oven en plakkerige cakevormen werd een in blokken gesneden kant-en-klare cake met behulp van vijftien kleuters, vijf kleuren glazuur en heel veel snoep een prachtige trein. De moeders maakten hun eigen thee en aten zelfgebakken muffins. In de zich speciaal vertonende zon werd zakgelopen. Tijdens het bakken van door de kleuters zelfbelegde pizza’s werd er gejoeld en gegild bij de poppenkast waarin Sinterklaas voor Kerstman speelde. Aan de deur keek niemand bedremmeld toen ze geen zakje maar een boek in de handen gedrukt kregen. Met in een servetje gerold hun eigengemaakte wagonnetje, want die waren we vergeten op te eten. We zongen Happy Birthday en Lang zal ze leven en het was het beste feest aan elke kant van het kanaal. Volgens Tijm.

De Engelse moeders complimenteerden uitputtend. De Hollandse moeder plofte moe maar voldaan neer op de bank en fantaseerde over binnenspeeltuinen met kant en klaar vermaak en witte driehoekjes die ze niet zelf hoefde te bakken.

Willen of kunnen

2011-11-10T20:51:00.002Z

Ik lig op mijn buik en ik duw, ik duw de vloer, met mijn voeten, en ik schuif. Mijn armen trekken mee. Onder mijn buik is het kleed ruw en langzaam, trek na duw, ga ik vooruit. Dan opeens voel ik glad hout en nu kan ik hard. Ik ben een raceauto, mijn benen duwen sneller, mijn handen zetten af op de stevige vloer en vliegensvlug scheer ik door de kamer. Lachend glijd ik de bank rond tot ik de borstelige wol weer voel. Dan bots ik met mijn hoofd tegen iets zachts. De bank. Tastend schuif ik er langs tot ik een voet vind en een broek. Ik klauw me vast aan de stof en handje voor handje sleep ik omhoog. Ik wiebel, zwiep met mijn kont maar trek door, ik wil er komen, ik moet. Ik zal. Verbeten trappen mijn benen omhoog, en ja. Ik sta.
Trots kijk ik rond, aan de knie geklemd, zo hoog dat ik alles kan zien. Ik zwaai en grijns. Mama ziet me niet staan. Ik mep haar knie. Ze kijkt op, glimlacht, en aait mijn hoofd. Dan typt ze verder.

Het is stil in huis, mijn grote broer en zus zijn weg. Niemand die op me springt, me duwt of me port. Niemand die me kust of aan het lachen maakt. Mama is druk, altijd druk, ze werkt, ze typt, alleen haar ooghoek kijkt schuin naar mij.
Ik kruip naar de box en grijp de spijlen. Opnieuw trek ik, naar boven, maar het lukt niet. Ik zet mijn voeten af en wip omhoog, maar niet genoeg, ik zwalk en zwier en val brullend om. Mama kijkt op. Ze helpt me, en ik pak de spijlen stevig beet. Zo sta ik even ferm. Dan pakken mama’s handen me over, en ik mag lopen, tot aan de bank maar niet verder. Ze zet me op mijn billen, een stapel bekers voor mijn neus. Ik maai ze om. Klaar.
Ik roep mama, kom. Ze kijkt op maar typt verder. Ik buig voorover, wat verder, tot ik val. Ik kruip weer, pak de broek en trek me op. Eerst kijk ik blij, lach mijn twee tanden bloot. Mama lacht terug. Dan word ik boos. Ik wil lopen en mama moet helpen. Ik mep haar knie. Nu lacht ze niet. Ze laat me lopen, naar het midden van het kleed waar ik moet zitten. Ik strek mijn benen, stijf als een plank. Boos buig ik mijn rug, hangend naar achter want ik wil niet. Ik wil lopen, brul ik. Heel even ontspan ik en mama grijpt haar kans. Ik zit weer. Een stapel blokken, een buitelnijntje, wat dieren. Ik wil ze niet, ik gooi ze om en weg en roep mama. Och, wat ben je moe, zegt die, we gaan naar bed. Maar ik ben niet moe, ik wil lopen, mama, snap me dan. Nee. Mama luistert niet, ze legt me in bed en ik huil. Slaap lekker, zegt ze zoetjes, maar ik wil niet slapen, ik wil lopen, en ik schreeuw mijn longen eruit tot mama het snapt en me ophaalt.

Gezellig

2011-11-07T09:47:00.002Z

Op peuterochtenden en speelgroepen heb je altijd van die diepgaande gesprekken.
Een moeder kijkt me aan, kijkt naar mijn kinderen, dan weer naar mij, en vraagt of ze allemaal van mij zijn. Als ik ja knik is de volgende vraag hoe oud ze zijn. Op het antwoord, respectievelijk drie jaar, twee jaar en negen maanden, krijg ik steevast dezelfde reactie. Dat ik mijn handen wel vol moet hebben dan. Inderdaad, beaam ik. Dan kletsen we wat, over haar kinderen, hoe oud die zijn, totdat de andere moeder vraagt hoe ik dat toch doe, drie kinderen thuis en er ook nog eens zo goed uitzien. Ik glimlach wat, haal mijn schouders op. En ben benieuwd hoe het gesprek zou verlopen als ik echt, eerlijk en oprecht, antwoord zou geven op haar vraag.

‘Wat bedoel je precies met er goed uitzien? Dat die wallen in mijn bleke gezicht en die schreeuwerig vertrokken mond me zo goed staan? Of dat ik de afgelopen maanden zo afgevallen ben, omdat ik steeds vergeet te eten terwijl ik de hele dag op mijn benen sta en bezig ben, met wassen, opruimen, zorgen en heen en weer draven?’
De moeder kijkt me verbaasd aan dus ik raak op dreef.
‘Ik heb sowieso niet zoveel eetlust op het moment. Ik heb de ziekte van Bechterew, reuma in je rug, en de meeste dagen heb ik meer pijn dan honger. De herfstige kou maakt mijn gewrichten stijf en branderig. Ik zou ze moeten ontlasten, maar ja, de jongste kan nog niet lopen. En jij? Nog iets leuks gedaan het weekend?’
De moeder kijkt wat geschokt, dan huilt haar baby en ze legt hem aan de borst.
‘Wat drinkt hij lief,’ merk ik op. ‘Ik moest stoppen met de borstvoeding, en dat voor stomme medicijnen die niet eens helpen. Bijt hij je wel eens, heeft hij al tanden? De mijne slaapt al weken slecht. We zijn niet streng genoeg, maar ja. Straks huilt ze de anderen wakker. Ik functioneer niet op vijf uur slaap, jij wel?’
De moeder schudt zenuwachtig haar hoofd, frummelt aan het blauwe sokje van haar kind. Ze wil wat zeggen maar ik laat het niet toe.
‘Ik sta er ook helemaal alleen voor door de week. Ja, er is de peuterspeelzaal voor de oudsten. En af en toe de oppas. Maar mijn man werkt lange dagen, die is op zijn vroegst met voorlezen thuis. Vaak later. En mijn familie woont aan de andere kant van het kanaal.’
De andere moeder stamelt wat.
‘Ik zou natuurlijk meer moeten rusten, en meer sporten, en verhuizen naar een warm klimaat.’
Ik ratel door, als een op hol geslagen paard, over winter en kou, stress en schreeuwen en economische recessie en gebrek aan banen in warme landen, over werksters die nooit die rottige hoekjes doen waar mijn stijve rug niet bij kan, over treiterende jongetjes en in hun broek poepende meisjes, totdat de zaal leegloopt en ik me zelf ook begin te ergeren aan mijn gezanik.
Ik staar en peins, en ik schrik op van haar stem.
‘En je ziet er ook zo vrolijk uit. Ja, ik vind het echt knap wat je doet. Wil je nog een kopje thee?’
Ik recht mijn rug. ‘Vind je? Ja, je doet toch je best, als moeder. Thee, lekker, graag.’

Tovernacht

2011-11-02T19:47:00.002Z

Met drie kleine heksen, een tovenaar en een babypompoen in een buggy gaan we op pad. In het donker loopt van alles over straat. Toverkollen, vampiers, spoken. Monsters en lugubere lijken. Ondanks het milde oktoberweer rillen we, maar we pakken onze zakken en stappen op onze bezems. We volgen de pompoenen, want een pompoen voor het huis laat zien dat toverbezoek welkom is. Bij de buren prijkt een groot, oranjerond exemplaar. Kaarslicht sijpelt door zijn puntige tandengrijns en sluwe spitse ogen. Voor de ramen hangen spinnenwebben, heksenbezems en witte kale botten. Uit de brievenbus steken vijf bleke vingers. Het is duidelijk dat we verwacht worden dus slaan we drie keer met de klopper. De deur zwaait open en een griezelige gedaante verschijnt uit een donkere gang. Boven een zwarte cape vol spinnenwebben zien we een in ijselijke gil vertrokken hoofd. Bloed stoomt langs de wangen. Ook een rammelend geraamte doemt op uit het donker. Hij giechelt als hij ons ziet en zwaait met zijn piratenhoed. Achter me barst de kleinste heks in huilen uit. Ook de op een na kleinste heks geeft een angstig gilletje. De grootste, maar toch nog kleine heks en de niet veel grotere tovenaar verstijven, en kijken huiverig om, naar hun moeders.
Dan komt een witte hand uit de cape en trekt het masker af. Het grijnzende gezicht van onze tienjarige buurjongen verschijnt. Achter hem knipt het licht aan en komt zijn moeder aanrennen, aangetrokken door het geschreeuw en uitputtend in excuses. We wimpelen de excuses af, niet nodig, onze heksen zijn nog zo klein. We strooien complimenten terug, wat mooi zien de jongens eruit. De heksen en de tovenaar ontdooien langzaam, alleen de kleinste heks kermt nog na. Gelukkig steekt het bloederige lijk een schaal naar voren, een schaal vol snoep. Aarzelend zet de tovenaar een stapje vooruit. Ook de heksen durven nu, snel graaien ze het lekkers weg. Alleen de kleinste heks durft niet, hoe zoet het snoep ook lonkt.
De moeders kletsen wat. De buurjongen laat trots zijn masker zien, de ingenieuze buisjes door zijn mouw en het ballontje met bloed. De tovenaar vind het machtig mooi. Maar het snoepgoed roept, we moeten door, de pompoenen achterna. Een paar huizen verderop zien we er een flikkeren, en op onze bezems vliegen we verder, de babypompoen erachteraan in haar buggy.

Achter de volgende deur staat een lieve, roze heks. Opgelucht roepen de heksen, na enig aandringen, ‘trick or treat’, bijna hoorbaar. Ze krijgen de smaak te pakken, de suiker maakt moedig en onverschrokken kloppen en bellen we, huis na huis. Steeds minder verlegen roepen ze in koor om treats. Dapper lopen de heksen en de tovenaar de straat door. Alleen de kleinste heks dreutelt en draalt, ondanks chocola en snoep. Ze huilt en dreint, moe en bang, tot haar moeder haar en heksenzus meeneemt naar huis. Ook wij gaan naar huis, met volle zakken. Bij de voordeur steken we de kaarsjes in onze eigen pompoenen aan. De babypompoen moet naar haar bed, de kleine tovenaar en heks staan in de deurpost en wachten. Happy Halloween!

Mamathee

2011-10-27T07:41:00.002+01:00

Het moet maar eens afgelopen zijn met dat overspannen gedoe, besluit ik. Ik ga er wat aan doen. Dromend achter mijn laptop weet ik wat ik wil. Een week lang in een verwenresort, met yoga, sauna en massage. Ik lig gestrekt, omwikkeld met een lavendel-chocolade wrap, luisterend naar rustige muzak, knabbelend aan selderij en sushi. Roel is thuis, met de kinderen, een extra dimensie aan mijn ontspannen, omdat ik me kan verkneukelen over hoe hij zal worstelen om een week lang twee peuters en een baby te verzorgen. Te zorgen voor twee wassen per dag, gezonde maaltijden en een huis waar je twee voeten voor elkaar kunt zetten zonder te struikelen. Ik zie het helemaal voor me en mijmer verder, tot de zeepbel met een pets barst. Roel ziet me aankomen. Hij zal lachen, en zeggen dat het precies één dag zou duren voor mijn bloed weer gaat borrelen. Ik heb een beter plan nodig, want natuurlijk heeft hij gelijk. Ik peins weer door. Als ook een persoonlijke masseur niet haalbaar is, wat dan wel? Pillen, liever niet, en homeopathie, ik weet het niet. Kruidenmengsels, daar houd ik van. Kruiden bevatten genoeg moleculen om mijn scheikundig hart sneller te doen kloppen en genoeg natuur en poëzie om het te verwarmen. Ik haal opgelucht adem. Eindelijk een plan: ik ga een thee maken. Enthousiast zet ik mijn potjes op een rij en denk na. Kalmeren moet ik, dat kokende bloed moet gekoeld. En meer energie graag, om de stuiterbommen bij te kunnen houden. Om de dagen na slaaploze nachten door te komen. Dat is het, ik moet tot rust komen en opgepept worden tegelijk. Is dat de paradox van het moeder zijn? Is het daarom zo moeilijk? Ik blader door boeken, neem lijsten door, maak aantekeningen. Zoveel kruiden, zoveel beloftes. Wat werkt? Wat kies ik? Opeens zie ik wat ik nodig heb: Een flinke dosis van mijn eigen kinderen.

Ik begin met drie flinke scheppen Lindebloesem. Linde werkt ontspannend, tegen nervositeit, spanningen en slapeloosheid. Dan drie scheppen Jasmijnbloemen. Jasmijn werkt op je emoties, het vrolijkt je op, helpt tegen depressieve gevoelens en schok. En, leuk voor papa, het werkt als afrodisiac. Dan een theelepeltje Tijm. Tijm is sterk, je hebt niet veel nodig voor het effect. Tijm is verfrissend en oppeppend. Goed voor je weerstand, tegen verkoudheid en het helpt je stofwisseling. Ik roer door en adem de geur vast in. Ik maak het brouwsel af met vier grote scheppen citroenmelisse, balsem voor de mamaziel. Citroenmelisse is een zacht kruid dat het hart kalmeert en versterkt. Het maakt grote en kleine zorgen dragelijk. Mijn thee is compleet en heerlijk van smaak.

Zittend op de bank adem ik de damp in die uit mijn beker omhoog cirkelt. Zonder een slok genomen te hebben voel ik me al beter. Mijn mamathee is speciaal voor mij, en heel eventjes, zolang het drinken van een kop thee duurt, kom ík op de eerste plaats. Terwijl de hete vloeistof weldadig mijn aderen door kabbelt worden om me heen knikkerbanen gebouwd en gesloopt. Er wordt gemept en geschreeuwd en ik negeer het. Drie koppen per dag, denk ik. Minstens.

Overspannen

2011-10-20T11:14:00.002+01:00

Er is zo veel geschreeuw. In mijn huis, in mijn hoofd, in mijn oren en in mijn mond. Net uit de douche, nog nat, begint het al, ze willen de blauwe handdoek met de oranje ster. Allebei, en er is er maar een. Hij krijst, gromt en brult, stampvoetend. Zij blèrt met lange uithalen, krokodillentranen springen uit haar ogen. Ze druppen de gang vol, laten natte voetstappen achter en heel veel lawaai. De baby, nog in haar bedje, wordt er wakker van en huilt mee. De herrie resoneert door het huis, de druk bouwt op in mijn hersenpan en voor ik het weet schreeuw ik mee. Ik kijf, scheld en gil. Ik duw kinderen kamers in, bloot en nat en strooi nare kreten in het rond. Het lawaai is nu ook van mij. Ergens diep in mijn hoofd klinkt een klein stemmetje. Zachtjes, dan iets harder, probeert het stemmetje over het lawaai heen te komen. ‘Niet schreeuwen,’ roept het stemmetje. ‘Dat werkt alleen averechts. Loop nou even weg, naar beneden, bedaar. Tel tot tien en kom rustig terug. Stop met schreeuwen. Stop met schreeuwen. Stop met schreeuwen.’ Ik hoor het stemmetje wel, maar de goede raad wordt niet verwerkt en mijn mond schreeuwt door. Hoe de razende schreeuwpartij eindigt gaat verloren in een zee van geluid. Opeens zit ik daar, met twee blote, nog glimmend natte kinderlijfjes tegen me aangedrukt. Nahikkend legt zij haar hoofd in mijn nek. Hij klemt zijn armen stevig om ons drieën heen. Het is stil en ik weet niet wat ik moet zeggen dus knuffel ik maar.

Ik droog ze af en kleed ze aan. Ze spelen, dan weer leuk, dan weer boos schreeuwend. De baby krijst mee, moe van gemiste slaap. Ik negeer het, met tuitende oren. Ik weet wel waardoor het komt. We zijn niet uitgeslapen, want baby’s tanden staan op het punt van doorbreken en ook de nacht was vol gehuil. We zijn uitgeput van het geschreeuw. En ik schaam me. Nooit meer, neem ik me voor, nooit meer laat ik me zo gaan. Ik word een goede moeder.

Een paar uur later sta ik bij de deur, jas aan, we moeten weg, de peuterschool wacht. Ze komen niet, al roep ik ietsje harder. Dan komen ze de trap af, op hun billen, hun meest ondeugende blik in hun ogen. Ik loop naar boven, de overloop op en stuit op een berg. Een hele hoge berg. Alle kleren, uit alle kasten, liggen op deze berg. Ik zie mijn drie peutervrije uren verdampen, opgaan in uitzoeken, vouwen en opruimen en de stoppen slaan weer door. Heel ijl klinkt nog het stemmetje, het zijn peuters, zie er de lol nou van in, maar het vervliegt in de denderende tirade die volgt.

Anderhalf uur later, de peuters op de peuterschool, de baby in bed en de kleren weer in de kast, is het stil in huis. In mijn hoofd tettert en schettert het door, tot in mijn trillende vingertoppen echoot het geschreeuw na. De rust komt niet, het werk blijft liggen en voor ik het weet is het tijd de peuters weer op te halen.

Zoete slaap

2011-10-13T07:49:00.003+01:00

Het verhaal is uit. ‘Kom op jongens, je bed in,’ zeg ik.
Linde gaat liggen. Het puntje van haar kin net boven de deken. Tijm gaat ook liggen, op de grond, middenin de kamer. Ik frons mijn wenkbrauwen. ‘Naar je bed Tijm, en snel.’
Tijm grijnst en blijft liggen. ‘Of zal ik je je bed in kietelen?’ roep ik.
Hij blijft liggen en ik val aan. Ik kietel en kriebel, Tijm giechelt en wriemelt. Ik pak hem op, zijn voeten in één hand, zijn handen in de andere. Ik zwaai hem omhoog en jonas hem zijn bed in. ‘Wil je nog een kusje?’
‘Nee,’ roept Tijm en kruipt onder de deken.
Linde wil er wel een. Zoetjes kust ze terug, maar het halfdonker verhult de ondeugende twinkel in haar ogen niet.
Ik laat de deur op een kier en loop naar beneden. Even negeer ik het gemompel, het gesluip, de stappen door de gang. De lopende kraan. Dan hoor ik geroep. ‘Mama!’
‘Mahama!’
Ik zucht naar boven. ‘Mama, we hadden dorst. We zijn nat.’
De plas op de vloer en de doorweekte pyjama’s, ik zie het. Ik droog af, kleed om en stop weer in. Ik ben de trap nog niet af of er klinkt opnieuw geroep. ‘Mama!’
‘Mama, we moeten plassen.’

Een half uur en veel op en neer later ben ik het beu. Ik bulder de trap op. ‘Als jullie nu niet gaan slapen dan zwaait er wat. Dan, eh, dan...’ Dan wat? Ik spuug eruit: ‘Dan gaan we morgen niet naar de speelgroep. Slapen. Nu.’ De deur slaat achter me dicht. Die zit, denk ik nog. Het duurt niet lang voor ik mijn fout besef. Ik had me op de speelgroep verheugd. Even probeer ik de herrie te negeren, murw geschreeuwd, moe. De herrie wordt harder, gestommel klinkt, gebons en dan een harde knal. Ik stamp naar boven, open nijdig de deur en zie een berg knuffels, speelgoed en boeken. Bovenop twee dekens en twee peuters. Mijn buik proest, mijn mond trekt, maar ik lach niet. Ik tel tot tien, kijk nog eens goed en de boosheid komt vanzelf. ‘Oké. Geen speelgroep morgen. In. Jullie. Bed. Nu!’
Het speelgoed schuif ik willekeurig in dozen en kasten. Ze liggen, maar ik ben de deur nog niet uit of ik hoor alweer beweging. Ik draai me om, gris Tijm uit bed en draag hem naar ons grote bed. Hij sputtert tegen, wil niet alleen, niet zonder zijn zusje. Ik zwijg, stop hem in, kus hem, doe lichten uit en deuren dicht. Linde ligt stil, met grote ogen. Ik aai over haar haar en sluit ook haar deur. Het blijft stil.

Niet veel later ga ook ik, afgemat, naar bed. In het donker tast ik rond. Waar is die jongen? Ik knip het licht aan. Het bed is leeg. Ik sluip de kinderkamer in, tuur door het duister, maar ook Tijm’s bed blijkt leeg. Beduusd kijk ik om me heen. Ik vind hem in Linde’s bed, broer en zus innig verstrengeld, in diepe rust. Even aanschouw ik het zoete tafereel. Dan, heel gemeen, peuter ik ze uit elkaar.

Moodkids

2011-10-12T13:28:00.007+01:00

Een hele leuke nieuwe site, voor moeders, voor kinderen: Moodkids.

Op MoodKids lees je iedere dag de leukste zaken die jou en je kind (-eren) aangaan. Ze delen met jou trends, DIY tutorials, nieuwe producten, downloads, recepten, kinderboekrecensies, fashion, design en nog heel veel meer op kindergebied. Er komen leuke give away acties, kortingen en een geselecteerde groep MoodKids Members staan straks speciaal voor jou klaar in de shoppingguide. En daar verzamelen ze natuurlijk alleen de meest bijzondere webshops voor je kids en jou zelf! Er komt geregeld een Moodies Magazine uit met bijzondere producten, weetjes, fashion, interviews en andere leuke dingen die je niet mag missen.

En, om de week op woensdag vind je een bijdrage van mij, over koken met kleine kinderen. De eerste twee staan er al op, dus ga snel kijken!

Wachten op weer

2011-10-06T15:19:00.013+01:00

Met sippe, druipende, tegen vensterglas gedrukte neuzen wachtten we op de zomer. Hij kwam maar niet. Het was grijs en grauw, bar, nat en boos. Soms was hij er even en renden we schielijk door zonnestralen over het gras. We gooiden truien en schoenen uit en smeten met water. Snel en haastig genoten we, tot de wind wolken voor de zon blies en we onze jassen tegenstribbelend weer aansjorden. We stampten op laarzen door plassen, droogden de glijbaan met luiers en speelden door. We vermaakten ons wel, deze herfstige zomer. Toch misten we wat. Wanneer de zomer komt, zeiden we, als hij komt, dan gaan we naar het strand. Dan rijden we vanuit ons middelste middelpunt van Engeland naar de kust, een weekend lang.

We wachtten, we wachtten. Juli kwam en ging, augustus zwaaide nog even. September druilde mismoedig voort tot opeens, op een haar na oktober, de computer de voorspelling uitschreeuwde: zonnig! warm! zesentwintig graden! We boekten bed & breakfast, laadden de auto vol kinderen en genoeg spullen voor een maandenlange trektocht door donker Afrika en togen naar Devon. Om zes uur, nou ja, half zeven, wreven we het herfstige donker uit onze ogen en draaiden de snelweg op. Achterin soesden de kinderen en tevreden neuriënd legde ik mijn blote voeten op het dashboard. We’re on the road again. Vier uur en een korte plasstop later was het gebrul op de achterbank niet meer te sussen met ‘we zijn er bijna’ en rijstecrackers en waren we er gelukkig. Bijna. Een picknick, eiste de achterbank. Dat hadden we gepland, aangekomen op onze bestemming zouden we het eerste strand opdraaien, picknickkleed, koelbox, handdoeken, emmers, schepjes, visnetten, luiertassen, zwembroeken en zonnebrillen opgraven uit de overvolle achterbak en ons de rest van de dag niet meer verplaatsen. Daar, wees ik met het bordje mee, daar is het strand. Voor ons rees een hoge berg op. Achter de berg de zee.

Het gebrul op de achterbank zwol aan. Daar, wees ik wat mensen met schepnetjes na. We parkeerden en laadden de buggy vol. De schepnetjes verdwenen in de berg en wij ook, door tunnels gingen we er in en er door, tot aan een piepklein strandje. Het was hoog water. We schudden het picknickkleed uit en aten. De kinderen speelden in de branding en liepen blauw aan. Klappertandend keken we omhoog, naar de klif en naar de zon die er op zijn tenen overheen gluurde. Nog even, hoopten we, de lichte plekken bestuderend die schoorvoetend over de rotsen naderbij kwamen. Nauwlettend hielden we de zee in de gaten die zich terugtrok om ruimte te maken voor kiezel en zon. We hadden al zo lang gewacht. Het kon er nog wel bij. Toen, toch nog opeens, stroomde de zon de berg over en creëerde een gouden paradijs. De terugtrekkende zee liet een zwembad achter en poeltjes vol vis, krabbetjes, garnalen, zeewier en stenen. We zonnebaadden, zwommen, schepten, zochten schelpen, klommen op rotsen en aten steentjes. We smeerden geen zonnecrème en verbrandden niet. We hadden lang gewacht. We hebben in tijden niet zo genoten.

Melk zonder melk

2011-09-29T22:14:00.007+01:00

Ze is terug, de lieve, blije Jasmijn. De vrolijke baby, de lachebek. Levendig schuift ze door het huis, vastberaden haar energie, nu ze die niet meer kwijt raakt aan huilen, stuipen en trekken, te besteden aan het leren kruipen. Ze strekt haar armpjes uit, duwt haar kont omhoog en als een rups schuifelt ze voort. Ze trekt, ze duwt, vastberaden ploetert ze door, ze geeft niet op tot ze haar doel heeft bereikt: De oranje auto, de tuinboon, de ballon. Tijm vindt het prachtig, deze mobiele zus. Hij rent om haar heen en juicht haar toe. Tijm oefent mee, ook hij wil leren kruipen. Hij sjeest voorbij op zijn knieën en graait de oranje auto vlak voor Jasmijn’s verbijsterde ogen weg. ‘Kijk eens mama, kijk eens hoe goed ik het kan!’

Ook Linde vindt de levende babypop die steeds meer kan machtig interessant.
‘Ik Jamijn eten geven mama? Ik haar melk geven?’
‘Nee,’ gil ik en net op tijd graai ik de melkbeker voor Jasmijn’s lippen weg. Even later trek ik op het nippertje Linde’s toast, rijkelijk belegd met boter en Marmite, weg uit Jasmijn’s vuistje.
‘Nee Linde, dat is jouw boterham. Jasmijn mag die niet.’
‘Ja,’ houdt Linde vol. ‘Vindt Jamijn wél lekker.’
Jasmijn’s grissende armen en wijdopen mond vallen haar bij.
Kijk maar, wijst Linde. ‘Jamijn wél botaham lekker.’

Maar ze mag niet, echt niet. Geen melk en geen boter. Althans niet van de koe. Alleen haar eigen speciale melk, die uit het roze blik. Melk zonder melk. Melk waarvan de melkeiwitten waar ze zo slecht tegen kan kleingeknipt zijn tot stukjes die ze kan verdragen. De melk zonder melk is een zegen. Weg zijn de krampen, het spugen en de rare dunne poep. Weg is het slechte slapen en de ellendige huilbuien. Niet alleen Jasmijn maar wij allemaal doen het er goed op. Toch is het is niet makkelijk. Ze mag geen melk, maar ook niets waar melk in zit. Koekjes, toetjes, boter, overal dreigt gevaar. Leg dat maar eens uit aan een acht maanden oude baby, haar driejarige broer en haar tweejarige zus. Jasmijn, veel te nieuwsgierig om iets te laten, stopt alles binnen het bereik van haar graaivingers in haar happende mond. Jasmijn’s ontdekkingsreizen worden langer, haar bereik groter, en niets is meer veilig in huis. We moeten aan het werk. Rondslingerende lego, knikkers en pennen moeten het veld ruimen. Deuren moeten dicht en het traphek weer op de trap. Rondslingerende lego en knikkers moeten nog een keer opgeruimd, want ze vinden keer op keer opnieuw hun weg naar de grond en Jasmijn’s mond. We weten hoe het werkt, zo’n kruiper in huis, maar er moet meer weg. De verdwaalde melkbekers in de speelgoedkist. De halve boterhammen met kaas op de bank. De koekkruimels onder de stoelen. De parmezaanse kaas in de pastasaus.

Terwijl Jasmijn almaar sneller rondschuifelt wennen wij langzaam aan een koemelkvrije baby. Ze vaart er wel bij. Ze groeit er goed op. Hopelijk groeit ze er ook snel overheen.

Naar huis

2011-09-21T08:36:00.003+01:00

Ik ren op mama af. Ze aait over mijn haar.
‘Dag Tijm, leuke dag gehad op school? Ja? Kom, we gaan naar huis.’
Op onze steppen schieten mijn zusje en ik de parkeerplaats af, de weg op.
‘Die kant?’ wijs ik.
‘Naar huis is toch die kant?’ probeert mama.
‘We willen niet naar huis, we willen een blokje om!’ roepen Linde en ik.
Mama geeft toe. We gaan een blokje om.

We stuiven de helling af. ‘Stop,’ roept mama. We stoppen niet.
Mama roept weer: ‘Pas op voor de auto’s!’
Natuurlijk passen we op, maar we steppen door, we racen om het hardst.
‘Ik ben de snelste stepper,’ roep ik. Ik step met één hand, de andere hef ik hoog in de lucht. ‘Ik ben de beste stepper van de hele wereld!’

Mama holt achter ons aan en duwt mijn kleinste zusje met steeds snellere stappen. Linde en ik zoeven de heuvel af, scheren om bochten, één been omhoog, het ander stevig op het voetenplankje. Links en rechts leunend op het stuur zwieren we krullen over de stoep. Dan staan we stil en wijzen. ‘Mama, we willen in het bospaadje.’
We laden de steppen op de buggy en rennen het brandnetelpaadje in. ‘Pas op de prikplanten,’ roept mama, en wikkelt haar jas om Jasmijn’s blote handen en benen.
Om de hoek wordt het pad breder en we lopen een tunnel van groen in.
Ik kijk omhoog naar het dak van bladeren. ‘Mama, zullen we pruimen plukken?’
Ik schud aan de stam maar er komt niets.
‘We hebben hem al leeggegeten,’ zegt mama.
‘Mama, ik wil bramen eten.’
‘Dan moeten we doorlopen, bij het veldje zijn bramen.’

Ik loop een paar stappen richting het veldje. Op het pad ligt een tak, een hele lange. Met nog wat blaadjes eraan. Ik til hem op en steek hem omhoog, helemaal omhoog naar de lucht.
‘Mama, kijk eens hoe groot. Groter dan ik. Groter dan jij. Ik ga de lucht pakken.’
Ik rek en ik strek, ik duw de stok omhoog.
‘Mama, ik kan er niet bij.’
Mama lacht.

Ik sleep de stok mee het pad over. Linde raapt van de grond, ronde dingen pakt ze. Ronde dingen met een hoedje. ‘Dat zijn eikels, ze komen uit de eikenboom,’ vertelt mama. We rapen handenvol en proppen ze in de buggy. Ik vind twee hazelnoten aan elkaar. Rode puntbessen, rozenbottels, volgens mama. De buggy raakt vol met onze schatten. Linde sliert haar jas door de modder. Twaalf takken later zijn we bij het veldje. We rennen naar de overkant, naar het bramenbos. Jasmijn’s buggy hobbelt erachteraan. We plukken onze buiken vol en onze handen en monden paars. Het veld wordt een weide en als gekke koeien rennen Linde en ik rond, totdat mama ongeduldig wordt en roept dat we naar huis moeten. Dat we al een uur onderweg zijn. Dat ze het zat is. Ze loopt weg maar we gaan niet mee, pas als we haar niet meer kunnen zien rennen we brullend achter de buggy aan het pad over, de weg op en naar huis.

Opschieten!

2011-09-14T14:06:00.001+01:00

Ik hoor de klok slaan, twaalf slagen en schrik op. Om half een begint Tijm’s peuterschool. We moeten opschieten.
‘Jongens, schoenen en jassen aan, we moeten gaan!’
Tijm speelt onverstoorbaar door met zijn taxi. Ik roep nog eens.
Dan loop ik naar hem toe, ga voor hem staan en probeer hem aan te kijken. De taxi slaat af naar links en Tijm’s hoofd draait mee.
‘Kijk me aan en luister nou eens,’ zeg ik geïrriteerd.
Hij schudt zijn hoofd en blijft wegkijken.
Ik grijp zijn kin en mijn boze ogen staren in de zijne.
‘Schoenen aantrekken. Nu.’

Een kwartier later heb ik Linde in haar kaplaarzen geworsteld en heeft Tijm schoenen en een trui aan. Linde jengelt bij de deur, met kleine oogjes, en ik pak de dubbele buggy uit het halletje. Meteen barst het gebrul los.
‘Steppen mama, we willen steppen.’
‘Natuurlijk mogen jullie steppen.’
Als we niet steppen komen we nooit op tijd.

Jasmijn gaat met Linde’s rugzak, koffer en jas in de buggy. Tijm hangt zijn tas aan zijn step. Ik kijk op mijn telefoon. Twintig over twaalf. Het wordt krap, het is minstens driehonderd meter lopen. Knerpend duw ik de buggy het grind over, de weg op. Tijm en Linde steppen ervandoor, tot aan de hoek. Om de hoek begint de berg. Tijm vertraagd en komt tot stilstand. Linde stapt af. Ik loop door, duw de buggy omhoog.
‘Mama,’ gilt Tijm, ‘wacht op ons.’

‘Nee,’ roep ik terug, ‘we moeten opschieten.’
Steunend en tergend langzaam stept Tijm door, de helling op.
Linde gaat erbij zitten.
‘Moet ik je step dragen?’ bied ik aan.
Nee, schudt ze koppig.
Ik loop door tot ze roept: ‘Mama, jij mijn tep dagen?’

Ik duw de buggy met de step aan het handvat bungelend verder. Linde treuzelt langzaam omhoog. Tijm is intussen een tiental meters gevorderd. Hij heeft zijn step geparkeerd en is bloemen aan het plukken. ‘Kijk mama, voor jou!’ glundert hij.
Ik pak de bloemen ongeduldig aan en leg ze op de kap van de buggy. ‘Nou je step halen en doorlopen.’
Linde sjokt verder de berg op. Ik duw verder omhoog. Na een tijdje kijk ik om. Linde zit op haar hurken in een bergje grind. De steentjes glijden door haar vingers.
Ik zucht en roep: ‘Linde, kom nou.’
Ze kijkt op maar komt niet.
‘Als je niet komt moet je in de kar.’
‘Niet kar,’ antwoordt ze.
Maar ze komt niet.
Ik zeul haar de buggy in. Ik snoer haar schoppend en protesterend vast. Ik wil verder duwen, Tijm achterna. Waar is Tijm? Op de stoep staat een verlaten gele step. Uit de bosjes zwaait een tak. ‘Kijk mama, mooie stok.’
‘Ja, prachtig,’ roep ik vals vrolijk en trek de stok uit zijn handen. Ik leg hem op de buggy en geef Tijm een duw. ‘Steppen. Hup. Opschieten.’
Gehaast duw ik de afgeladen buggy naar boven en precies om half een draaien we hijgend de parkeerplaats op.

Voor de poort staat een verzameling wachtende moeders en peuters. We puffen uit, en om vijf over half gaat de deur open en mogen we eindelijk naar binnen.

Over jongens en meisjes

2011-09-09T11:24:00.010+01:00

Bergen speelgoed hebben opa en oma klaargezet voor het kleine bezoek. Vier korte beentjes rennen er meteen op af. Tijm grijpt de trein en rijdt rondjes om de bank. Linde stopt Poppa in het stapelbed. Een jongen speelt, een meisje speelt. Of is het toeval? Ik sta erbij en kijk ernaar. Thuis gaat het hetzelfde, Tijm bouwt treinen en vliegtuigen terwijl Linde de poppenwagen vol laadt. Andere voorvallen passeren de revue in mijn hoofd.

Ik denk aan Tijm’s nieuwe vriend, James. Zijn liefde voor zijn vriendinnetjes is wat bekoeld. Stompt hij Jenna vriendschappelijk dan schudt ze hem verontwaardigd af. Duwt hij haar om, dan gilt ze, krabbelt geërgerd op en gaat met Linde spelen. James is er beter voor te porren en vecht lachend terug. Samen rollen ze worstelend over de grond om erna gebroederlijk te gaan kleuren.

Ik denk aan Tijm’s nieuwe onderbroek. Een roze wou hij, wou hij echt, gilde hij. Het mocht, na veel zoeken vond ik ze, boxershorts, fluorescerend roze. Trots deed hij ze aan naar school, maar de volgende dag schudde hij zachtjes zijn hoofd. ‘Ze zeggen dat het een meisjesonderbroek is.'
‘Ze’ bleken zijn vriendjes op school.
'Niet waar,' legde ik uit. 'Kijk maar, dat flapje, speciaal voor jongens, voor je piemel. Dat kan niet voor meisjes zijn.'
'Want die hebben geen piemel!' vulde Tijm aan. Opgelucht trok hij de onderbroek weer aan. Niettemin twijfelt hij. Soms blijft roze zijn lievelingskleur, steeds vaker kiest hij blauw. Een mannenkleur, zeggen ze.

Peuterpsychologie. Ingewikkeld. Opa, de filosoof, citeert Heidegger. Er bestaat geen echte vrijheid, zegt die. Wat je bent en wat je doet wordt bepaald door de anderen, door ‘Men’. Men is alles en iedereen, ook jijzelf. Men is de maatschappij. ‘Ze’, de vriendjes van Tijm, zijn men. “Iedereen is de ander, en niemand is zichzelf.” Een griezelige gedachte.

Ik, de scheikundige, denk aan hormonen en genen. De chemische processen, de stromen moleculen die door cellen en bloedbaan suizen, ook zij bepalen wie je bent. Iedereen is een unieke verzameling atomen, gebouwd naar speciaal ontwerp. Jongens en meisjes net even anders. Toch zijn er ook meisjesachtige jongens en jongensachtige meisjes. Iedereen krijgt een basis mee en heeft het er mee te doen.

Door deze wirwar van biologie, chemie en psychologie moeten onze kinderen een weg banen en zich ontwikkelen tot zelfverzekerde, eigen persoonlijkheden. Als ouder sta ik erbij en kijk toe. Ik voel me angstaanjagend verantwoordelijk, alsof elk gekrijs van mij ze voor altijd zal beschadigen, elke voorleessessie ze een stap dichter bij succes brengt. En tegelijkertijd voel ik me hulpeloos en onmachtig in een grote boze wereld. Tegen ‘men’, tegen ‘ze’, kan ik nooit op. Noch tegen de bruisende testosteron die Tijm’s lijf laat barsten van boze baldadigheid.

Maar dan zie ik ze spelen, mijn zoon en dochter samen, lachend, stuiterend en weet ik dat het goed komt. De biologie gaf hen een goede bouwplaats waarop wij ouders fundamenten kunnen bouwen. Dan moeten we ze loslaten, die grote boze wereld in. En dat is eng. Want het loslaten begon al op het moment dat ze mijn warme buik verlieten en de verloskundige haar deskundige blik over de nog glibberige lijfjes liet glijden. Het loslaten komt altijd te vroeg.

Peuteremancipatie

2011-08-30T19:57:00.003+01:00

Ik zit op de bank en geef Jasmijn een fles. Tijm en Linde bouwen een boot.
Opeens kijkt Linde om zich heen.
‘Papa werken?’ vraagt ze.
‘Ja,’ knik ik, ‘papa is werken.’
Tijm komt aangesneld. Vlak voor me blijft hij staan en kijkt me ernstig aan.
‘Mama, jij gaat niet werken, toch?’
‘Nee, ik blijf hier. Mijn werk is op jullie te passen. En voor jullie te zorgen.’
Tijm rent weg en gaat weer spelen. Even later staat hij weer voor mijn neus.

‘Mama, als ik groot ben ga ik ook werken, net als papa.’
‘Dat kan,’ zeg ik.
‘En dan blijven Linde en Jasmijn thuis bij mama.’
‘Maar misschien willen die ook wel werken,’ breng ik in.
‘Nee mama,’ zegt Tijm stellig. ‘Meisjes blijven thuis. Bij mama’s.’
‘Dat hoeft niet perse,’ antwoord ik. ‘Mama’s kunnen ook gaan werken. Weet je nog toen jij klein was, toen je naar de crèche ging bij Lynn? Toen was mama werken. Mama is niet alleen maar mama. Toen jij klein was maakte jouw mama ijsjes. Ik leidde belangrijke projecten in een heleboel landen.’
Aan zijn niet begrijpende hoofd zie ik dat ik te ver ben gegaan.
‘Wat ik bedoel is dat meisjes ook gaan werken. Of niet, soms blijven ze thuis bij de kinderen. Dat mogen ze zelf weten. Jongens ook trouwens. Die kunnen ook thuis voor kinderen zorgen als ze papa zijn.’

Tijm kijkt me bedenkelijk aan. Vooruit, hij bindt in.
‘Ok, mama, meisjes kunnen ook werken. Maar niet buiten.’
‘Jawel hoor, ze kunnen ook buiten werken.’
Tijm schudt zijn hoofd.
‘Maar niet heel ver. Meisjes kunnen niet heel ver werken.’
‘Ook heel ver. Meisjes kunnen werken waar ze willen. Buiten of binnen, ver weg of thuis.’
Nu wordt het Tijm te veel. Hij gaat weer met de lego spelen

Die middag komt hij er op terug.
‘Mama, jouw werk is op Tijm en Linde en Jasmijn letten.’
‘Dat klopt,’ beaam ik.
‘Ja, en eten koken voor ons, en onze billen afvegen.’
Ik knik en even is hij stil.
‘Maar je kan nog veel meer hè mama.’

‘Ja?’ antwoord ik, vol verwachting.
‘Ja,’ straalt Tijm. ‘Je kunt ook heel goed bessen plukken.
En takken knippen en daar een huisje van bouwen.
En jam maken.’

Even sta ík met mijn mond vol tanden. Dan kijk ik naar zijn trotse hoofd en geef toe: ‘Dat kan ik allemaal.’
‘En knuffelen,’ vul ik aan, de daad bij het woord voegend.

Huilen, spugen, lachen

2011-08-23T16:12:00.009+01:00

Ze kijkt me aan, met grote wijde ogen en een licht vertwijfelde blik. Minstens zo vertwijfeld kijk ik terug. Wat wil je nou?

Haar lip trilt, haar ogen knijpen samen, bijna barst ze uit. Haar armpjes strekken en reiken. Ik pak haar op, knuffel haar tegen me aan en smoor de huil in de kiem. Ik draai haar naar me toe en lach naar haar. Op haar gezicht komt de zon door, er verschijnt een brede grijns. Dan spuit er een straal uit haar mond, in een mooie boog en de kots druipt langs mijn mouw. De vlekken, worteloranje, passen bij die op mijn broek en schoenen. Ik leg haar neer om haar te verschonen en blaas bellen op haar blote buik. Luidkeels schatert ze het uit.

Het is mijn derde baby maar Jasmijn blijft me een raadsel. Ik voel me onzeker, onervaren. En bovenal gefrustreerd. Waarom spuugt ze de ene dag aan een stuk door, de andere dag niet? Waarom houdt ze ons al nachten lang uit onze slaap? De onbedaarlijke huilbuien wisselen zich soepel af met vrolijke ontdekkingtochten door de kamer. Jasje lacht, Jasje huilt. Net als ik denk haar te doorgronden doet ze iets wat mijn nieuwe theorie weer volledig ontkracht. Is het de verkoudheid, de eeuwige snotneus? Het scherpe richeltje tand dat sinds een week door haar onderkaak prikt? Heeft ze buikpijn? Of is er gewoon helemaal niets aan de hand?

De melk uit de fles bevalt Jasmijn niet, zoveel is duidelijk. Ze bleef hem uitspugen en uit wanhoop legde ik haar opnieuw aan de borst. Verzaligd dronk ze me in een dag weer vol melk. Ik probeerde het opnieuw, een paar weken later, rustiger aan, met andere, lichter verteerbare voeding. Het ging een tijdje goed. Nu spuugt ze weer en huilt ons uit onze slaap.

Haar huil werkt op mijn zenuwen en haar kots raakt me trefzeker op mijn zwakke plek: mijn schuldgevoel. Waarom snap ik haar niet, zie ik niet wat ze nodig heeft? Een zeurderige stem zanikt door mijn hoofd, roept dat ik het best weet, dat het mijn melk is die ze nodig heeft, dat ik een egoïst ben, een zelfzuchtige reumamoeder die zonodig pillen wil. Broodnodige pijnstillende pillen, roept een andere stem, vaak de kalme van Roel, soms mijn eigen, onvaste. Uit de discussie die volgt komt nooit een conclusie. Behalve die ene, dat ik baby’s niet snap.

Ze ligt op de grond. Gefrustreerd wiebelt ze op haar handen heen en weer. Ze reikt naar een rammelaar, net buiten bereik. Ze wappert met haar handen en gilt, schopt met haar voeten en knieën maar het kruipen lukt niet. Nog niet. Ze schudt haar bovenlijf. Ze draait, schuift en rolt. Opeens heeft ze de rammelaar te pakken. Tevreden stopt ze hem in haar mond. Jasmijn geeft niet op. Ze werkt door haar frustratie heen, linksom, rechtsom, hoe dan ook. Ze komt er wel. Ik sta naast haar en kijk naar haar neer. Dan trekt ze de rammelaar uit haar mond en trots kijkt ze me aan. Wij komen er wel. De vraag is hoe.

Tinnetaal

2011-08-16T14:51:00.011+01:00

'Tinne taat de tinnetaal.' De tinnetaal is een heerlijk, kabbelend taaltje dat het niet zo nauw neemt met de articulatie. De hele dag zingt de taal op hoge toon door ons huis. Helaas brabbelt niet iedereen deze tinnetaal even vloeiend mee. Sommig bezoek begrijpt niets van Linde’s prachtige verhalen. Toch is de taal niet moeilijk. Je vervangt elke j, s, z, l, f, v, w, r of d met een t. Fluitje van een cent. De h’s slik je in. Dan zijn er nog wat grammaticale onregelmatigheden, maar die zijn voor een goede beheersing van de taal niet essentieel. Je kunt ze op je gevoel wel invullen. Met een beetje moeite en niet te veel pietluttigheid heb je hem zo onder de knie, die tinnetaal. Tinne helpt je graag een mondje. Want wat is Linde in tinnetaal? Natuurlijk: Tinne.

We worden er steeds beter in. Sterker nog, wij kletsen gezellig mee.
‘Wat willen jullie drinken jongens,’ vraag ik in de pub. ‘Tinatappeltap? Of liever appeltap?’
Tijm lacht besmuikt achter zijn hand, maar antwoordt keurig. ‘Sinaasappelsap graag mama.’
Linde kiest, verrassend genoeg, voor tinatappeltap.

Soms voel je de zinnen al aankomen. Genietend wacht ik dan af tot ze komen. Vaak als voorzien, zo nu en dan verrassend en onbegrijpelijk. Altijd schattig. In het bos blijft Linde steken, haar spijkerbroek gegrepen door een bramentak. Een tijdje trekt ze, zacht, dan harder aan haar been. Dan kijkt ze vertwijfeld om zich heen. Trekt nog eens. Ik tel af in mijn hoofd, en ja, daar roept ze, keurig op één: ‘Mama. Mama. Ik tit tast!’
Glimlachend bevrijd ik haar van haar braam.

Even later roept ze weer. ‘Mama, mama.’
Ik kom al. ‘Mama. Tiese anden!’
Ze steekt twee modderige pootjes omhoog.

Maar een enkele keer gaat het mis. Dan snap ik de tinnetaal niet. Zoals laatst gebeurde. Linde heeft twee onafscheidelijke vriendinnen. Poppa. En haar rode jas. Overal gaat de jas mee naar toe. Aan wil ze hem zelden, maar regen, zon of hittegolf, ze draagt hem in haar handen mee. Binnen en buiten. De rode jas wordt een dekentje voor Poppa. Een dak voor een tent. Een picknickkleed. Of gewoonweg een jas. Dus toen ze in de kamer vertwijfeld om zich heen keek, ‘Tas, mama, tas, waa is mijn tas?’ wist ik het meteen. Ik haalde haar jas van de kapstok. Helaas. Niet goed. ‘Nee,’ stampvoette ze. ‘Nee mama, mijn tás!’
Ik mijn hoofd liep ik de mogelijkheden na. Haar vas? Haar las? Haar was? Haar sas? Klas? Glas? Ik kon er niets van maken. Krokodillentranen stroomden over Linde’s wangen. ‘Mijn tas mama, mijn tás.’

Grote broer bracht verlossing. Tijm kwam, hij zag, hij luisterde en liep naar de gang. Linde lachte en strekte haar armpjes uit. Ik sloeg me voor het hoofd. Natuurlijk. Haar tas.

Ontboezeming

2011-08-08T13:04:00.013+01:00

Op sommige dingen ben je niet trots. Je vertelt ze hooguit in vertrouwen, of een dronken bui, aan je beste vriendinnen.

Het was een lange ochtend geweest. Jasmijn huilde. Tijm was in een baldadige bui. Zijn slachtoffer, Linde, barstte continu uit in hartverscheurend gekrijs. Uit wanhoop zette ik ze voor de tv. In de kalmte wiegde ik Jasmijn naar een slaapje in de box. De stilte was oorverdovend. Opeens hoorde ik het geknor in mijn maag. In het vliegtuig word je gewaarschuwd eerst je eigen zuurstofmasker op te zetten, voordat je het je kinderen omdoet. Hoeveel moeders zullen zich dit herinneren als het erop aan komt? Thuis hield ik me alvast niet aan het advies. Ik at niet als eerste.

Ik zette hun boterhammen op tafel. En twee bekers melk.
‘Kom jongens, eten,’ riep ik.
‘Nee,’ riep Tijm.
‘Jawel,’ riep ik terug.
‘Nee,’ riep Tijm weer.
‘Weet je wat,’ zei ik sluw. ‘Als we nou eens gaan picknicken?’
Tijm sprong op om het picknickkleed te halen. Ik stapte de tuin in en zoog de frisse lucht diep mijn longen binnen. Een kleine, koude druppel landde op mijn blote arm. Mijn lijf verstarde. O nee. Ik haalde nog een keer diep adem en waagde het erop.
‘Kom Tijm,’ riep ik, ‘het regent. We moeten binnen eten.’
Tijm verstijfde middenin een huppel. Zijn lip begon te trillen. Zijn armen strekten stijf, zijn voet stampte, een, twee, drie. Toen ging hij af. ‘Neeheehee.’
‘Niet naar binnen. Ik wil picknicken.'
‘Maar het regent,’ sputterde ik zwakjes tegen.
Weer stampte hij. Na een kleine pauze ging hij er vol tegenaan. Maximaal volume. Zijn kleine lijfje sidderende van spanning.
Spartelend en schreeuwend droeg ik hem naar binnen. Razend zinderde hij door. Mijn hoofd was licht en leeg. Ik kon hem niet meer horen in alle kabaal.

‘Ga maar,’ riep ik, ‘wordt maar nat, wat jij wilt. Hier is je brood, je melk. Wij eten binnen.’
‘Nee,’ tierde hij, ‘jullie moeten mee.’
‘Nee,’ gilde ik terug.
Tien minuten later stonden we nog pat. Hij schreeuwde, ik negeerde. Hij schreeuwde en ik schreeuwde terug. Nog tien minuten later had ik hem aan tafel.
Maar hij schreeuwde door. De slag was nog niet gewonnen.
Op de rand van de melkbeker parelde een witte druppel. ‘Nat!’ brulde hij. ‘Mijn beker is nat.’

Met de druppel melk loopt mijn hoofd over. Zijn geraas dendert door, terwijl op de achtergrond Linde en Jasmijn het koor compleet maken. Voor mijn ogen wordt het rood. Bloedrood. Beelden spoken door mijn hoofd. Mijn voet, zijn billen, een jongetje dat door de kamer vliegt. Iets stopt me, ik doe het niet. Maar mijn bloed kookt, mijn woede borrelt door. Het is sterker dan ik. De woede stuurt mijn hand, mijn mond.
‘Nat?’ krijst mijn woede. ‘Weet je wat nat is?’
‘Dit!’
Ik trek de hals van zijn T-shirt open. Ik giet, ik giet de melk zijn nek in. Even is het stil.
‘Mama, ik ben nat.’
Daar staat hij, met zijn blote buik, wijdopen ogen. Ik zak op mijn knieën en omarm hem. Ik fluister in zijn oor. ‘Mama is een beetje gek. Sorry.’
Hij kijkt me aan, knuffelt terug. ‘Gekke mama,’ hoofdschudt hij.
Ik pets een zoen op zijn blote buik. ‘Ga maar gauw een T-shirt halen, dan gaan we eten.’ Kalm huppelt hij naar boven.

Het is er!

2011-08-02T14:36:00.005+01:00

Het is er, het is er, het is er!

Bestelt allen snel!

Hier, hier, hier of hier.

Of, vraag ernaar in de boekwinkel.

Of, als je een extra speciaal gesigneerd exemplaar wilt, gewoon bij mij, dan stuur ik het je toe! Voor 17,50 euro, inclusief bezorgkosten helemaal over het Kanaal, is het voor jou. Koopje, toch?

Toeristische attractie

2011-07-25T18:00:00.002+01:00

We staan op Mount Faber, bovenop op de top. Het uitzicht is fenomenaal. De puntige skyline van Singapore. De zee. De havens. Preteiland Sentosa. Olietankers en opslagtanks. Onmetelijke rijen flats. Tropisch bos. Nog meer flats. We kijken onze ogen uit. Tijm en Linde niet. Tijm en Linde rennen rondjes om de boom op het topje van de berg. Af en toe klimmen ze op het hek, of rennen de trappen op en af. Jasmijn slaapt in de buggy.

Een groep Chinese toeristen beklimt de berg. Ze puffen uit in de tropische hitte. Ook zij kijken niet naar het uitzicht. Ze kijken naar onze kinderen. De beentjes van de slapende Jasmijn worden bewonderd, beknepen en geaaid. ‘How old,’ gebaart een grijze dame. Ik steek zes vingers op. ‘Six,’ zeg ik trots, ‘six months.’
Ze knikt instemmend. Ze wijst nog eens, nu naar Tijm en Linde, en dan naar mij, mijn man, mijn schoonzus, met vragende blik. ‘Yes, mine, all mine,’ knik ik.
Ze schudt haar hoofd.
‘Echt waar,’ herhaal ik. Ik wijs naar Tijm. ‘He is three.’ Dan Linde, ‘She is two,’
De dame roept haar familie erbij. Ze wijzen, grinniken, lachen, snuiven.
Ik lach vriendelijk. De dochter van de grijze dame lacht terug. Ze knijpt Jasmijn in haar wang. Voorzichtig, wil ik roepen, ze slaapt. Maar ik laat het gaan.
‘Where are you from?’ probeer ik.
Ze kijkt me niet begrijpend aan.
Ik probeer nog eens? ‘You are from Singapore?’
Nee, denk ik, dan sprak ze wel Engels.
Nu snapt ze me, en moeizaam ontcijfer ik haar antwoord. Beijing.
‘Ah, China!’ roep ik.
Stralend knikt ze, we gebaren nog wat over en weer, zwaaien naar de kinderen en zeggen gedag. We lopen door, maken foto’s van het uitzicht. De Chinezen maken foto’s van onze kinderen.

Het scenario herhaalt zich steeds weer. Linde’s steile blonde haren en Jasmijn’s bolle roze benen trekken de aandacht. We poseren met Chinese, Koreaanse, Javaanse en Balinese gezinnen, breed lachend, omarmend. Linde springt in de houding, ‘cheese,’ als camera’s verschijnen. Jonge Balinese meisjes maken foto’s van Jasmijn op hun telefoon. Twee Balinese puberjongens achtervolgen Linde, een half uur lang, over het zwarte strand. Hun telefoon in de aanslag, zich verlegen verstoppend, giechelend, tot ze hun plaatje hebben. Jasmijn wordt uit de kar getild, geknuffeld, gekust, in slaap gewiegd door Balinese vrouwen.

Keer op keer voer ik het gesprekje.
‘How old?’
‘All yours?’ want ook in Azië is drie kinderen in drie jaar indrukwekkend.

Nooit had ik op reis zoveel aanspraak, zoveel leuke gesprekken, sprak ik met zoveel moeders, vaders, grootouders. Waar taal tekort schiet nemen beeld en gebaar over. En de glimlach. Thuis op de bank bekijk ik de foto’s. De sushi-etende Koreaanse kindertjes in de dierentuin. Nanny’s met Chinese kindertjes op het strand van Sentosa. Balinese peuters in de branding. Tijm, voetballend met schooljongens in Tegallalang. En ik denk aan huizen in Singapore, Beijing, Korea, Bali, waar ze nu kijken naar foto’s van mijn blonde Hollandse kindertjes. Onze vakantie wordt die van hun, hun leven loopt over in dat van ons. Oudertrots kent geen grenzen.

Op reis

2011-06-21T13:28:00.001+01:00

Ik heb een kadootje voor jullie,’ zeg ik, en houd een grote plastic zak omhoog. Tijm kijkt verbaasd. ‘Ben ik jarig mama?’
‘Nee, je bent toch al jarig geweest? Nee, het is voor Tijm én Linde. Voor de vakantie.’

Tijm graait de tas uit mijn hand. Hij keert hem ondersteboven.
‘Rugzakken!’ juicht Tijm.
‘Tas!’ juicht Linde.
Voor allebei is er één, de aap is voor Tijm, de uil voor Linde.
‘Voor in het vliegtuig,’ leg ik uit. ‘Voor als we naar tante Frederiek gaan. Want tante Frederiek woont héél ver weg. Wel dertien uur vliegen.’

Tijm en Linde rennen meteen naar de speelgoedkast. Ze proppen de rugzakken vol. Tijm stopt rails in zijn tas. Blokken. Een puzzel en een hamer. Een rammelaar voor Jasmijn. Linde stopt autootjes in haar tas. Maar er kan nog meer bij. Tijm vult hem op, met boeken. Tijm’s rugzak gaat op zijn rug. Linde sjort aan de hare. Het lukt niet. Tijm helpt mee. Nog lukt het niet. ‘Mama, help!’ roept Tijm.
‘Tas doet het niet,’ zegt Linde vertwijfeld.
‘Tijm, hij is te vol, te zwaar. Linde is maar een klein meisje.’
Ik haal de tas leeg. Ik stop de kleurpotloden erin. Een kleurboek. Dat is beter. Dan doe ik Poppa in de tas.
‘Neehee,’ krijst Linde. ‘Poppa niet tas mama.’
Ik kijk verbaasd. Poppa moet toch ook mee? Linde schudt resoluut haar hoofd. Natuurlijk. Niet ín de tas. Ik hijs de rugzak op Linde’s rug.

Linde haalt haar onafscheidelijke rode jas, stevig klemt ze hem onder haar arm, onafscheidelijke Poppa onder de andere. Samen staan ze bij de deur. ‘Kom mama, schiet op,’ roept Tijm, ‘we gaan.’
‘Kom, mama,’ roept Linde, ‘naar tante 'iek.’
‘Maar we gaan niet nu,’ antwoord ik. ‘We gaan pas volgende week.’

Even kijken ze beduusd. Dan barst het gebrul los. ‘We willen niet volgende week. We gaan nu. We moeten nu écht weg. Nu, mama, nu, we willen nu.’
‘Dat kan toch niet,’ antwoord ik. ‘Het vliegtuig gaat niet nu. Papa is er niet. Die moet toch ook mee?’

Na een uurtje ebt het gebrul weg. Papa komt thuis. Trots laten Tijm en Linde de rugzakken zien. ‘Voor de vakantie,’ vertelt Tijm. Hij nestelt zich op papa’s schoot. ‘Papa, tante Frederiek heeft een heel groot zwembad, toch? En op vakantie hoef jij niet te werken? En, mama zei, in Bali is de zee heel warm.’

Linde heeft Papa ook gezien. Ze pakt haar rugzak, haar jas, Poppa, en trekt hem aan zijn arm naar de deur. ‘Papa thuis,’ constateert ze. ‘Naar tante 'iek. Nu.’

De volgende ochtend staan ze weer klaar bij de deur. De dag erop ook. Linde met tas, jas en Poppa. Tijm met zijn rugzak vol rails. Elke dag zijn ze weer boos. Nog drie nachtjes slapen. Nog drie dagen, dan gaan we echt. Met de rugzakken. En Poppa ook. Maar de onafscheidelijke jas, daarvan nemen we afscheid. Die blijft thuis. Want in Singapore is het warm. En zonnig. Misschien blijven we wel lekker daar.

De zon die zoent

2011-06-14T13:45:00.006+01:00

Ik kijk omhoog, boven me, naar een blauwe vlakte. Groene, lange dingen zwiepen op en neer. Ik volg ze met mijn ogen. Heen, weer, soms langzaam, soms snel. Ze maken geluid. Ze ritselen en ruisen. Dan, iets anders, een gil, een lach. Twee paar voeten rennen langs mijn hoofd, langs het kleed waarop ik lig. Rakelings erlangs. Ik kijk opzij en grijns. Ik ben niet bang. Ik kijk weer omhoog, naar de groene takken die nog altijd rustig deinen en suizen in de wind. Ik reik omhoog, mijn armen strekken zich, grijpend, pakkend in de lucht. Maar ik kan er niet bij.

Achter de boom, achter de knisperende bladeren schijnt een gele bal. Een warme gouden zon. Door de gaatjes tussen de takken schieten zonnestraaltjes. Ze dansen, ze buitelen door de lucht, door de bladeren heen die wapperen in de wind. Ze zoenen mij, de straaltjes, op mijn neus en mijn wangen. Ik lach mijn breedste lach, mijn mond wijdopen, zodat de zoentjes van de zon naar binnen kunnen, om mijn tong te kietelen en mijn buik op te warmen. Mijn handen zwaaien, tasten, en vangen de warmte.

Ik kijk weer omhoog. Boven in de blauwe vlakte, de blauwe lucht, drijven wolken voorbij. Zacht, wollig en wit, als de watten waarmee mama mij wast. Een grote komt aangezeild. Een grijze. Opeens is het koud. De groene bladeren schudden harder, het geruis wordt geritsel, geratel. Ik staar omhoog. Ik lach niet meer, ik ril. Ik gil.

Mama buigt over me heen. Haar zachte handen lichten mij van mijn kleed. Ze heffen mij op, hoog naar de hemel. Ik kijk op haar neer. Nu straal ík, glimmend van mijn mooiste lach. Ze knuffelt me tegen haar warme buik. Ik ben stil, nestel me aan haar borst.

We gaan naar binnen en ik lig weer. Boven me is het wit. Een stil wit, dat niet beweegt, geen geluid maakt. Ik zwiep mijn lijf. Ik zwiep opzij. Ik zwiep, grijp en ik pak. Ik heb een ring in mijn hand, een ring aan een touw. Van koud rood. Ik trek, er klinkt een bel. Ik trek weer, ik schud, ik bel, ik rammel. De bodem waarop ik lig, de spijlen langs de rand, alles deint mee. Ik trek en bel en schud. Ik lach, ik grinnik hard. Zij horen het ook, het bellen en het rammelen. Ze komen eraan. Twee paar handen schudden mee, hard, aan de spijlen en aan de rand. De bodem wankelt heen en weer, harder trekken ze, met handen en voeten, het wankelen steeds ruwer, wiegen wordt hard schokken. Nog harder gaat het. Ik lach. Ik vind het leuk. Ik lach harder. Ik brul. Ik brul nog harder en nu schreeuw ik.

Mama kom eraan. Mama kijkt boos, boos naar hun. Ze tilt me op, de box uit. Ik lig op de bank, op mama’s schoot. Drie paar lippen kussen me, kussen het weer goed. Zoenen zo warm als de zon. Het is weer goed maar ik ben moe. Ik drink. Sabbel langzaam in slaap.

Het komt, het komt...

2011-06-12T13:43:00.014+01:00

Tromgeroffel, paukenslag. Nog meer tromgeroffel...

Eind juli dit jaar gaat het gebeuren, dan komt mijn eerste boek uit! Een bundeling van columns en verhaaltjes over kinderen, het ouderschap en nog veel meer. Zoek je wat lichte lectuur die je aankunt middenin de drukte van je gezin? Een leuk kadootje voor een zwangere vriendin? Zoek niet verder!

Een mespuntje moeder

Het moederschap is een achtbaan vol hoogte- en dieptepunten. Van vertedering, kusjes en gelach duikel je in vrije val naar frustratie, slapeloosheid en gegil. Maar het zijn juist de kleine dingen die het zo bijzonder maken. Met erwtjes door de kamer gooien. Treinen bouwen van de stoelen. Leren lopen, praten, eten of juist niet. Heel erg vies worden en samen in bad. Daarover, en nog veel meer, gaan de columns in deze bundel. Over hoe het is om peuter te zijn en hoe het is om moeder te zijn. Herkenbaar beschreven voor alle ouders, hartveroverend en hilarisch.

Voor wie zijn ongeduld niet kan bedwingen, het is al verkrijgbaar, in de voorverkoop bij de uitgever. Je krijgt het dan thuisgestuurd zo gauw het beschikbaar is. Klik hier om te bestellen. Eind juli is het algemeen verkrijgbaar. Vraag ernaar in de boekhandel, kijk op internet (bijvoorbeeld via www.bol.com) of bestel direct via de uitgever.

Wil je een gesigneerd exemplaar, of een met een persoonlijke boodschap? Dat kan natuurlijk ook. Via de link rechtsonder kun je me emailen met je verzoek.

Rustig dagje

2011-06-09T14:23:00.002+01:00

Naar beneden. Ontbijt. Wat willen jullie? Weetabix, toast? Eet eens door. Wacht, Jasmijn is wakker, naar boven. Jasmijn in wipstoel. Linde, wat is er, laat mijn been los. O, je wilt nog een boterham. Hier. Nee, je krijgt Marmite, niet zeuren. Tijm, wil je nog eten? Ja Jasmijn, ik kom eraan, ik ben je banaan al aan het prakken. Hapje voor Jasmijn, hapje, o, wacht, even ontbijt voor mama maken. Niet gillen, ik ben zo terug. Hapje voor Jasmijn. Waar zijn de kommen? Ah, de afwasmachine, die moet uitgeruimd, even snel. De borden, kommen, bekers. Ja, Jasmijn, ik kom eraan, je ontbijt, sorry. Tijm, je wou net niet, ja, ik kom al. Hier, hagelslag, is dat goed?

Allemaal gegeten? Afwasmachine leeg? O, de was, wat een berg, uitsorteren. Gekleurd erin. Ligt er boven nog meer? Even Tijm’s bed afhalen. Wasmachine aan. Is iedereen aangekleed? Knor, knor, mijn maag. O ja, ontbijt. Snel een hap. Waarom gilt Jasmijn nou weer. Schone luier. Nog wat eten, dan, o wacht, Linde, moet je potje plassen? Nee? Ja, je moet wel, kom, hier! Nog een hap, prop, nog een. Tijm, waarom ligt er overal hagelslag? Linde, je hoefde toch niet te plassen? Waarom is je broek dan nat?

Is die was nu al klaar, het wasrek is nog vol. Opvouwen Ja, Jasmijn, je bent moe. Ik zal je zo in slaap knuffelen. Even, wacht, de was...Tijm! Niet op de muur! Hier die potloden. Ga maar een treinbaan maken. Ik kom zo helpen. Of nee, allemaal hier komen, we gaan boodschappen doen. Jassen aan. Linde, schoenen aan, niet uit.

Tijm, ja, zet jij de melk in de ijskast, dank je. Ik weet, jullie hebben dorst, eerst deze spullen naar de bijkeuken. O ja, die was. Jasmijn, ik kom eraan, ik weet dat je melk wilt. Hèhè, even op de bank. Dat is lief van je Linde, dat je de shampoo vast naar boven brengt. Linde, wat ruik ik, mangoshampoo? Linde! Doekje, teiltje, waarom nou op de vloerbedekking van de trap. Jee, wat schuimt dat spul. Ja, Jasmijn, ik kom zo. Tijm, je mag wel een koekje, maar eerst vragen. Nee, geen twee, we gaan zo eten. Ja, ik maak spaghetti. Je lust best spaghetti, niet zeuren. Jasmijn. Die moet ook wat. Wortel dan maar. Koken, een bakje voor nu, voor morgen, vriezerbakjes vullen. Pff. Even zitten. O nee, Jasmijn, je lekt, door. Nou, ja, je gaat bijna naar bed.

Eet eens door jongens. Ja, als je alles opeet mogen jullie tv kijken. Tijm, recht zitten, niet met kussens gooien. Blijf even zitten, dan breng ik Jasmijn naar bed. Kom jongens, naar boven, in bad. In bed. Waar zijn Tijm’s lakens? Tijm, als je nu niet snel je pyjama aandoet krijg je geen verhaaltje. Linde, mond open, zeg eens Aa. Kijk, daar is papa al.

‘Hoi schat.’
Kusje.
‘Hoi. Hier, ze zijn er klaar voor, je kunt voorlezen.’
‘Prima. Leuke dag gehad? Nog iets bijzonders gedaan?’
‘Nah. Gewoon thuis, boodschappen, de was.’
‘Ah. Lekker, rustig.’
‘Ja. Lekker rustig. Ik ga vast koken.’

Melk en honing

2011-05-31T13:58:00.003+01:00

Er drijft een boot over de Middellandse Zee. Stuurloos dobbert hij, de wankele koers naar het noorden zoekend, voort, in de zachte lentewind. De boot is vol. Te vol. In het donker van de nacht zijn de bruine lijven amper te onderscheiden, één zijn ze, met elkaar en met de kuip van de boot. Diep ligt de boot, diep door te veel lijven, teveel gewicht. Eén windvlaag, één golf, en de boot zal zinken. De boot is te zwaar beladen, met lijven, met angst en met hoop. De boot is op weg naar het beloofde land.

Aan boord zit een meisje. Ze is een lange weg gegaan. Van de warme oerwouden van haar geboorteland, door de hete woestijn. Door de kampen aan de kust. Kampen, gerund door brute arabieren, met europees geld. Het ging er hard aan toe in het kamp. Haar ene hand rust op haar buik, de andere omklemt die van een man. Haar man. Samen gaven ze hun laatste restje geld aan de kapitein van de boot. De kapitein die hen naar de overkant loodst. Het meisje, de man en haar bolle buik.

Zullen ze het halen, de overtocht? Of zal hun boot als een van velen kapseizen in het zoute water van de Middellandse Zee? En wat als ze het wel haalt? Ze hoeft niet veel. Geen melk en honing, geen overvloed. Veiligheid wil ze. Een bestaan zonder angst voor het leven van haar kind. Werk wil ze. Brood verdienen, brood voor haar kind. Luxe hoeft ze niet, ze weet niet wat dat is. Haar handen zijn sterk. Ze kunnen werken, op het land, in een huis, een fabriek. Het maakt niet uit. Ze kan lezen, een beetje schrijven. Spreekt wat woordjes engels. Ze is niet dom. Ze heeft niet veel nodig.

De boot kreunt onder het gewicht van de donkere lijven. Pionnen zijn ze, in een schaakspel dat het hunne niet is. Eerst waren ze welkom, aan de kust, in Libië. Er was werk. Europa hielp graag ze daar te houden. Opvang in de regio. Makkelijk. Goedkoper. Geen gezeur van lastige, dure regels en mensenrechten. Maar Khadaffi is boos. Boos op de westerse bombardementen. Hij bombardeert terug, hij laat de vluchtelingen gaan. Laat de kapiteins hun boten en zakken vullen.

En wat doet Europa? Ze sluit de grenzen. Laat de vluchtelingen gaarkoken in hun eigen sop, erger nog, laat ze verdrinken in het ruime sop van de Middellandse Zee. En ik? Ik wil weg. Weg uit dit continent van overvloed, van luxe, van hebberigheid en niet willen delen. Ik sta graag mijn plekje af. Aan haar.

De boot wiebelt op de golven. Een golf water en een golf angst slaan over het dek. Gegil snerpt over zee. De reis is gevaarlijk. De reis is ijselijk beangstigend en ellendig. Alleen diegenen durven het aan, die voor iets vluchten dat erger is dan dit.
Deze mensen vluchten niet alleen weg. Ze vluchten ook ergens naartoe. Naar een toekomst. Laten we ze die geven.

Rustpunt

2011-05-24T14:49:00.002+01:00

Ik heb reuma. Vervelend. Meer dan vervelend, slopend. Alsof drie kinderen van nul tot drie niet genoeg zijn, er moet nog wat pijn bij. Zwangerschapshormonen zijn een weldaad voor de reumapatiënt. Jammer van de misselijkheid en moeheid, maar wat een luxe, pijnvrij zijn. Werd ik daarom steeds weer zo snel weer zwanger? Wellicht. Hoe dan ook, de ziekte is grillig, en nu, vier maanden na de bevalling, zijn de hormonen uitgewerkt en steekt het brute beest heftig zijn kop op. Bechterew. Het klinkt zo mooi. Chic. Maar dat is niet.

Er is weinig aan te doen. Medicijnen mogen niet, die sijpelen door in de borstvoeding. Stoppen met borstvoeding? Nee. Ik weet wel, poedermelk is prima, een waardig alternatief. Maar, net als kant en klaar maaltijden, babyvoeding uit potjes en wegwerpluiers, niets mis mee, gemak dient de mens, ook ik grijp er wel eens naar als het zo uitkomt, maar niet voor elke dag. Borstvoeden past bij mij. Ik geniet, ik ontspan, van die eet en knuffelsessies. Het gesmak. Het warme lijfje tegen me aan. Puur natuur. Ook Jasmijn geniet. Denk ik. Eigenlijk weet ik wel, als ik weg ben sabbelt ze met hetzelfde gemak en genot flessen leeg. Het maakt haar weinig uit. Nee, het is voor mezelf dat ik de brui niet aan de borst wil geven. Egoïsme. Ik, de altruïstische moeder.

Dus. Medicijnen mogen niet. Fysiotherapie helpt niet. Wat wel? Rust. Die rug niet te zwaar belasten. Ik beloof mezelf, gun mezelf, dat ik mag blijven voeden, als ik minimaal twee keer per dag een half uur op de bank ga liggen. Rusten.

Een geweldig plan. Ik begin meteen. Jasmijn slaapt in de box. Tijm en Linde spelen lief boven. Een half uurtje, meer heb ik niet nodig. Ik zet een kopje thee, gris een tijdschrift van de grond. Wacht even, eerst Linde op het potje, voor het mis gaat. Met het volle potje loop ik richting de wc, langs de wasmachine. Vol natte was. Als ik die te laat buiten hang is hij voor zonsondergang niet droog. O, de wasteil is vol. Ik vouw hem even leeg, berg de was weg. Een kwartier later wappert de was in de wind. Even sta ik stil, geniet van de zon, kijk de tuin rond. Wacht eens. Die net gezaaide plantjes zijn erg droog. Even sproeien. O, het konijn heeft ook al geen water meer. Tien minuten later loop ik naar binnen, ik gris wat speelgoed weg onder de struiken. Pluk wat onkruid. Auw. Een steek in mijn rug. Streng spreek ik mezelf toe. Rusten. Nu!

Ik loop naar binnen, pak de inmiddels koude thee, het tijdschrift en zak neer op de bank. Mijn billen raken de bank en ik hoor gekrijs, boven: ‘Mama, kom hier!’
Ik wervel naar boven, wijs terecht, kus af en spreek streng toe. Weer naar beneden. Nog een gil, nu uit box. Jasmijn heeft dorst. Eindelijk dan, op de bank, Jasmijn aan mijn borst. Hèhè. Ik zit. Rust.

Hap

2011-05-17T13:52:00.002+01:00

Jasmijn krijgt pap. Perenpap. Vanuit de wipstoel lacht ze breeduit als ze het bakje ziet aankomen. Een wijdopen grijnsmond, vragend om een hap. De hap verdwijnt in de mond. Even kijkt Jasmijn verbaasd, ze fronst, een beetje boos. Ze smakt met haar lippen. Haar tongetje duwt de pap naar buiten, hij druipt over haar kin. Jasmijn heeft een baard. De lepel scheert de hap op, en duwt hem weer naar binnen. Jasmijn smakt, haar tong mummelt en ze slikt. Nu lacht ze weer. Ze doet haar mond open. Nog een hap, mama. Elke hap gaat er in, een paar keer opnieuw. Het bakje is zo leeg. In sneltreinvaart.

Terwijl Jasmijn eet houden Tijm en Linde een picknick. Het tafelkleed ligt op de grond, het eten erop. De blikjes baked beans. De houten ijsjes. Het plastic fruit. De hele winkel is leeg gekocht. Op de bank zitten ze op een rij. Poppa. Rastapoppa. Nelly. Tijm’s baby. Eén voor één worden ze gevoerd. Tijm’s baby krijgt worst, netjes in stukjes, op een bordje. ‘Mama, mijn baby eet worst. Dan wordt mijn baby heel groot.’
Poppa draagt een slab, een heel grote slab. Haar wordt pap gevoerd, met een lepel. Linde is een keurig meisje, ze veegt Poppa’s mond af met een doekje. Rastapoppa krijgt een ui. Nelly een beker drinken.

‘Jasmijn is zo klein, hè mama.’ Tijm houdt zijn duim en wijsvinger vlak bij elkaar. ‘Jasmijn moet eten. Dan wordt ze héél groot.’
‘Zo klein is ze toch niet? Ze is al best groot. Zo groot.’ Mama wijst met haar handen.
‘Nee,’ roept Tijm, ‘ze is zó klein. Ze moet meer eten.’
Jasmijn krijgt een ijsje. Een raketijsje. Ze houdt het stokje vast in haar hand. Ze zwaait het heen en weer. In haar andere hand krijgt ze Tijm’s worst. Linde duwt een blikje baked beans in haar mond. Jasmijn schuift het weg. Liever sabbelt ze op haar hand. Dat mag niet van Tijm, hij duwt de hand weg. ‘Jasmijn moet meer eten. Heel veel dingen.’
Ze krijgt een citroen. En een gebakken ei. Tijm moedigt aan: ‘Mmm. Jasmijn gaat groter worden van al dat ge-eet.’
Hij zingt het uit. ‘Groter, groter, groter, groter. Mmm. ’

Tijm wil echt eten. ‘Ik heb honger mama,’ jengelt hij.
‘Wil je een boterham?’ antwoord mama. ‘Of een banaan?’
‘Nee,’ zegt Tijm, en dan, met een flirtende glinster in zijn ogen: ‘Snoepjes?’
‘Nee. Je krijgt nu geen snoepje. We gaan zo eten. Je mag wel vast een boterham.’
‘Nee,’ antwoordt hij boos. Ik wil niets. Ik heb geen honger.’
‘Maar je moet toch eten, dan wordt je ook groot.’
‘Ik ben al groot,’ zegt Tijm. Hij loopt weg.

De picknick gaat verder achter de bank. Er klinkt gesmak en geslurp. Geknabbel en geknaag. Een zakje ritselt. Een zakje ritselt? Snel gaat mama kijken.
Vier ogen kijken schuldig op. Achter Linde’s hand zit een bruine mond verstopt. Mama’s ogen volgen het spoor naar de keuken. Het krukje voor het aanrecht. Het open kastje...

Roze

2011-05-10T20:25:00.002+01:00

We zijn op vakantie, de zon schijnt. In de HEMA kopen we zonnebrillen. Linde weet het meteen. Die rode, met witte hartjes. Ze zet hem vast op. Tijm weet het ook. ‘Roze is mijn lievelingskleur, mama,’ zegt hij.
Ik kijk moeilijk. ‘Roze is eigenlijk voor meisjes.’
‘Nee,’ stampvoet Tijm, ‘roze is niet voor meisjes. Roze is mijn lievelingskleur.’
Hij wijst naar een lichtroze bril, met bloemetjes. Tijm houdt ook van bloemen.
Ik zucht, wat een gezeur. De jongen houdt van bloemen, van roze. Waarom mag dat niet? Ik kijk Roel schuin aan. Die schudt zijn hoofd. ‘Nee, Tijm,’ zeg ik, ‘niet die. Deze?’
Ik wijs een groen-blauwe bril aan.
‘Nee,’ schudt Tijm heftig. ‘Die vind ik niet mooi. Ik vind roze mooi.’
Arme jongen. Hij mocht ook al geen roze jas. Ik aarzel nu.
Tijm wijst naar een andere bril. Een hard roze bril. ‘Ja maar Tijm, die is ook roze. Dat is een meisjesbril.’
‘Nietes. Het is geen meisjesbril.’
Ik twijfel weer, roep Roel erbij. Tijm kijkt naar Roel. Ik kijk naar Roel. Tijm wijst. Ik zie wat hij bedoelt. Roel’s poloshirt. Het is roze. Fuchsia roze met blauwe strepen. Dezelfde kleur als de bril. ‘Papa is geen meisje,’ zegt Tijm.
We kopen de bril.

De volgende dag zijn we in de Efteling. Tijm zit in de trein. De zon schijnt, de roze bril zit stevig op Tijm’s neus. Tijm kijkt blij om zich heen. Tijm is gek op treinen. Vooral stoomtreinen. Auto’s, graafmachines, vliegtuigen. Een echte jongen. Een echte jongen met een roze bril. Tegenover Tijm zitten drie meisjes. Ze zijn een jaar of acht. Ze giechelen. Meisjes van acht giechelen altijd. Tijm geniet zichtbaar. De meisjes giechelen weer. Ze wijzen naar Tijm. Ze grinniken achter hun hand. ‘Hihi,’ ginnegappen ze, ‘dat jongetje heeft een roze bril. Dat jongetje heeft een meisjesbril.’

Tijm hoort het. Trots wijst hij naar zijn bril. ‘Mooi hè,’ zegt hij. ‘Ik heb een roze bril.’
Zelfverzekerd duwt hij de bril vaster op zijn neus. Schenkt ze een glimlach, ontwapenend en onbevangen als een driejarige dat kan. De meisjes lachen terug. Zetten hún zonnebrillen op. Trekken gekke bekken naar Tijm, en Linde met haar rode bril met witte hartjes. Allemaal schateren ze nu. Het liep goed af, maar ik heb me iets gerealiseerd. Over de boze wereld. Ik houd er een knoop aan over in mijn maag, een knagende onzekerheid. Trots, enerzijds, op mijn stoere zoon. Hij trekt zich nergens iets van aan, is wie hij wil zijn, draagt wat hij mooi vindt, zonder gêne. En het werkt. Maar de wereld is hard, je kunt hem niet blijven zien door een roze bril. Kinderen, vooral, kunnen bikkelhard zijn. Zou ik Tijm moeten beschermen, tegen zichzelf, tegen zijn roze voorkeur? Of moet ik hem vrijlaten nu het nog kan, voordat de wereld hem overneemt en klasgenootjes, televisie en mode zijn smaak zullen bepalen. Zal hij zich braaf conformeren, blauw, groen en rood dragen als alle jongetjes? Waarschijnlijk wel. Maar vergeten zal ik hem nooit, dat stoere jongetje in de trein. Die echte jongen met de roze bril.

Honger

2011-05-03T17:11:00.002+01:00

Jasmijn gilt. Jasmijn heeft honger. Sliep ze een paar weken geleden nog verzadigd van mama’s melk door van zeven tot zeven, nu gilt ze ’s nachts elke drie uur het huis wakker. Om mama. Melk, melk, meer melk mama. Dus mama geeft, steeds weer. Voeden als beloning voor aanstellerij, aandachtvragen of niet willen slapen doen we niet. Maar echte honger moet gestild. Jasmijn groeit er flink van. Als een reuzenbaby puilt ze uit de kinderwagenbak. De melk lijkt niet langer genoeg. Meer wil ze. Meer dan melk. Boos kijken haar kraaloogjes me aan over mijn borst. Na dagen van veel aanleggen is mijn voorraad weer netjes op peil, toch is het haar niet genoeg. De borst is leeg maar de honger blijft, een nieuwe borst wil ze niet. Tijd voor pap? Voor fruit, groente en ander lekkers? Papa vindt van wel. Hij is de gebroken nachten zat. Maar ze is nog geen vier maanden oud. Mag dat wel?

De wetenschap is verdeeld. Zeer verdeeld. Nadat Tijm was geboren mocht je beginnen tussen de vier en zes maanden. Als je kind eraan toe was. En liever later dan vroeger. Net voor de vijf maanden hield hij, en wij, het niet meer uit. Vanwege de familiegeschiedenis wachtten we tot negen maanden met het geven van gluten. Dat zou de darmen de kans geven verder te rijpen en de kans op allergieën verkleinen. Toen Linde geboren was waren er nieuwe inzichten. Gluten moesten juist vroeg gegeven worden, voor de zes maanden, en dan in kleine beetjes. Nu Jasmijn geboren is zijn er weer nieuwe feiten, nieuwe onderzoeken, nieuwe meningen. Je zou denken dat ik deze kinderen decennia in plaats van ruim een jaar na elkaar heb gekregen. Wachten tot zes maanden met vast voedsel zou juist toch schadelijk kunnen zijn. Duidelijkheid is ver te zoeken. Wetenschappers vechten elkaar de tent uit. Moeders die het beter weten maken de wetenschappers en elkaar af op online fora. Adviezen van instanties zijn tegenstrijdig en onduidelijk. Moeders worden er onzeker van. Ze weten het niet meer. Ik althans. Als Nederlandse in Engeland vraag ik me af: moet ik de Nederlandse adviezen aanhouden of de Engelse? Zijn Engelse babydarmpjes anders dan Nederlandse? Hoeveel van dit soort richtlijnen is überhaupt zinnig, hoeveel is klinkklare onzin?

Na het lezen van weer een welgemeende maar fanatiek expliciete mening welt er een geweldig diepe, wanhopige, schreeuw op uit het diepst van mijn borstkas. Genoeg. Boeken en internet uit. Weg ermee. De enige richtlijn die ik ga volgen is die van het gezonde verstand. Een verwaarloosd instituut in deze tijd van overgeorganiseerde consultatiebureaus, WHO richtlijnen en immer uitdijende stapels baby-verzorgingsboeken. Het ene kind is het andere niet. En ouders kennen hun eigen kind het best. Ik kijk dus naar mijn kind. Heeft ze honger, dan krijgt ze eten. Op de manier die mij goeddunkt. De enige die geraadpleegd wordt is papa. Moeders van nu, gooi ze overboord, de adviezen, de richtlijnen, de wetten en de regels. Vertouw op het oergevoel wat je stelselmatig geleerd hebt te onderdrukken: het moedergevoel. Het moedergevoel is goed. We kunnen het!

Ja

2011-04-28T21:46:00.003+01:00

Het woord dat tegenwoordig het vaakst over mijn lippen komt is ‘nee’.
‘Nee, niet bovenop je zusje liggen, eraf, nu!’
‘Nee, niet spelen met je eten.’
‘Nee, jullie mogen niet nóg een ijsje.’
Moe word ik van al die negativiteit. Dat moet toch anders kunnen? Beter?
Ik las een artikel in the Times. Het artikel ging over ‘ja.’ De schrijfster experimenteerde, uit pedagogische en journalistieke interesse, met ‘free parenting’. Een hele dag lang antwoordde ze haar kinderen op alles met ‘ja’. En, werd de dag een chaos, een drama? Nee. Haar kinderen bleken verantwoordelijker dan ze dacht. Vrijlaten maakte creatief en avontuurlijk. Ik droom weg. Wat heerlijk, een dag alleen maar positief. Alleen maar ‘ja’. Maar, haar kinderen waren zes en acht. De mijne zijn anderhalf en drie. Ik voer een gedachte experiment uit.
‘Ja, natuurlijk mag je razend hard van de berg afsteppen, recht op die drukke weg af.’
‘Ja, natuurlijk hoef je geen schone luier, loop jij lekker met poepbillen rond tot ze rood en kapot zijn.’
Laffe moeder die ik ben, ik durf het niet aan. Ik besluit tot een selectief ja-beleid. Ik kies het onderwerp met de meeste twist en spanning: eten. Na weken van strijd bij elke maaltijd mogen ze een dag lang alles wat ze willen. Geen discussie aan tafel over nog een hapje, dan krijg je een toetje, nog eentje, toe dan. Ik verheug me op de maaltijd. Geen gegil, geen gezeur, alleen maar tevreden gezichten.
We beginnen met de lunch. De makkelijkste maaltijd van de dag, boterhammen gaan er meestal soepel in.
‘Wat willen jullie eten?’ vraag ik.
Tijm weet het meteen. ‘Eieren, mama.’ Linde knikt mee. ‘Ei. Beans.’
‘Ja,’ juicht Tijm, ‘baked beans, die willen we.’
Glimlachend pak ik de blikopener. Geen slecht begin.
Even later lopen we door de supermarkt. ‘Wat willen jullie vanavond eten?’
Het antwoord komt snel. En unaniem.
‘Frietjes. Vissticks. En erwtjes.’
Ik graai de zakken en dozen uit het vriesvak. Dat valt mee. Een beetje kant en klaar naar mijn smaak, maar er zit zelfs groente bij. ‘En tomatensoep,’ voegt Tijm bij de kassa nog toe. ‘En Thomas toetjes.’
De tomatensoep lepelen ze vlot naar binnen, twee smoeltjes en truien kleuren rood. Tevreden kijk ik toe. Ontspannen zet ik het hoofdgerecht op tafel. Wat vet, wat zout, och. Mijn zenuwen varen wel bij dit dieet. ‘Kijk eens, lekker.’
Met opgehaalde neus kijkt Tijm naar zijn bord. Precies zo keek hij de dag ervoor naar mijn spinazieschotel. ‘Ik heb geen honger,’ verkondigt hij en schuift zijn bord weg. Linde is solidair. ‘Nee,’ schudt ze. ‘Ik wil tv kijken,’ zegt Tijm, zich schrapzettend voor mijn reactie. Ik haal mijn schouders op en knik. Het is ja-dag. Verbaasd schuift Tijm zijn stoel achteruit. Linde volgt. Verbouwereerd laten ze mij achter met twee volle borden. Moedeloos schraap ik ze leeg boven de vuilnisbak. Dan opeens besef ik: Het ligt niet aan mij. Niet aan mijn eten. Niet aan mijn moedermethodes. Het zijn gewoon peuters. Een en drie, gemiddeld zijn ze twee, ze zeggen nee. Ik heb het er maar mee te doen. Ik ben de oudste. De verstandigste. De moeder. Ook ik zeg nee. Toch heb ik wat geleerd. Iets minder nee. Iets vaker ja. Fijn voor de kinderen, nog fijner voor moeder’s gemoed.

(We zijn op vakantie, dus een recycle-column. Deze is eerder verschenen op www.mommyonline.nl)

Groen

2011-04-20T13:50:00.001+01:00

Tijm houdt van de tuin, buiten zijn, van spelen in het groen. Het liefst speelt hij tuinman. Het liefst ís hij tuinman. Hij heeft zaadjes gezaaid. Ronde zaadjes. Vierkante. Hele grote, zo groot als het puntje van zijn vinger. En hele, hele kleine, zo klein dat hij ze bijna niet kon zien en moest oppassen dat ze niet wegwoeien van zijn hand. Een paar weken geleden stopte hij met mama de zaadjes in kleine bakjes vol zwarte grond en zette ze op de vensterbank, onder een plastic kap. Elke dag ging hij kijken. Al snel zag hij kleine, groene, puntjes, die zich door de zwarte aarde boorden. Elke dag werden ze ietsje groter. De kromme sprietjes hieven hun kopjes op en langzaam ontvouwden zich tere groene blaadjes. Het leek net toveren, maar Tijm’s toverstaf kwam er niet aan te pas. Wel heel veel gietertjes water.

Toen waren de plantjes groot genoeg, ze barstten uit de bakjes. Ze mochten naar de tuin. Gewapend met scheppen droegen Tijm en Linde de bakjes voorzichtig naar de moestuin. ‘Deze,’ wees Tijm. ‘Radijsjes,’ zei mama. Mama schepte een geul in de vochtige donkere aarde van de groentebak. Linde schepte de geul weer dicht. Tijm mepte Linde met de schep. ‘Rustig, anders mogen jullie niet helpen!’

Tijm hielp met planten. Heel voorzichtig trok mama een plantje uit het bakje. Ze gaf het aan Tijm. Tijm zette het in de grond. Nu moesten ze het aanstampen. Mama deed het voor, rustig en zachtjes. Nu Tijm. Tijm stampte de aarde stevig aan. ‘Zachtjes,’ kreunde mama, ‘zo gaat hij kapot.’
Toen alle plantjes geplant waren kwam het leukste. Water geven. Tijm en Linde kregen elk een grote gieter. Mama de slang. Elke dag kwam Tijm mama halen. ‘Mama, kom je de plantjes water geven? Mama, kom, we gaan in de tuin werken!’
De gieters water, de slang en de zon deden hun werk. De planten werden groot. De moestuin kleurde groen.

Eén voor één wijst Tijm aan. ‘Rodijsjes. Koolrolletjes. Spinazie.’
‘Voor de pannenkoeken,’ voegt hij toe, met een grijns. ‘Die zijn erwtjes. Die vind ik lekker.’ Ook de andere planten kent hij. De narcissen. ‘Dat zijn jouw lievelingsbloemen, mama.’ De jasmijnen, hij kent ze alledrie, de winterjasmijn, de zomerjasmijn en de boerenjasmijn. De viooltjes. De appelboom. En natuurlijk dat ene, hele speciale plantje. Vol trots wijst hij het aan. ‘En die, die heet Tijm. Die is heel lekker.’
Dan denkt hij even na. Twijfelt.
‘En Linde,’ vraagt hij dan, ‘welke heet Linde?’
In het park zijn lindebomen, een hele laan vol. Want dat is Linde, een grote sterke boom. Tijm stampt met zijn voet. ‘Nee, ík ben een grote sterke boom. Niet Linde. Linde is een klein plantje.’

Steeds groter worden de plantjes in de moestuin, het is tijd voor de oogst. Blij stuitert Tijm de tuin door, de slabak als hoed op zijn hoofd. ‘We gaan de kool plukken!’ juicht hij. De bak is snel vol. Niet veel later verschijnt de kool op Tijm’s bord.
Hij schudt zijn hoofd. ‘Nee,’ constateert hij. ‘Groen vind ik niet lekker.’

Apenkooi

2011-04-14T17:58:00.001+01:00

Soms lijkt het huis wel een leeuwenkooi, vol gebrul, gekrijs en gestamp. Er wordt gevochten en geknuffeld. Soms is het meer een zwijnenstal. Overal puzzelstukjes, rails en halve koekjes. Maar het allerliefst maken Tijm en Linde een apenkooi en gaan de voetjes van de vloer. Alle stoelen op een rij, een rij rondom, door het huis naar de bank. Soms is de rij een trein. Soms een piratenboot, of een vliegtuig. Soms gewoon een rij. Eerst gaan de stoelen van de eettafel in de rij. Dan de kleine peuterstoeltjes. De poef. Zelfs de hoge oranje kinderstoel schuift Tijm aan. ‘Nee Tijm,’ roept mama, ‘die niet, die is gevaarlijk.’ Mokkend schuift Tijm hem weg. Maar de baan is nog niet klaar. Het krukje. De deurmat. De wipstoel. Jasmijn’s roze dekentje. Alles moet in de rij. ‘Niet de witte kussens van de bank, hè, mama,’ zegt Tijm, ‘die mogen niet.’
Mama knikt. ‘Wel de oranje,’ vraagt Tijm, ‘die uit de speelhoek?’ Ja, die wel.

De rij is heel lang. Een voor een klimmen twee aapjes over de baan, van stoel naar stoel, van mat naar kruk. Ze eindigen op de bank, met een grote sprong en een grote grijns. Het is een leuk spelletje. Klim, klim, klim, spring.
Af en toe kijken de aapjes mama aan. Mag het wel? Vindt ze het goed?
Mama is bezig. Ze vindt het best. Als er lief gespeeld wordt, niet wordt gevochten, is alles goed. Klim, klim, klim, spring. Mama kijkt op. ‘Niet springen op de bank,’ roept ze. Ze kijkt alweer weg.

De baan wordt langer en langer. Nooit is hij klaar. Het tafelkleed moet erin. De kussentjes van de tuinstoelen. De plaid.
‘Stop,’ roept mama, ‘genoeg.’
‘Nee,’ schudt Tijm, ‘niet genoeg.’
Linde komt aanlopen met het voetenbankje.
‘Jawel,’ roept mama. ‘Tot hier en niet meer. Niet de schapenvacht. Niet de theedoeken. Niet de barkruk. Niet de kameel. Stoppen!’
Tijm stopt. Eventjes.
Als mama niet meer kijkt gaat hij verder. Linde helpt mee. Ze gooien de kussens van de grote bank op de grond, op een hoop. De grand finale. Klim, klim, klim, vlieg, spring, boem. Mama kijkt niet. Ze is nog steeds bezig. Ze hoort gelach, geroep. Wat spelen ze lief samen.

Opeens is er gegil. Mama komt kijken. Linde ligt op de grond. Linde huilt.
Mama is boos. ‘Wat zei ik nou. Niet de kussens van de bank. Niet springen op de bank. En al helemaal niet op de kinderstoel klimmen. Dat krijg je ervan. Eigen schuld.’ Mama zet een van de kussens weer op de bank. Ze pakt Linde op, gaat zitten en knuffelt haar stil. Tijm komt aangeklommen, wil springen, bovenop Linde. Nu gilt iedereen. ‘Eraf Tijm, van je zusje af. Linde, stil, hou op, jullie gillen Jasmijn wakker.’

Dan, gestommel, een klik, de deur gaat open. Stil kijken twee aapjes op.
‘Papa!’ De baan wordt verlaten, de apenkooi is leeg, vier kindervoetjes rennen over de vloer, naar de gang. Papa kijkt de kamer rond, twee aapjes om zijn nek. Hij wil iets zeggen, maar stopt. Laat maar. ‘Iemand een stukje kaas?’ vraagt hij.

Braaf

2011-04-05T17:43:00.005+01:00

Ik zit onderuitgezakt op de zachte rode bank in Tijm’s peuterklas. Jasmijn op schoot, aan de borst. Linde is de speelruimte in gedoken en heeft tien poppen om zich heen verzameld. Tegenover mij zit Joanne, de key worker van Tijm. Het is tijd voor het ouderpraatje. Joanne pakt het boek erbij. Tijm’s ontwikkelingsplannen. Ze laat zien hoe hij voldoet aan de gestelde doelen. Hij leert en ontwikkelt goed. Fijn, maar, ach, hij is pas drie. Ik geloof het wel. Wat ik wil weten is, is hij een beetje happy hier? Komt hij sociaal goed mee, in het engels? En, het belangrijkste, gedraagt hij zich een beetje?

Goed nieuws alom. Zijn engels is uitstekend. Hij stelt zich sociaal op, heeft geen speciale vriendjes, maar speelt met iedereen. Hij is altijd vrolijk. Hij doet wat er gezegd wordt. Is een rustig jongetje. Braaf. Bevreemd kijk ik haar aan. Rustig? Braaf? Mijn zoon? Mijn wildebras? Hebben we het over hetzelfde kind? Ik kijk ik nog eens naar de foto voor op het boek. Daar grijnst toch echt het blonde koppie van Tijm me tegemoet. Braaf.

Thuis is Tijm nooit braaf. Thuis doet Tijm nooit wat er gezegd wordt. Zeker niet als ik het zeg. Vrolijk, ja, dat herken ik wel. Maar rustig? Thuis stuitert hij tegen de muren en het plafond. Thuis verbouwt hij regelmatig de woonkamer. Thuis gilt en krijst hij. Thuis wil hij helemaal niets. Thuis strooit hij speelgoed rond, smijt het kapot, en ruimt alleen op onder dwang. Thuis rent hij rondjes, om de bank, door de keuken, de waskamer, en door de gang weer terug. Thuis jut hij zijn zusje op tot wilde spelletjes en duwt, trekt en schopt als ze niet aan zijn grillen voldoet. Thuis doet Tijm nooit wat ik zeg. Althans niet zonder tegenstribbelen. En veel gekrijs.

Ik knik. Wat fijn, dat hij het zo goed doet. Dat hij gehoorzaam is, en vrolijk. We kletsen nog wat na. Gezellig. Over plantjes, de kikkervisjes, buitenspelen en het weer. Over de baby. Over Linde, dat ze het zo leuk vindt hier, maar pas over ruim een jaar terecht kan. Dan is het tijd om te gaan. Ik loop naar huis. Een vervelend gevoel knaagt in mijn buik. Ik zou blij moeten zijn. Mijn zoon doet het goed op school. Hij vindt het er leuk. Hij ontwikkelt zich goed, volgens de vastgestelde leerdoelen. Hij is sociaal. Hij spreekt twee talen goed. Hij is braaf. Toch blijft de knoop in mijn buik. Er wringt iets. Braaf. Het woord galmt door mijn hoofd. Obedient, in het engels klinkt het nog stijver, nog braver. Dan ligt het dus aan mij. Niet aan hem. Aan mij.

Ontaarde moeder. Natuurlijk ben ik blij. Met mijn vrolijke, brave zoon. Ik ga beter mijn best doen. Niet meer gillen. Geen overspannen reacties. Kijken of ik hem uit zijn schulp kan lokken, die brave zoon. Ik ken hem van vroeger. Ik weet nu dat hij er nog altijd in zit. In mijn stoute, wilde en onstuimig lieve lastpak.

Eigen wijs, eigen pot

2011-03-30T16:27:00.002+01:00

Linde is heel wijs. Ze snapt alles, begrijpt alles, doet alles. Maar vooral is ze eigenwijs. Zo steil als haar haar, zo stijf is haar wil. Tijm valt nog enigszins mee te marchanderen of chanteren. Bij Linde is nee nee. Punt. Uit. Ze trekt haar hoofd scheef, haar mond in schuine pruil en vanonder gefronste wenkbrauwen kijken twee helblauwe ogen je tussen donkere wimpers koppig aan. Nee mama. Dan weet je genoeg. Het is nee. Linde doet wat Linde wil. Gelukkig wil ze wel. Meestal.

Op een dag besloot ze dat ze geen luier meer aan wilde. Ze wilde op het potje. Mama vond het best. Minder luiers te wassen. Minder poep af te vegen. We waren het snel eens. Mama kocht onderbroeken. De kleinste maat. Maatje nog geen twee. Vol trots poept Linde op het potje, aangemoedigd door een juichende Tijm. Hij stuitert om het potje heen, wijzend, ‘Kijk, Linde heeft gepoept.’
Allemaal klappen we, Linde het hardst. Gebroederlijk legen Tijm en Linde het potje in de wc. Dan nog een plas, ook netjes helemaal in het potje. En daarna bijna helemaal in de wc. Is ze nu klaar? Mama houdt de luier en pyjama omhoog, kom, naar bed. Maar haar pyjama wil Linde nog niet aan. ‘Meer pottie poepe, mama, meer.’
Vooruit, nog even. Ze zit op het potje en perst. Haar lippen persen mee, haar voorhoofd plooit. Dan ontspant ze. Tilt haar bekken op, gluurt onder haar benen door, en juicht: ‘Poep, mama, poep!’

Er ligt een flintertje poep in het potje. Formaat rozijn. Goedzo, aait mama over haar bol. Tijm en Linde legen het potje weer op de wc. ‘Nu komen, we gaan naar bed. Luier aan,’ probeert mama iets dwingender. ‘Nee, mama, meer pottie poepe.’
Mama zucht. Wil haar niet ontmoedigen. Ze gaat weer zitten. Perst weer. Het duurt wat langer. Ze kijkt. En ja, weer een piezeltje. Het ritueel wordt herhaald tot mama er genoeg van heeft en een tegenstribbelende Linde luiert en in bed stopt.

Pottie poepen is een leuk spel. De volgende dagen gaat het best goed. Meestal. Soms gaat het mis. ‘Nat, mama, nat!’ Soms moeten we weg. Op bezoek, boodschappen, Tijm ophalen. Eerst op het potje. Nu. Anders mag je niet mee. ‘Nee,’ schudt ze. Ze wil niet. Mama dreigt, chanteert. ‘Als je niet gaat mag je niet mee.’ Linde haalt haar schouders op en gaat spelen.
Mama probeert opnieuw. ‘Nee, nie pottie,’ worstelt Linde los. Mama probeert wat anders. ‘Als je niet op het potje gaat moet je een luier aan.’
‘Ja, tuija aan,’ knikt ze. Mama heeft haast, de luier gaat aan, we moeten weg. Dit bevalt Linde. De keuze. Vanaf nu beslist zij. Soms wil ze een luier, soms op het potje. Zo het haar uitkomt. Het bevalt haar best.

Mama niet. Mama gaat de uitdaging aan. Elk half uur gaat Linde op het potje. Elk half uur doet ze een plas, of poep, of niets. We komen er wel. Als Linde maar wil.

De kolfmasjien

2011-03-24T18:15:00.003Z

De kolfmasjien, wat een verschrikkelijk ding. Tepelmartelaar. Tijdverslinder. Hij maakt dat ik mij voel als een koe in een melkcarrousel. Is het zachte, soepele zuigen van een baby kalmerend en rustgevend, het ritmische getrek van de kolfmasjien voelt als een hellevuur, ik tel de slagen, hoeveel nog, hoeveel milliliter, hoe lang nog, tot de benodigde hoeveelheid is bereikt. Blij ben ik, met het lange engelse moederschapsverlof, dat maakte dat ik het nooit dagelijks hoefde te doen. Alleen als ik dat wil. Om egoïstische redenen.

De kolfmasjien, wat een geweldig ding. Hij brengt vrijheid. Rust. Afwezigheid van baby en peuters. Van melkkoe naar vrije vrouw in een paar simpele pompsessies. Wekenlang kolfde ik. De vriezer ligt vol. En morgen ben ik vrij. Morgen, om drie uur precies, vertrekt mijn vlucht naar Amsterdam. Waarna ik, na een kleine tussenstop bij de HEMA op Schiphol om Linde’s nieuwe lakens op te halen, de trein neem naar Den Haag, dan de tram naar Scheveningen, alwaar ik in mijn nieuwe jurk om acht uur zal verschijnen op een feest. Een feest. In Scheveningen. In een strandtent. Het moet niet gekker worden.

Dankzij de kolfmachine laat ik voor tweeëntwintig, jawel, tweeëntwintig uur de boel de boel en de kinderen aan papa. Inwendig gniffel ik. Hoe gaat hij het vinden. Hoe gaat het hem lukken, met drie kleine kinderen, helemaal alleen. Geen probleem, waarschijnlijk. Het is immers maar tweeëntwintig uur. Tweeëntwintig uur zijn zo voorbij. Wat betekent dat ik van elke minuut dubbel moet genieten. Ik hink op twee gedachten. Moet ik gaan feesten tot in de kleine uurtjes? Of moet ik afhaken en ongegeneerd babyloos bijslapen? Beide, feesten en daarna uitslapen, kan niet. Om twaalf uur precies moet ik mij als een moderne, kolvende Assepoester-moeder weer melden op Schiphol. Op vliegveld Luton zullen twee blonde kindertjes me in de armen vliegen, en zal een klein baby’tje met donker piekhaar hard gaan huilen als ze mijn borsten ruikt. Of niet. Wat zou ik erger vinden? Een uitgeruste mama, niet fysiek maar hopelijk wel mentaal, zal de kindertjes in haar armen klemmen en uitroepen, ‘wat heb ik jullie gemist!’ Of tweeëntwintig uur genoeg is om ze te gaan missen weet ik nog niet.

Morgen ben ik vrij. Van moeder zijn. Maar niet van de kolfmasjien. De kolfmasjien gaat mee. Eén ding weet ik zeker, ik zal morgenavond laat, of wat minder laat, aan de kolfmasjien zitten en het ding grondig vervloeken, omdat hij zeker tien extra minuten van feest dan wel slaap gaat afpakken. Toch ben ik hem dankbaar. Leve de kolfmasjien. Wat een verschrikkelijk ding.

3 kinderen in 3 jaar

2011-03-23T20:20:00.001Z

ik zou naar bed moeten gaan
het is al laat
al acht uur
drie minuten over zelfs
maar ja
dan is het zo snel weer morgen
ik word nog moeier als ik denk aan morgen
ik moet even genieten
dat het nog geen morgen is
dat ze alle drie slapen
dat het stil is in huis
dat ik helemaal
alleen
ben
dat ik ben

iemand zei tegen mijn man: neem geen drie kinderen, dan wordt je vrouw gek
dat is mooi te laat

Ik wil

2011-03-17T14:10:00.001Z

Ik wil helemaal niets. Ik wil niet douchen. Ik wil niet aankleden. Ik wil niet ontbijten. Ik wil niet tandenpoetsen. Ik schreeuw, heel hard. Ik roep, met grote, wijdopen mond: ‘Ik wil he-le-maal niets.’
Mama kijkt boos. Ze wijst. Ze wil wel. Ze wil dat ik douche. Ze wil dat ik me aankleed. Dat ik ontbijt. Tandenpoets. Maar ik wil niet. Ik wil helemaal niets. Ik schreeuw het nog een keer. ‘Ik wil he-le-maal niets.’
Onder uit mijn buik pers ik de schreeuw. Ik laat zien hoe boos ik kan kijken. Mijn wenkbrauwen frons ik tegen elkaar. Ziet mama me wel? Ik kijk nog bozer. Schreeuw nog harder. Mijn buik doet pijn van de boos. Mama is ook boos. Ze schreeuwt terug. Ze wijst. Ze duwt. Ik moet naar mijn kamer. Maar dat wil ik niet. Want ik wil helemaal niets.

De deur van mijn kamer is dicht. Ik lig op de grond. Nu moet ik nog harder gillen, anders hoort ze me niet. Mijn oren tuiten van de gil. Ik begraaf mijn oren in mijn handen, mijn neus tegen de vloer. Hoor ik daar de deur? Even ben ik stil. Mijn hoofd opzij, ik gluur door mijn vingers. Komt mama binnen? Nee. Een hand gooit wat naar binnen. Als de deur dicht is kijk ik op. Het is een onderbroek. En een hemd. Al mijn kleren.
‘Nee mama,’ schreeuw ik weer. ‘Ik wil helemaal niets.’
‘Prima,’ antwoord mama door de dichte deur. ‘Maar doe wel je kleren aan. En blijf daar maar niets doen. Niets willen. Dan heb ik er geen last van. Ik ga naar beneden. Je zus en ik gaan ontbijten.’
Ik hoor voetstappen op de trap. Een deur beneden. Snikken hikken na in mijn buik. Ik wil niet. Ik wil helemaal niets. Een tijdje lig ik. Soms gil ik. Dan sta ik op. Trek mijn pyjama uit. Mijn onderbroek aan. Maar ik wil niet. Ik wil helemaal niets.

Ik wil. Ik wil. Ik wil. Ik wil een ijsje. Nog een. En nog een. Mama vindt van niet. Ze vindt twee ijsjes genoeg. Ik niet. Ik wil er nog een. Ik gil. Ik gil: ‘Ik wil, ik wil, ik wil, mama. Ik wil nog een ijsje.’
IJskoud kijkt mama me aan. ‘Nee,’ zegt ze.
‘Maar ik wil het mama,’ antwoord ik. Boos perst mijn lip naar beneden. Ik pruil.
‘Ik wil het.’
‘Ik wil ook zoveel. Ik wil vakantie. En mooi weer. Heel lang uitslapen. Dat krijg ik ook niet.’
‘Maar ik wil het,’ pruil ik weer. Stomme mama. Ze begrijpt me niet. Ze begrijpt niet dat ik het wil. Het ijsje.
‘Je kunt het wel willen, maar je krijgt het niet.’
‘Jawel, mama, ik wil het. Ik wil het.’ Ik stamp met mijn voet, hard, op de keukenvloer. Ik kijk mijn allerbooste blik.
‘Lieverd,’ zegt mama. Ze aait over mijn hoofd. ‘Je krijgt niet altijd alles wat je wilt.’
‘Jawel mama,’ roep ik terug. ‘Ik wil wel altijd alles wat ik wil.’

Yoga

2011-03-11T18:40:00.001Z

Het is stil in de yoga hal. ‘Adem in,’ zegt de lerares, ‘adem uit. Een, twee, drie, vier, vijf, zes, zeven, acht...’ De adem van vijftien moeders suist door de hal. Nog een keer. Dan begint de eerste urm. Een zachte huil. Langzaam heffen de moeders zich op. ‘Het zal toch niet?’ Veertien moeders gaan opgelucht weer liggen. Niet die van hun. Eentje hijst zich overeind. Een baby wordt geknuffeld, gewiegd en weer neergelegd. De lerares gaat onverstoorbaar door. ‘Trek je navel in, benen in de lucht.’
Meer ge-urm begint. Een kreuntje hier. Een huiltje daar. De lucht vult zich met zachte geluidjes. Toch blijft het stil, vredig in de hal. Wij yoga-en. De rust zit vanbinnen. Zelfs bij mij. Ik sta al de hele week op scherp, schiet uit mijn slof bij elke zeur en elk gekrijs, maar hier ontspan ik. De kalme stem van de lerares, de geur van wierook, zogauw ik een voet over de drempel zet verdwijnt al mijn stress als sneeuw voor de zon in de sereniteit van de yogahal. Niets kan mijn rust verstoren. Al doen de baby’s flink hun best. Een voor een worden ze geknuffeld, gewiegd, gevoed en weer neergelegd. Ook mijn baby. Ik wieg haar, mijn neus in haar nek, waar haar zachte babygeur zich mengt met de wierook tot een bedwelmend parfum. Weer op de grond ligt ze tussen mijn handen. Ze kijkt me aan, mijn kont in de lucht, mijn benen een voor een omhoog. Grinnikt ze nou, lacht ze, denkt ze ‘mama, wat doe je gek?’ Ze knort en urmt. Ik wrijf over haar buik en yoga verder.

Een half uur later zijn de baby’s aan de beurt. We zitten in een kringetje, vijftien blote baby’s, vijftien mama’s in kleermakerszit. We schenken olie over onze handen. We masseren de baby’s, tot ze glibberen over de mat en hun vette beentjes uit onze handen glippen. We draaien elk minuscule teentje rond in onze vingers. We wrijven olie in elke plooi, elke rimpel in hun dijen. Over hun buik, hun rug. We masseren alle ledematen soepel en sterk. Jasmijn wordt moe. Ze wil niet meer. Ook elders worden baby’s luidruchtiger. De blote baby’s worden aangekleed. Langzaam knuffel ik Jasmijn in slaap. Er komt thee, koekjes, de moeders en de baby’s genieten van hun snacks. De stilte verdwijnt snel, met vijftien thee drinkende en koekjes etende moeders. Geklets vult de zaal. Woorden, zinnen en lachen zweven gezellig rond en ketsen van de muren.

Uitgerust en opgeruimd stap ik naar buiten, de zon in. Ik kijk om me heen. Ben ik wat vergeten? Ik heb mezelf, mijn tas en de kinderwagen. Jasmijn. Dat is alles. Monter haal ik Linde op, dan Tijm. Als Linde bij de auto staat te brullen dat ze in de buggy wil schreeuw ik niet terug. Kalm zeg ik: ‘Nee Linde, we gaan niet in de kar, kom maar, we halen lopend Tijm op.’
Bozig en verbaasd kijkt ze me aan. Uiteindelijk komt ze mee. Wat is het fijn, ontspannen te zijn.

Een mespuntje moeder

2011-03-07T17:25:00.001Z

Je hebt je leven op orde. Een leuke baan. Fijne relatie. Goede vrienden. Een huis. Een boom. Beestjes in de tuin. Toch mis je wat. Je leven is als een goede, voedzame, maar zoutloze soep. Je wilt een gezin, kinderen, dat maakt je mooie leven af.

Je wordt moeder. Niet één, niet twee, maar drie keer. Het moederschap, het gezin, het is alles wat je ervan had voorgesteld. En meer. Het is lawaaiig en gezellig. Er is veel liefde, veel knuffels, kusjes. Veel poepluiers, viltstift op de muur en gesmijt met eten. Het is veel. Het is druk. Dat had je wel verwacht.

Maar soms wordt het té veel. Het moederschap neemt je leven over. Je raakt jezelf kwijt. Vooral in het begin. Vrienden zonder kinderen ergeren zich, je praat over niets anders, baby’s, peuters, poep, melk, opvoeden, slaap of het gebrek eraan. De wereld om je heen raakt in oorlog. Olieprijzen stijgen en dalen. Presidenten worden afgezet of aangesteld. Het gaat langs je heen. Het gehuil, geschreeuw en gezanik dreunt na in je hoofd, uren nadat het gestopt is. De zwangerschapdementie heeft je hersenen permanent aangetast. Was je ooit een intelligente, competente manager, nu heb je moeite een telefoonabonnement af te sluiten. De sportschool, uitgaan, theater, het kan allemaal wel. Maar het kost moeite. Tijd. En energie die je niet hebt. Je leven speelt zich af op speelgroepen. Baby-yoga. Peutergym. Koffieochtenden met andere moeders. De speeltuin en het park. Je relatie staat onder druk door slaapgebrek. Tijdgebrek. Wie de hele dag peuters van zich af moet schudden heeft ’s avonds geen zin in de avances van hun vader. De borsten zijn het domein van baby, niet papa. Je lichaam is veranderd. Vermoederd. Soms voel je je alleen nog maar moeder. De soep is te zout geworden.

Waarom kunnen vaders daar beter mee omgaan dan moeders? De boel de boel laten en op hun vrije dag een potje gaan golfen. Waarom kunnen wij ons zo moeilijk losrukken van onze moederrol? Is het biologisch bepaald dat wij na negen maanden dragen en nog eens negen maanden voeden verslaafd zijn aan deze wederzijdse afhankelijkheid? Nee, besef je: je moet het zelf doen. Jij bent verantwoordelijk. Jij bent de baas. Niet zij. Het is niet papa’s fout dat hij wel gaat golfen. Het is jouw fout dat jij het niet doet.

Dus je pakt je leven aan. Deelt je tijd in. Deelt je tijd op. Je bedenkt bezigheden die te combineren zijn met kinderen. Jouw eigen bezigheden. Je diept oude dromen en idealen op, waar je zonder fulltime werk buitenshuis eindelijk de tijd voor hebt. Tijd die je néémt. Tijd die je máákt. Je schrijft het op. Je schrijft een boek. Een blog. En nog een. Jouw schrijven, helemaal van jou. Wat schrijf je? Over de kinderen. Verhalen voor kinderen. Want die zoute soep, die smaakt je goed. Voor geen goud wil je terug, wil je ze kwijt. Het is gewoon een kwestie van het vinden van de balans. Precies dat juiste mespuntje moeder.

Het nieuwe bed

2011-02-28T11:32:00.003Z

We hadden een nieuw bed. Dat moest gevierd. Na weken van weinig slapen, stress, vermoeidheid en te veel ruzie en geschreeuw was het tijd voor een romantische avond. In het nieuwe bed. Het bed waarmee we de hele middag bezig waren geweest met het in elkaar te zetten. Wat ons huwelijk had overleefd. Dat huwelijk had behoefte aan kwaliteit. Zonder kinderen. In het nieuwe, grote, zachte en toch stevige bed. De tv bleef uit, de pyjama’s gingen aan. Maar we gingen nog niet slapen.

Eerst de kinderen in hun eigen bed. Tijm in zijn groene peuterbed. Linde in haar oranje ledikant. Jasmijn in overgrootmoeders wieg. Die stond dan wel naast ons nieuwe bed, maar dat mocht de pret niet drukken. Noch de romantiek. Zij zou immers slapen. Dat doen baby’s.

We openden een fles dure champagne. Gekregen bij de geboorte van Jasmijn. Hele dure champagne. Duurder dan het bed. Nou ja, het frame dan. Niet het zachte en toch stevige matras. We aten bonbons van Liberty’s die smolten op onze tongen. We zakten weg in de kussens en nestelden ons in het zachte en toch stevige matras. We klinkten de glazen. Begonnen een goed gesprek. Aten nog een chocolaatje. We dachten niet aan de volgende voeding, die immers nog uren weg was. Opeens klonk er een knor uit de wieg, achter het gordijntje van de hemel. Nog een knor. En een urm. Bezorgd keken we elkaar aan. Namen nog een slok. Het goede gesprek werd wat verwarder. Af en toe gingen afgeleide blikken naar het gordijntje. Spenen werden gegeven, voorhoofden geaaid. Maar het mocht niet baten. Toen lag ze daar, tussen papa en mama in, in het grote bed. Tevreden knorde ze. En sliep. Het goede gesprek ging door. We kregen weer hoop en probeerden het nog eens. Terug achter het gordijntje van de wieg begon het gehuil opnieuw. Niet veel later keek ze vanaf papa’s schoot tevreden de kamer in. Wakker. Van tevreden rondkijken werd het een steeds harder wordend gehuil, en nog even later keek papa jaloers toe hoe Jasmijn zich voldronk aan mama’s borst. Toen was het mooi geweest. Het was al laat. Papa en mama waren moe. Het moment dat twee stuiterende peuters zich zouden gaan aandienen kwam met rasse schreden naderbij. We werden streng. Ze moest in de wieg. We negeerden het gehuil en geurm. Langzaam knorde ze in slaap. Eindelijk. Moe keken papa en mama elkaar aan en kropen gapend in elkaars armen.

De volgende ochtend zaten we met zijn vijven in het nieuwe bed. Er werd gezongen en voorgelezen. Het bed werd een trein. Een piratenschip. Het zachte en toch stevige matras bleek een uistekende trampoline. Het bed was groot. We pasten er allemaal in. Maar of we daar blij mee waren wisten we nog niet helemaal zeker.

De T van tekenen

2011-02-23T14:28:00.008Z

‘Kijk,’ wijst Tijm. ‘Mijn letter. Daar.’ En ja, op het nummerbord van de auto prijkt een T. De T van Tijm. Overal ziet Tijm de T. In een boek. Op het toetsenbord. Op het putdeksel in de stoep. Het is een mooie letter. Een fiere rechte streep. Met een dwarsstreepje. Tijm kan hem mooi tekenen. Met zijn nieuwe viltstiften. Hij tekent een lange streep. Dan nog een kleintje.
‘Kijk mama,’ roept hij. ‘Tijm’s letter.’
Mama helpt en schrijft de rest van Tijm’s naam. Tijm tekent na. De I. De J. En de M. Die is moeilijk, die M. Een lange bocht. Nog een bocht. Tijm’s hand wiebelt. De M wordt een beetje scheef. Het geeft niet. tIj3 staat er. ‘Mooi hoor,’ zegt mama.
‘Nog een keer,’ roept Tijm. ‘Oké,’ zegt mama. ‘Welke kleur?’
Roze natuurlijk. Roze is Tijm’s lievelingskleur. Mama tekent eerst. Tijm tekent na. Hij kan het heel goed. TiJE staat er. Nog een keer oefenen ze. Het puntje van Tijm’s tong steekt uit zijn mond. Voorzichtig beweegt hij de stift op en neer. TiJM schrijft hij. ‘Goed zo Tijm,’ zegt mama. Ze pakt een nieuw papier. ‘Wat nu?’

Mama moet eerst. ‘Schrijf op,’ gebiedt Tijm. Tijm zegt het voor. Mama schrijft. Tijm schrijft na. ‘Mama,’ schrijven ze. Twee keer een M. Dat vindt Tijm moeilijk. Te moeilijk. ‘Jij moet schrijven mama.' Mama schrijft door, onder elkaar. Papa. Linde. Jasmijn. Baby. Opa. Oma. Klaar. Tijm wil een nieuw papier. Tijm tekent een trein. En een vlinder. En een heleboel strepen. ‘Kijk,’ wijst hij. ‘Ik teken een heleboel enen.’

Nog een nieuw papier. Mama moet weer. ‘Een trein,’ commandeert hij. ‘Een grote trein. Een snelle trein’
Mama tekent een lange worst. ‘Nu jij,’ zegt ze. 'Jij moet de wielen doen.’
Tijm tekent een lange streep onder de trein. De wielen.
‘En ramen?’ vraagt mama. ‘Nee, jij moet de ramen doen.’
Mama tekent ronde raampjes. En een schoorsteen. ‘Neehee,’ roept Tijm, ‘het is een snelle trein. Geen stoomtrein. Geen schoorsteen.’
Tijm is boos. Hij wil geen schoorsteen. Domme mama.
‘Sorry,’ mompelt mama. ‘Ik weet wat.’ Mama heeft een trucje. Ze poetst de schoorsteen weg met de toverstift. De toverstift tovert alles wit. Tijm is blij. De schoorsteen is weg. Nu mag Tijm weer. Hij tekent mensen in de trein, achter de raampjes. Een grote. Dat is papa. Een kleine. Dat is Jasmijn. ‘En Tijm?’ vraagt mama. Snel tekent hij Tijm. En Linde. En mama natuurlijk. Mama mag naast papa.

Dan wordt Linde wakker. ‘Kom,’ zegt mama, ‘we ruimen de stiften op. Voor we Linde gaan halen.’
Want Linde mag niet stiften. De stiften zijn niet uitwasbaar. En Linde tekent op de vloer. De tafel. Het kastje. De tv. Op zichzelf. Op haar kleren. Overal. Onuitwasbaar. Het huis wordt steeds mooier. Kleuriger. Vindt Linde. Mama vindt van niet. Ze vond het huis mooi genoeg. Gelukkig heeft Mama een trucje. De toverstift. En zo worden het huis en Linde weer wit.

Op expeditie

2011-02-16T10:39:00.000Z

Met twee peuters en een baby is een bezoekje aan de supermarkt een tijdverslindende en energierovende expeditie. Laat staan het dagelijks ritueel van aankleden, ontbijten en naar school brengen. Een herculische taak. Papa vindt dat onzin. Papa heeft een ferme hand. Een zondags bezoekje aan de dierentuin wordt gerund als een militaire operatie. ‘T minus 30’ schalt hij door het huis. Dan ‘T minus 5, opschieten, wie moet er nog plassen?’ Volgens strak schema wordt iedereen gewassen, gekleed, gevoed en ingepakt. Precies op tijd rijden we weg. Papa haalt zijn schouders op. Het kan dus best. Onze weekdagen zien er heel anders uit:

Tijm is als eerste op en kruipt bij mij in bed. Jasmijn in de wieg naast ons knort rustig door. We draaien ons nog eens om. Tot ik op de klok kijk. O nee. Over ruim een uur moet Tijm op school zijn. Ik kruip uit bed, loop naar de douche. ‘Ik wil niet douchen,’ roept Tijm. Dan hoor ik Linde brullen. Wakker. Linde wil wel douchen. Wanneer we er onder staan Tijm ook. Maar niet eruit. Terwijl ik me aankleed spuiten Tijm en Linde de shampoo leeg in de douche. Ik spoel ze weer af. ‘Ik wil niet afdrogen,’ gilt Tijm. ‘Nee, niet die, de treinenhanddoek.’ Linde schudt simpelweg haar hoofd. ‘Nee, nee.’ Ik duw ze druipend de kamer in. ‘Stil, jullie gillen Jasmijn wakker.’ Dan halen we het nooit.

Aankleden, hup. Tijm wil niet. ‘Je kunt niet bloot naar school,’ dwing ik hem. Hij wil alleen de ruitenbroek. Alleen het kameleon T-shirt. Zijn groene trui. Nieuwe sokken. Ik kreun. ‘Die zijn in de was,’ steun ik. ‘Niet waar,’ gilt Tijm. Een kwartier en veel lawaai later is hij aangekleed. Nu Linde nog.

‘Kom, we gaan ontbijten,’ sleep ik ze een minuut later de trap af. Ik pak de weetabix. ‘Nee,’ roept Tijm, ‘rozijntjes.’ Ik strooi er een paar in het kommetje. ‘Hier. Kom. Nu. Aan tafel.’ Nee, schudden twee hoofdjes. Ik loop achter ze aan met de lepel. ‘Toast,’ roept Tijm. ‘Toast,’ roept Linde. ‘Met marmite,’ roept Tijm. ‘Miet,’ knikt Linde instemmend. Met een blik op de klok knik ik. Brood in de toaster. Theewater opzetten. Toast smeren. Mijn maag knort. Ik pak een banaan. Twee paar handen trekken aan mijn been. ‘Banaan, mama.’ Snel prop ik het resterende stukje banaan naar binnen. Snijd de toast in stukjes. Duw Tijm weg: ‘Nee, Tijm, mama smeert.’ Brand mijn lippen aan de hete thee. ‘Schiet op, schoenen en jassen aan.’ Twee worstelingen later staan we bij de deur. Mutsen op. Sjaals om. Tijm’s schooltas. Step. We zijn iets vergeten. Wat? Tandenpoetsen. Laat maar zitten. Nog iets. Jasmijn! De babyfoon staat uit. Slaapt ze nog? Ik ren naar boven. Gelukkig. Het is stil in de slaapkamer. ‘Slaap, Jasmijntje slaap,’ prevelend prop ik haar in haar gebloemde berenpak. Weer staan we bij de deur. Ik kijk op de klok. Bijna op tijd.

Ik denk terug aan papa’s militaire expeditie maar haal nu míjn schouders op. Hadden ze maar giraffen op de peuterschool. Dan kon ik het ook.

Veertien februari

2011-02-13T18:54:00.005Z

Vanaf nu zullen er regelmatig columns van mij verschijnen op www.mommyonline.nl.

Een site vol leuke verhalen en artikelen door en voor moeders, dus ik zou zeggen: neem eens een kijkje.

Maar maak je geen zorgen, op deze site blijven als vanouds de k-meeltjes verschijnen over de kinderen. Ik heb genoeg verhalen voor iedereen!

Als extraatje hier de column die vandaag verscheen bij mommyonline:

Toen in de Engelse winkels de rood-zilver-gouden kerstversieringen eindelijk verdwenen kwamen daarvoor in de plaats al snel nieuwe. Rood-roze-zilveren harten. Sint Valentijn komt eraan. De dag waarop je je geliefde een kaart stuurt. De oorspronkelijk Amerikaanse traditie is hier in Engeland stevig aangeslagen. Want kaarten sturen is een nationale hobby. In ons dorp, waar geen groenteboer of slager zit, maar wel twee supermarkten, zijn welgeteld drie kaartenwinkels. Drie! En dan bedoel ik dus winkels die uitsluitend kaarten verkopen. Dat die zichzelf kunnen bedruipen in ons middelgrote forensendorp zegt genoeg. Men stuurt en geeft graag kaarten. Toen ik op het eerste engelse verjaardagsfeestje met peuterzoon enthousiast aankwam met mijn olijk verpakte kadootje draaide de jarige job het pakje minzaam rond in zijn handen. ‘Wat, geen kaart?’ Moeder en ik kleurden rood en moffelden het pakje met de ontbrekende kaart snel weg.

Ik heb het snel geleerd. Kom je een pakje of groet of wens persoonlijk brengen of niet, een kaart hoort erbij. En met Valentijnsdag sturen niet alleen geliefden elkaar kaarten. Vooral de jeugd stuurt graag, en veel. Kinderen aan vriendjes. Kinderen aan ouders. Een vriendin van mij kreeg een brief van de school van haar kleuter: Of dochter dan wel alle kindjes, dan wel géén kindjes in haar klas een kaart wilde sturen. Het was zo zielig als er kindjes waren die minder of niets kregen.

Zelf kan ik er niets mee, Valentijnsdag. Een stille kaart van een geheime aanbidder, ja, spannend en romantisch. Maar het mediacircus en het verplichte kaarten sturen, ik doe er niet aan mee. Ik ben te Hollands. Te nuchter. En wie niet stuurt die niet krijgt. Eén keer kreeg ik een valentijnskaart, een echte, een grote. Een anonieme. Toen ik nog een jonge, knappe studente was. Maar toen bleek dat mijn vriendin die drie deuren verder woonde eenzelfde kaart, in hetzelfde handschrift, had ontvangen verbleekte de glorie van de kaart snel. Het mysterie werd nooit opgelost. Later waren er nog wat obligate kaarten van vriendjes. Een aandoenlijke van peuterzoon met op de crèche geplakte crêpepapieren hartjes. Manlief leerde al snel dat ik niet blij wordt van een papieren attentie. Liever krijg ik een massage, of ontbijt op bed. Voor een romantisch etentje en bloemen ben ik altijd te porren, het hele jaar. Behalve op veertien februari.

Dus wat doen wij komende maandag? De kinderen in bad. In bed. Daarna kruipen we tegen elkaar aan op de bank. We hopen dat de baby ons een rustige avond gunt. We hopen dat we eens een avond zonder gekibbel van de moeheid doorkomen. Hopelijk zullen we elkaar aankijken, en glimlachen. Zullen we bedenken hoe goed we het hebben samen. Wat een prachtige kindertjes we hebben gemaakt. Kruipen we nog iets dichter tegen elkaar aan, kijken wat televisie en gaan vroeg naar bed. Zodat we nog een paar uurtjes kunnen slapen voor de baby wakker wordt. Romantiek? Niet het commerciële soort, met rozen en kaarten en wijn. Echte liefde? Dat wel. Elke dag weer.

Knorrie

2011-02-06T11:22:00.004Z

Jasmijn, ruim drie weken oud, ontwaakt langzaam voor de wereld. En de wereld voor haar. Overdag kijkt ze geïntrigeerd de kamer rond met haar donkerblauwe kraaloogjes. Op schoot, in de wipstoel of in de box. En ’s avonds slaapt ze. We bekennen, van zeven tot tien wel eens op papa’s buik. Dat is een genoegen dat papa zich nu nog niet wil laten ontnemen. Zo’n klein warm lijfje op zijn borst geplakt, geheel en al overgegeven aan een diepe, roerloze slaap. Veilig en vertrouwd bij papa. De jongste dochter, nu al verwend.

Na de laatste voeding gaat ze in de wieg. Huilen doet ze zelden. Slapen lang. En hoe. Zich knorrend uitrekkend laat ze zich in haar wieg leggen. Sliep ze nog muisstil en vredig op haar vader, in bed doet ze dat niet. In haar slaap pruttelt, kreunt, mummelt, urmt, murmelt, sputtert, gromt en knort ze de hele nacht. Heel schattig. Maar minder fijn als je er naast probeert te slapen. Voor papa dan. Mama is dovig en slaapt er vrolijk doorheen, uitgeput van baby’s, peuters, ontstoken baarmoeders en narcose. Bij luidkeels huilen wordt mama pas wakker. Maar dan heeft papa al meerdere knuffels, aaien en zoenen toebedeeld. Tot hij uiteindelijk de baby doorgeeft aan slapende mama voor haar portie melk. Papa is moe.

We noemen haar Knorrie. Knorrie slaapt. Knorrie slaapt goed. Een of twee keer wil ze ’s nachts aan de borst. Tussendoor slaapt ze. Knorrend. Nu heeft ze een verkoudheid te pakken en snottert en snuft ze er nog bij. En papa hoort uitstekend. Papa wordt steeds moeier. Valt hij tegen de ochtend uitgeput in slaap dan is om zeven uur grote broer weer paraat. Die wil bij papa en mama in bed. Ook hij is niet stil. Hij draait, wentelt, krioelt en wurmt. Schopt en slaat om zich heen. Trekt aan armen, duwt tegen schouders en zeurt.
‘Melk. Ik wil melk.’
Helaas, hij kan niet even snel aan de borst. De melk is beneden. In de ijskast.
‘Wachten, niet zeuren. Anders ga je terug, naar je eigen bed.’
Hij wil niet terug. Hij zeurt, wiebelt en duwt door. Totdat papa steunend opstaat en hem meeneemt naar beneden. Mama draait zich nog even om, totdat knorren huilen wordt en ook kleine Knorrie haar melk krijgt. Alleen grote zus slaapt nog door, wordt rustig wakker, zingend in haar bed, ver na achten, uitgeslapen en fris.

Morgen moet de vermoeide papa weer aan het werk. De vermoeide mama ook. De operatie is geweest, de baarmoeder schoongekrabd en de kraamtijd eindelijk voorbij. De moeheid zal nog even blijven.

Van baby’s en peuters, dag en nacht

2011-01-25T18:53:00.006Z

Er zijn veel dingen over baby’s die je geheugen netjes verdringt. Elk kind is opnieuw helemaal wennen. Vergeten was je het. Dat je er zo weinig van snapt soms. Dat ze hartverscheurend kunnen huilen terwijl jij als ouder er vertwijfeld bij staat. Hebben ze te veel gegeten? Te weinig? Buikpijn? Vieze luier? Willen ze niet slapen omdat ze niet moe zijn? Of juist te moe? Of stellen ze zich gewoon aan? Het kan allemaal. Of geen van allen. Driejarigen kunnen je, helaas niet per se altijd helemaal naar waarheid, wel uitleggen wat ze dwars zit. Zelfs eenjarigen zijn nog redelijk te lezen. De moe-huil, de ik-ben-gewoon-boos-krijs, de ik-heb-honger-gil. Ik herken ze wel. Maar pasgeborenen hebben maar weinig standen. Doodstil. Urmen. En gillen.

Gelukkig huilt Jasmijn niet veel. Maar als ze het doet dan doet ze het, net als broer en zus destijds, ’s avonds laat. Zo ongeveer tussen tien en een. Net wanneer papa en mama naar bed gaan. De hele dag slaapt ze, beneden, vrolijk door het geschreeuw en de avances van grote broer en zus heen. Wordt het huis donker en stil dan ziet ze haar kansen schoon. Wakker.

Die avances van broer en zus zijn vertederend, doch gevaarlijk. Het eerste wat Linde riep toen ze aan haar zusje werd voorgesteld was: ‘Muts!’
Niet onaardig bedoeld. Linde houdt nu eenmaal van mutsen en Jasmijn had er een op. Meteen trok Linde hem af. En deed hem weer op. Af. Op. Af. Op. Jasmijn vond het wel best en sliep vrolijk door. Ook het volgende spel doorstond ze stoïcijns. Linde wees aan. ‘Neus.’ Eerst Linde’s neus. Dan die van Jasmijn. Daarna kwam ‘Oor.’ Nog een oor. Dan de mond. Prik. Het haar. Trek. Linde's blonde en Jasmijn’s donkere lokken. Een verschil van dag en nacht. Onvoorstelbaar dat Linde’s witblonde haar ooit dezelfde kleur was. Enthousiast gaat Linde’s vinger in Jasmijn’s buik. ‘Buik!’ Ze sjort aan de romper, zoekt de navel. Met een ‘Nee Linde, voorzichtig,’ trek ik haar weg.

Tijm pakt het rustiger aan. Om te beginnen dan.
‘Hallo Jasmijntje,’ fluistert hij in haar oor. ‘Ik ben je grote broer.’
Hij kijkt me vragend aan. ‘Ik wil haar een kusje geven mama.’
‘Dat mag,’ knik ik, ‘wel voorzichtig. Zachtjes.’
Het eerste, zachte, kusje neemt ze onverstoorbaar in ontvangst. De volgende, al iets harder, ontlokt een urm en een kreun. Later knuffelt hij haar bijkans plat en bedelft hij haar onder de kussen. Ze kreunt harder, geeft een hoge piep, en slaapt verder zodra ik Tijm van haar aftrek. Zo verdraagt ze honderden kusjes per dag. Onbewogen slaapt ze door.

Door alles slaapt ze heen. Haar vader die haar probeert wakker te plagen, moe te maken, maar na een minuutje opgeeft en haar verliefd tegen zich aanknuffelt. Haar grote zus die haar in de wipstoel wipt tot ze bijna tegen het plafond vliegt. Haar broer en zus die luidkeels ruziemaken, krijsen en gillen. In de oude kinderwagen van oma, terwijl ze door het huis geduwd, gebotst en gebutst wordt. Rustig en engelachtig slaapt ze door. Totdat het tien uur is en papa en mama naar bed willen. Dan begint haar dag.

De ideale kraamhulp

2011-01-21T14:00:00.001Z

Nederlandse vriendinnen kijken me vaak medelijdend aan: ‘Wat, bestaat er geen kraamhulp in Engeland?’
Nee. En als ik vervolgens vertel dat ik daar wel blij om ben dan schudden ze ongelovig hun hoofd. Wie wil er nou geen gratis hulp in huis voor een week?
Wij dus. Zo’n vreemde in huis die zich met alles gaat bemoeien? Met hoe je je kind voedt, kleedt, wast en laat slapen? Die zich meester maakt van jouw spullen, jouw keuken, jouw huis? Ik ril ervan.

Ik weet nog goed hoe we ons voelden, die eerste keer. Toen de midwifes ons thuis achterlieten met Tijm, twee uur oud. We keken elkaar aan en dachten, daar is hij dan. Onze zoon. Wat moeten we ermee? Alle zorgvuldig vergaarde boekenwijsheid was op slag verdwenen uit mijn hoofd. Baby’s. Wisten wij veel. Wij modderden wat aan die eerste dagen. Met z’n drietjes. Want veel bezoek was er nog niet. De familie was zo snel het kanaal niet over. En de Engelse vrienden wilden zich beleefd niet opdringen de eerste week. Af en toe kwam er een midwife langs voor controle en goede raad. Verder vogelden we samen alles uit. Hoe het allemaal moest met zo’n wurmpje. Drinken aan de borst. Dat bleek best moeilijk. Of hoe je een luier moet verschonen. Dat leerden we snel genoeg. Hoe en wanneer in bad. Hoe in slaap te knuffelen. Hoe een autostoeltje in hemelsnaam werkt. Na een week kregen we het aardig in de vingers. Door trial and error. Zelf ervaren en geleerd. Zodat we iedereen die commentaar had konden vertellen dat dit was hoe we het deden. Dat dit voor ons werkte. Het was een heerlijk rustige, knusse, intieme tijd, die eerste kraamweek met zijn drieën. Ik denk er graag aan terug.

Deze kraamweek is heel anders. Met twee peuters is de rust ver te zoeken. De familie weet de boot sneller te vinden. Ook de vrienden komen, drie jaar verder, eerder langs. In huis heerst een vrolijke chaos. Maar ik geniet er van. Als ervaren ouders weten we hoe het werkt, baby’s. En Jasmijn ontpopt zich als modelbaby. Ze slaapt, drinkt, poept, plast, en dat alles veel. Huilen doet ze weinig. Ook het huishouden loopt op rolletjes. Want ik heb de beste kraamhulp die een moeder zich kan wensen. Engeland heeft namelijk iets anders dat Nederland niet heeft: vaderschapsverlof. Twee weken lang. Betaald. Roel kookt, wast, zorgt. En hij wast weer, alle bergen die twee peuters, een kraamvrouw en een baby produceren. Kleren, lakens, luiers, doekjes. Hij wast, hangt op en vouwt. Hij doet het geweldig. Ik rust en ik rust en ik rust.

Soms ben ik bang dat het wat te veel voor hem is. Maar nee. Roel is het met me eens, die kraamhulp, die hebben we niet nodig. Wij redden ons wel. Met z’n vijven. Dan twijfelt Roel even. Vooruit, een uurtje per dag mag ze komen. Voor de was. Alleen de was. Dat lijkt hem wel wat.

Winterjasmijn

2011-01-12T15:17:00.007Z

Tijm is op de peuterschool. Linde slaapt. Ik lig op de bank en ik wee. Steeds weer dwalen mijn ogen naar de klok. Ik tel de minuten tot de volgende kramp. Tien minuten. Elke keer weer, al de hele dag. Zo schiet het niet op. Zo komen we er niet. Ik zucht. Ik kijk naar buiten naar de grijze grauwe tuin. Het is droog. In de takken hangen zware regendruppels. Mijn ogen dwalen over de natte dorre planten. Opeens zie ik een sprankje kleur, een kleine gele ster. In de zomer plantte ik de struik. Maar hij heeft het zwaar in zijn dorre droge hoekje onder de schutting. Weggeknaagd door de konijnen. Slechts één spriet bleef over, met erin wat verdorde knoppen. Ik had de plant al opgegeven. Maar nu, op deze regenachtige vrijdag in januari bloeit er een eenzaam klein bloemetje in de winterjasmijn. Ik wrijf over mijn buik. Dit is een teken. Ik voel het. Het wordt een meisje en ze komt eraan.

Maar de weeën blijven rommelen. Eerst langzamer, dan weer sneller, soms pijnlijk, dan weer niet, en zo gaat het maar door, het weekend lang. Pas op dinsdagochtend word ik wakker en denk: pijn. Echte pijn. Maar niet genoeg. Te langzaam, elke tien minuten, steeds maar weer. Roel vertrekt naar zijn werk, ik naar de orde van de dag. Speelafspraken, de was, Tijm naar school. Linde in bed voor haar middagslaapje. En dan opeens, wordt langzaam snel. Mijn brein en lijf houden het nauwelijks bij. Opruimen. Roel bellen. Bad klaarzetten. Ziekenhuis bellen. In gesprek. Opnieuw, opnieuw. Roel brengt Linde weg. Hij is terug en ik laat hem niet meer los. Een stroomversnelling van hormonen en pijn heeft me in zijn grip. De deurbel gaat. Ik voel een plop. Een guts. De midwife komt binnen terwijl ik vertwijfeld staar naar de plas bij mijn voeten.
‘De baby komt,’ schreeuw ik. ‘Nu!’
De wee ebt weg en ik kalmeer wat. ‘Wil je me nog onderzoeken, kijken?’
Ze kijkt in mijn ogen en mijn lichaam op en neer.
‘Nee,’ zegt ze kalm. ‘Ga maar. Doe maar wat je moet doen.’
Een nieuwe wee welt op. ‘Ik haal het bad niet,’ kreun ik.
‘Jawel,’ zegt ze en zij en Roel helpen me de birthpool in.
Mijn lichaam perst. ‘Niet te snel,’ denk ik nog, ‘dan scheur ik.’
Maar mijn lichaam luistert niet. Ze is er al uit.

Ik lig weer op de bank. Buiten wordt het al donker maar ik hoef de bloem niet meer te zien. Nu ligt ze op mijn buik. Mijn dochter. Onze tweede dochter. Jasmijn.

Langzaam komt weer terug. We drinken een kopje thee met de midwifes. Ze hebben geen haast, ze zijn er net. Jasmijn wordt gewogen, gemeten, gekeurd. Goedgekeurd. Ze drinkt. Ze drinkt gulzig. Rustig ruimt Roel het huis op. Hevelt het bad leeg. We bellen de grootouders, ooms en tantes. Dan is tijd Tijm van school te halen. Ik lig op de bank en ik wacht. Dan hoor ik de deur. Kleine stemmetjes in de gang.
‘Mama, mama. Baby. Bad!’
Ik glimlach. We zijn compleet.

Wandelen

2011-01-03T21:33:00.001Z

‘Een stevige wandeling,’ beval de verloskundige aan, ‘dat wil de boel nog wel eens in gang zetten.’ Ik moet nog ruim een week tot mijn uitgerekende datum. Oefenweeën heb ik genoeg gehad. Tijd voor actie. Alleen, het grauwe januariweer nodigt niet uit tot wandelen. En ik ben moe. Maar binnen worden de kinderen baldadig. Ze moeten worden uitgelaten. Dus we gaan. Laarzen en jassen aan, mutsen op, op naar de Village Green. Een erg stevige wandeling wordt het niet. Zo groot is de Green niet. En zo hard lopen Tijm en Linde niet. Maar de frisse lucht is fijn. De kou leidt af.
Tijm en Roel schoppen de voetbal over. Linde rent rondjes over het blubberige gras. Ze valt voorover, met haar neus in de modder. Ik zet haar overeind. Ze kijkt beduusd naar haar vieze handen, dan naar mij. ‘Bah.’
Ik veeg de modderhanden af aan mijn broek. We lopen over het paadje naar beneden, langs de vijver, de eendjes, de brug. Terug omhoog naar het veld.
‘De berg op,’ wijst Tijm.
Tijm en Linde rennen naar boven. Ik duw de lege buggy erachteraan. Tijm en Linde rennen de heuvel weer af.
‘Ready, steady... go!’ roepen ze.
Nog een keer, en nog een keer. Ik kijk ernaar. Roel loopt naar me toe en slaat zijn armen om me heen. ‘Kijk nou naar ze.’
Linde, kleine hobbelende kabouter met een roodwit gestipte muts. Tijm, stoere jongen in zijn laarzen. Ze rennen op, ze rennen neer.
‘Ik ben zo gelukkig,’ fluistert Roel in mijn oor. Ik knik. Ik ook. Alleen zijn mijn tenen zo koud. Mijn buik zo zwaar.

‘Kom,’ roep ik, ‘we gaan door het bos.’
Tijm twijfelt. ‘Is daar geen wolf dan?’ vraagt hij bezorgd.
‘Nee joh,’ antwoord ik. ‘Die woont in het grote bos. Dit is het kleine bos.’
Klein bos is nog een te groot woord voor het groepje bomen waar we doorheen lopen.
Daar komt Roel aan. ‘Daar is papa,’ wijs ik. ‘Als de wolf komt dan weet hij daar wel raad mee.’
‘Ja,’ zegt Tijm opgelucht, ‘dan komt hij met zijn bijl en jaagt de wolf weg.’
‘Precies,’ zeg ik en loop het bosje in.
Geen wolf, wel een speelse Deense dog belaagt ons. Tijm verschuilt zich achter mijn benen. ‘Hij eet de bal op!’ paniekt Tijm.
‘Nee, hij wil gewoon spelen.’
Maar voor de zekerheid stop ik de bal in de buggy. We lopen het donkere bosje uit en rond.

Terug op het veld zijn mijn tenen ijsklompjes geworden. Roel en Tijm voetballen nog wat. Linde doet mee. Linde houdt van ballen. Ze laat de bal niet los. Ze knuffelt de modderige bal tegen haar blauwwit gestippelde jas. Als Tijm wil voetballen barst ze in gebrul uit, klemt de bal vaster tegen zich aan. Tijm jengelt terug. Hij is moe. Mijn tenen voel ik niet meer. Het is tijd. Tijd om te gaan. Stevig genoeg gewandeld, denk ik.

Als we de modder van de laarzen, de kinderwagen en uit de gang hebben geveegd strijken we neer op de bank, met warme chocolademelk.
‘En?’ vraagt Roel hoopvol, kijkend naar mijn buik. Ik schud mijn hoofd. Ik oefen nog even door.

Wachten

2010-12-22T11:31:00.003Z

Ik heb de laatste dagen een liedje in mijn hoofd. Een liedje van Bert en Ernie. De vriendjes wachten op Sinterklaas, en om de tijd te doden zingen ze.
Eerst Bert met zijn lage bromstem: ‘Wachten duurt laaaaaang, laaaaaaaang, laaaaaaaaang, wat duurt dat wachten lang.’
Ernie is het er niet mee eens. Het líjkt maar lang te duren. Hij zingt: ‘Wachten duurt kort, kort, kort, wat duurt dat wachten kort.’ De ‘kort’ zingt hij zo kort en ingeslikt dat de ‘r’ nauwelijks te horen is. Mijn broertje lag vroeger met zijn vriendje rollend van het lachen op de grond het liedje na te zingen: ‘Wachten duurt kut, kut, kut, wat duurt dat wachten kut.’

Het is mijn broertjes versie die ik de laatste dagen in mijn hoofd heb. Het wachten valt me zwaar. Wist ik het grootste deel van mijn zwangerschap hooguit afgerond in maanden hoe zwanger ik was, nu tel ik de dagen. Uren. Minuten. Zesendertig weken en vijf dagen. Overmorgen is de mijlpaal bereikt. Met zevenendertig weken mag ik thuis bevallen. Het voelt als toestemming, baby, je bent klaar, je mag komen. Kerstavond is het dan. Een kerstkindje. Dat het vanaf dan zomaar nog vijf weken kan duren, daar denk ik niet aan. Eén stapje tegelijk. Mijn lichaam is op. Klaar. Al maanden kan ik mijn verkoudheid niet afschudden. Na een kleine boodschap moet ik uren uitrusten. Elke keer dat ik opsta, iets of iemand til, de trap op loop, spant mijn buik zich samen in een pijnlijke wee. Misschien was het te snel. Te veel. Drie kinderen in drie jaar. Toch zo gezellig. Ik verheug me op het kind. Maar het wachten valt me kut.

Ook Tijm en Linde zijn er klaar voor. Als een ui pellen ze de lagen van mijn buik. Trui, shirt, hemd, broekband, tot de blote dikke buik. Allebei aan een kant geven ze kusjes. Linde blaast bellen en schaterlacht. Tijm geeft kopjes, wrijft als een poes. ‘Lieve baby, hier is je grote broer.’
Ook ik wrijf de dikke buik. Ledematen en harde stukken butsen naar buiten.
‘Ja, dat is jullie broertje of zusje.’
‘Dat weten we niet, hè mama?’ zegt Tijm.
‘Nee, dat weten we pas als ie eruit komt.’
Tijm maakt het niet uit. Soms wil hij een broertje, soms een zusje. Hij heeft al een zusje en dat vindt hij leuk. Maar een broertje heeft hij nog niet.
Dan worden de kussen grover, lomper, de kopjes geduw. Ze buitelen over mijn buik. Mijn baarmoeder spant zich samen. Een voetbal verhardt zich van binnen. Pijnscheuten trekken door mijn rug. Ik verlies mijn geduld.
‘Eraf, eraf, je doet me pijn.’

Na wat duw en trekwerk druipen ze af. Het is niet makkelijk, leven met een hormonale, vermoeide moeder. Die het even allemaal niet meer trekt. Soms zijn ze lief, zo lief, en zwijmel ik weg bij de gedachte dat ik er nog een krijg. Ze spelen samen. Klimmen in de kinderwagenbak. Verkleden zich als kerstman en trekken sneeuwpakken en mutsen aan. Dan weer voelen ze feilloos aan hoe op ik ben en jengelen ze, krijsen ze, huilen ze en willen niets. Althans niets wat ik wil. Maar net als ik de rollen behang en lijm heb besteld komen ze aanlopen, de liefste glimlach, een glinster in de ogen. Vier armpjes om mijn nek. ‘Mama, ik hou van jou,’ fluistert Tijm in mijn oor. De slijmballen. Maar ik trap erin, met open ogen. Ik wil er nog een. Hij of zij mag komen. Ik ben er klaar voor.

Tijm’s blonde vriendinnen

2010-12-12T19:20:00.000Z

Allereerst is er Jenna, met blonde krullen en guitige wipneus. Tijm kent haar al sinds ze, een paar weken oud, samen op het speelkleed lagen. Met vijf maanden leerde Tijm kruipen en gaf hij haar zijn eerste kusje. Vanaf toen was het aan. Samen spelen gaat met veel gebakkelei, want ze laten zich allebei niet door de ander op de kop zitten. Op een feestje speelt Tijm wat verloren tussen vooral vreemde kindertjes. Totdat zijn vriendin, kordaat op haar stevige korte beentjes, binnenstapt. Ze zien elkaar meteen, staan stil. Dan wijzen ze. Lopen op elkaar af. Een meter uit elkaar blijven ze staan. Even kijken ze elkaar aan, het hoofdje scheef. Dan gaan de armen om elkaar heen en rennen ze gebroederlijk weg. Niet veel later is het weer mot. Tijm wil in het springkussen. Jenna niet. Jenna rent weg. Tijm erachter aan. ‘Jenna, Jenna, come.’
Jenna kijkt om, grijnst, zet de versnelling erin. Een paar minuten houden ze het vol. Jenna sprint, Tijm achtervolgt. Dan geeft Tijm het op. Hij gaat alleen springen. Jenna kijkt vertwijfeld, haar rug tegen de muur. ‘Tijm,’ roept ze zachtjes. Dan iets harder. Ze loopt naar het springkussen. ‘Tijm,’ roept ze. ‘Jenna,’ roept Tijm. Het is weer goed. Samen gaan ze springen.

Dan is er Tamsin met de steile blonde pony. Ook dat was liefde op het eerste gezicht. Elke week gaan ze samen naar de gym. Hebben ze elkaar gevonden dan bestaan andere kinderen niet meer. Een keer komen we laat en hijgend binnen. We zijn een paar weken niet geweest, we waren op vakantie. Nu zitten alle kindertjes al klaar in de kring, teacher Hannah voert het woord, ze hangen aan haar lippen. Dan ziet Tamsin Tijm bij de deur. Ze springt op, juicht ‘Tijm,’ en rent op hem af. Een omhelzing volgt. ‘Ah,’ zegt teacher Hannah, ‘Tamsin’s boyfriend is back.’

De kleine Sophie moet het afleggen, ondanks haar lange blonde krullen en poppenogen. Is ze te lief voor Tijm? Niet bijdehand genoeg? Gelukkig vindt Sophie een speelmaatje in Linde.

Minouk, met blond piekhaar, noemt hij liefkozend ‘Pinoek.’ Ze moeten altijd weer wennen, ze zien elkaar niet zo vaak. Even spelen ze apart, Minoek stuurs haar duim in de mond. Dan barst het los. Minouk leert Tijm wilde spelletjes. Klimmen, schreeuwen, van de trap af stuiteren. Vechten om beer. Tijm geniet en praat er dagen over na.

Op een dag hebben we het over trouwen. Tijm weet het precies. Papa is met mama getrouwd. Opa met oma. ‘En Tijm?’ vraag ik. ‘Met wie wil jij trouwen?’
Nieuwsgierig wacht ik op het antwoord. Wie van de dames wordt de gelukkige? Tijm denkt even na. ‘Met Flor,’ zegt hij dan stellig.
Nederlandse stepvriend Flor. Ik schiet in de lach. Maar we zijn moderne ouders. Dus ik knik: ‘Dat kan. Maar misschien wil je daar nog even over denken als je groot bent.’

Sinterklaas surprise

2010-12-07T15:16:00.005Z

Normaal plaats ik geen plaatjes op deze blog, maar voor deze maak ik graag een uitzondering. Ik deed mee aan de Sinterklaas actie van medeblogster Cisca. En wat vond ik vanmiddag op de mat, een pakje, uit Nederland!
Tijm riep meteen: 'Wauw'
Het rood met wit gestipte pak was zo al mooi.
'Voor Tijm?' vroeg hij.
'Nee, deze is voor mama.'
Maar binnenin zaten zowaar ook pakjes voor Tijm en Linde. Ze kregen prachtige Pietenmutsen. Dat Sinterklaas ondertussen alweer naar Spanje was vertrokken vonden ze niet erg, meteen moesten de mutsen op en niet meer af. Zodat mama vanmiddag op de peuterschool moest uitleggen waar het vreemde hoofddeksel van Tijm vandaan kwam.

En wat kreeg mama? Deze prachtige prent. De trouwe lezers zullen vast van alles herkennen. Sanneke, heel erg bedankt, hij krijgt een mooi plekje!

Hij kwam, hij kwam...

2010-12-06T19:01:00.002Z

Weken hadden we geoefend. Met pepernoten eten. Met schoen zetten. Met zingen. En springen. Met blij zijn. Eindelijk was het zover. Want de stoomboot van Sint is vlug. Op vijf december komt hij niet alleen naar Nederland, ook Engeland wordt bezocht. Zo kwam het dat in een stadje in Hertfordshire een heleboel Nederlandse kindertjes met kloppend hart zaten te wachten op de goedheiligman. Ze zongen en ze sprongen en ze waren zo blij. Natuurlijk waren er geen stoute kindertjes bij. Vooral de moeders zongen. Sommige kindertjes. De meeste vaders keken geamuseerd toe. Ze wiegelden met hun voeten op de maat. Ze kenden geen Nederlands. De papa van Tijm en Linde gelukkig wel. In zijn mooie door oma genaaide Pietenpak zong Tijm naast papa mee. Hoorden we daar iets bij de deur? Hoorden we voetstappen op het dak? Was die zwarte schim een Piet? Nog harder zongen we. Over de stoomboot, Sint Nicolaas en zijn knecht. Hij komt!

Al snel zijn Tijm en Linde aan de beurt om bij Sinterklaas te komen. Een beetje verlegen blikt het zwart-geel gestreepte Pietje de Sint aan. Zijn vingers in zijn mond. Gelukkig komen papa en Linde er ook bij. Tijm kruipt in het holletje van papa’s arm. Want Tijm weet, dat hij soms wel eens een beetje stout geweest is. Hij heeft Linde gepest. Haar in haar wang gebeten. Mama had gezegd, dat hij als hij het weer deed, hij geen kadootje zou krijgen van Sinterklaas. Maar hij deed het toch. Weer. En Tijm wil heel graag een kadootje. Hij houdt heel erg van kadootjes. Sinterklaas slaat zijn grote boek open. Hmmmm, doet hij en wrijft door zijn lange witte baard. Tijm siddert. Sinterklaas kijkt hem vriendelijk toe over zijn bril. ‘Ik lees hier dat jij zo van treinen houdt, klopt dat?’
Ja, denkt Tijm blij. Treinen, daar houdt hij van. En, vervolgt Sinterklaas, dat hij naar school gaat nu hij een grote jongen van drie is. Vindt hij het leuk op school? Tijm knikt verlegen. Maar dan kijkt Sinterklaas serieus. Hij zegt dat Tijm niet zijn zusje mag plagen. Bedremmeld kijkt Tijm naar zijn schoenen. Nee, dat mag niet. Zou Sinterklaas boos zijn? De Pieten kijken streng. Tijm weet niet, dat ze geen Nederlands verstaan. Zouden ze hem meenemen in de zak? Nee, gelukkig, Sinterklaas slaat het grote boek dicht en kijkt weer lief. Opgelucht haalt Tijm adem. Sinterklaas kijkt Linde aan. Maar Linde kijkt vanaf papa’s schouder achteruit, de kamer in. Ze is een beetje bang. Onder haar groen-zwart gestreepte Pietenmuts kijkt ze weg, weg van Sinterklaas. Sinterklaas glimlacht papa toe. Dan is het al afgelopen. Zwarte Piet geeft Tijm en Linde een handje pepernoten en muizen.

Blij huppelt Tijm naar mama. ‘Kijk, van Sinterklaas!’ Hij kruipt naast mama op de grond en peutert zijn muis open. Linde eet nog een mandarijn. Als alle kinderen bij Sinterklaas geweest zijn deelt Piet de pakjes uit. Ja, voor Tijm is er ook één bij! Rails voor de trein. En een helikopter. Linde krijgt een mooie bezem. Kan ze mooi mama helpen thuis.

Uit

2010-11-28T19:38:00.004Z

Ik keek al weken uit naar de verjaardag die een vriendin dit weekend vierde in een hippe club in Noord Londen. Zo vaak ga je als zwangere mama van twee peuters niet uit. Linde gooide bijna roet in het eten door ziek en verkouden te worden. Maar net op tijd genas ze. Net genoeg. Bijna een hele dag koortsvrij. Daar zei ik mijn uitje niet voor af. Volgende kwestie. Wat te dragen. Wat past? Mijn hippe felgroene jaren zestig jurkje uit de vintage winkel in datzelfde Noord Londen. Wijd en bloezend van boven doch kort en strak om de benen. Met mijn zwangere decolleté erboven sexy genoeg, leek me. Leren witte laarzen. Make-up. Mama is er klaar voor.

De club is rijk en overdadig versierd met oriëntaals houtsnijwerk. Rijen flessen fonkelen achter de gebeeldhouwde bar. Overal lopen meisjes met oortelefoontjes druk redderend rond. Ik geniet. Ik voel me weer mens, geen mama of broedstoof. Ik negeer buik en voet, nee joh, ik hoef niet te zitten. Bijna acht maanden zwanger? Ik voel me prima!

Het wordt drukker. Een man worstelt langs me naar de bar. Hij draagt een zwart pak, vet achterovergekamd haar. Een gouden ketting. Hij kan er niet door. Zijn buik, dikker dan de mijne, botst me. Zijn blik buigt zich neer, naar míjn buik.
‘Dit is geen plek voor zwangere vrouwen,’ hoofdschudt hij.
Ik wil hem naroepen: ‘Jij neemt drie keer zo veel plek in als ik. Pooier.’
Maar ook de hormonen hebben vanavond vrij.

Nippend aan mijn virgin mojito kijk ik om me heen. Naar de Engelse meisjes. De meisjes uit Essex, opgedoft als pauwen, naar Londen gekomen om een rijke man aan de haak te slaan. Hun haar vol extensions lijkt wel een pruik. Hun gelaat is onzichtbaar dichtgesausd. Van een afstandje zien ze er allemaal hetzelfde uit. Er is meer huid te zien dan een gemiddelde bikini toelaat. Dansen kan niet op hun hakken. Terwijl mijn vriendinnen en ik rondhupsen op de dansvloer zitten ze aan hun tafeltje en maken foto’s. Foto’s van elkaar, in steeds andere groepssamenstelling. Steeds weer foto’s, met camera’s en telefoons. Als de club voller wordt kijken ze om zich heen. Een voor een vlinderen ze uit.

Mijn vriendinnen en ik bespreken ze. Waren wij ook zo? Lopen onze dochters er over vijftien, twintig jaar zo bij? We halen de schouders op en dansen verder. De baby in mijn buik hopst mee. Even puf ik uit. Dan valt me wat op. Aan de meisjes, maar ook mijn vriendinnen. Iedereen is in het zwart. Hier en daar een zweempje grijs, crème of zilver. Wat glitters. Mijn felgroen springt eruit. Toch voel ik me onzichtbaar. Geen flirtende blikken, geen sluikse ogen glijden over mijn lijf. Ben ik het, of is het die buik? Mijn ogen dwalen rond. Zal ik eens proberen? Kan ik het nog? Nee, te nuchter. Te dik. De mannen hier zijn mijn type niet. Klein en gladjes. Ik zie maar één aantrekkelijke man. En daar ben ik al jaren mee getrouwd.

Opeens is het laat. Thuis nog een uur over ijzige wegen ver. Geen idee hoe laat de babysitter bedoelde toen ze zei dat het niet erg was als het later werd. Volgend jaar weer. Dan zonder buik. Met echte mojito. En ik weer in mijn groene jurk.

Grote jongens school

2010-11-23T13:00:00.003Z

Peinzend kijkt Tijm naar zijn boterham.
‘Ik wil niet naar school,’ zegt hij zachtjes.
‘We gaan wel. Je vindt school toch leuk?’
Hij denkt even na.
‘Mama, ik wil naar de grote jongens school,’ zegt hij dan.
‘Ja, we gaan zo, eet nou je boterham op, we moeten weg,’ antwoord ik ongeduldig.
‘Niet naar de kleine jongens school,’ jammert Tijm.
‘Nee,’ schud ik afwezig mijn hoofd en probeer Linde ervan te weerhouden zichzelf de kaas van het brood te eten.
‘Niet de kleine jongens school mama,’ zegt hij nog eens.
‘We gaan naar Tijm’s school, dezelfde als vorige week. Jij bent toch een grote jongen? Je bent al drie jaar.’
Tijm kijkt bedenkelijk maar propt de laatste stukjes brood snel naar binnen.
‘Kom op, schoenen en jassen aan. Gaan we lopen of met de auto?’
Ik kijk twijfelend naar de grijze wolken.
‘Met de step,’ roept Tijm.
‘Ok, opschieten dan, schoenen aan.’

Puffend duw ik Linde in de buggy de heuvel op. Tijm stept ijverig maar het is steil. Dan stopt hij en draalt. ‘Mama, ik wil niet naar de kleine jongens school.’
‘Nee, dat weet ik,’ puf ik en duw verder.
‘Mama, ik wil naar de grote jongens school,’ jengelt hij achter mij.
‘Gaan we ook, schiet op!’ roep ik over mijn schouder.
Op het platte stuk haalt hij mij in. Voor me stopt hij weer.
‘Mama, ik wil niet naar de kleine jongensschool.’
‘Jaha.’
‘Ik wil naar de grote jongens school.’
Ik zucht. Ik wijs: ‘Kijk, daar is de school. Voor grote jongens als Tijm. Linde is te klein. Een klein meisje, die mag nog niet. Als ze groot is gaat ze ook. Zo groot als jij.’
Tijm stept een paar meter.
‘Mama, niet naar de kleine school.’
Ik grom wat onduidelijks en duw stug door. Aarzelend volgt hij me.

Bij de deur van de peuterschool kijkt Tijm boos. ‘Nee, mama, dit is de kleine school, ik wil naar de grote school.’
‘Dan heb je pech, we gaan naar deze, en nu stoppen met zeuren,’ snauw ik, mijn geduld een paar kleine of grote scholen geleden verloren hebbend. Schuldig kijk ik om me heen. Gelukkig vinden Engelsen alle Nederlands klinken als vloeken.
We hangen zijn jas en tas op. Treuzelend en twijfelend gaat hij aan de rand van de kring zitten voor het verhaal. Zijn gezicht staat zielig en bedremmeld. Ik geef hem een knuffel en een zoen. ‘Straks kom ik je weer ophalen.’
Tijm knikt zachtjes.

Uren later kom ik weer binnen. Aandachtig zit een groep kindjes te luisteren naar de juf. Tijm in het midden. Stilletjes sla ik het gade. Zijn geconcentreerde blik, zijn onspannen lijfje. Dan ziet hij me, springt op.
‘Mama,’ rent hij grijnzend op me af.
Op weg naar huis vraag ik: ‘En, was het leuk op school?’
Hij glundert. ‘Ja mama. Het was leuk. Wanneer gaan we weer?’

Eindelijk

2010-11-16T14:55:00.000Z

Bijna elke avond vraagt hij: ‘Morgen ben ik jarig, mama? Toch?’
‘Nee schat, over twee weken.’
Nog één week. Nog vijf nachten. Vier. Drie. Overmorgen. Mórgen.
Eindelijk is het zo ver. Als elke ochtend kruipt hij het grote bed in en wurmt zich tussen papa en mama in. Drinkt zijn melk. Gelukkig wordt Linde vandaag vroeg wakker.
‘Kom mee, naar beneden,’ roepen we.
Beneden is een verrassing. Allemaal gaan we mee. Papa, oma, opa, Linde slaperig in mama’s armen. Bil voor bil bonst Tijm de trap af. Boem. Boem. Halverwege stopt hij.
‘Ooh, wat is dat?’
Hij wijst naar de ballonnen, de slingers in de gang.
‘Voor mijn verjaardag!’ roept hij uit.
Stilletjes loopt hij de hoek om, de kamer in. Zijn mond valt open. Hij weet niet waar hij het eerst moet kijken. Verbouwereerd loopt hij rond. Gaat zitten.
Dan: ‘Dat vind ik mooi, die trein.’
Hij rijdt een locomotief een stukje vooruit. ‘Ik vind het mooi, ik vind dat mooi. Die trein.’
Hij loopt verder, wijst weer, wijst alles aan. ‘Die vind ik mooi.’

Ook Linde loopt wijzend rond. Ze pakt een treintje op. ‘Oh.’
Tijm merkt het niet. Hij bewondert zijn hijskraan. De hijskraan kan echt hijsen. Hij hijst de lading van de wagens. Op de houten baan staan een heleboel treintjes. Een hele, hele boel. Tijm verzameld ze. Hij maakt een lange trein. De trein is haast nog langer dan het spoor. De trein gaat de bocht om, over de brug, langs de draaischijf, onder de brug en langs de wissel. Tijm trekt de trein vooruit. Steeds breekt de trein. Hij is te lang. Papa helpt. ‘Kijk, we maken er twee treinen van. Dan kan hij over de brug.’
‘Nee,’ roept Tijm, ‘nee papa.’
Hij maakt weer een lange trein. De hele ochtend speelt Tijm met de trein. Even komt hij aan tafel voor ontbijt met gebakken eieren en sinaasappelsap. Van opa en oma krijgt hij een mooi station. Van Linde poppetjes en een brug. Met zijn nieuwe schatten rent Tijm snel terug naar het spoor. Te opgewonden om te spelen. Gelukkig helpt iedereen mee. Papa bouwt lange banen en Linde sloopt bruggen. ‘Nee, Linde, nee, nee,’ gilt Tijm.
Oma maakt de brug weer en Linde rijdt haar trein er rustig overheen.
‘Kijk, Linde kan het ook,’ zegt oma.
Linde zet de poppetjes op de brug. Tijm rijdt, en bouwt en hijst.

’s Middags is het feest. Al Tijm’s vriendjes en vriendinnetjes komen op bezoek. Er worden treintaartjes versierd, liedjes gezongen, kaarsjes geblazen, kadootjes gegeven, maskers gemaakt en vooral wordt er heel veel gespeeld. Met de trein. Iedereen bewonderd Tijm’s trein, en iedereen mag meedoen. De studeerkamer wordt treinenkamer.

’s Avonds ligt Tijm op de bank. Hij gaapt en heeft rode koontjes van de lange dag. Zijn bad slaat hij over. Als papa hem in bed stopt vraagt hij Tijm wat hij het mooiste vond van de dag. Wat antwoord Tijm? Tijm antwoord: ‘Dat al mijn vriendjes op bezoek waren. Dat vond ik leuk.’

Stippe steppe stap

2010-11-07T17:05:00.003Z

Er heerst hier een rage. De Micro step. Of, in goed engels, de Micro scooter, spreek uit ‘scootah’. Op zijn scootmobiel schiet Tijm door het dorp, het park, het museum, de Londense Underground. Samen met alle andere Engelse peuters. Iemand in Zwitserland vond hem uit, een Brit zag hem, kocht de rechten, sloeg aan het importeren en nu heeft elke peuter in Engeland er een. Ergonomisch verantwoord, ruinschoots gekeurmerkt. Twee wielen voor, één, met rem, achter. Een hendel met lekkere grippen. Leun je naar links dan stuurt de step mee. Hard dat ze kunnen. Overal zie je moeders met buggies hijgend achter hun rondscootende nageslacht aanrennen. Scholen hebben verzamelplekken waar de kinderen gezamenlijk achter juf op haar megastep naar school steppen.

Tijm moest er even inkomen. Ik kocht de step een half jaar geleden, Tijm tweeëneenhalf, dus dicht genoeg bij de voorgeschreven drie jaar. Een gele, limited edition, extra speciaal. Alleen, Tijm wilde een blauwe. Alle engelse jongetjes hebben een blauwe. Alle meisjes een roze. Maar mama is niet engels. Na een dag gillen besloot hij: geel is mooi. En probeerde het steppen. De wegen in Engeland zitten vol hobbels en gaten. Dus Tijm stepte en scootte en boem. Onderuit. Weer proberen en weer, boem. Een paar dagen liep hij mank. De step bleef mooi, moest altijd mee, maar Tijm liep ernaast, de gele step aan zijn hand.

Tot we op vakantie gingen. Het vakantiehuisje in Friesland lag aan een geweldige steprotonde. Een oase van ovaal, spiegelglad asfalt. Terwijl Linde haar looptechnieken oefende stepte Tijm rond en rond. Linde liep weg, weg van huis, tot aan de brug, maar niet terug. Tijm stepte mee, naar de brug, de blauwe brug, en weer terug. Linde op papa’s nek.

Terug in Engeland bleef hij onvervaard. Stoer laveerde hij om gaten, langs modderplassen en over hobbels. Op stepuitje naar het winkelcentrum raceten Tijm en zijn vriendin rondjes op de spekgladde marmeren vloer terwijl de kleine zusjes hun weglooptechnieken vervolmaakten. Toen zijn Nederlandse vriend Flor op bezoek kwam ontstonden er strubbelingen. Om en om stepten ze. Tijm tot de lantaarnpaal. Flor tot de hoek. De volgende wandeling waarschuwde Flor Tijm vooraf: ‘Je gaat zo niet weer piepen als ik jouw step wil.’

Maar twee jongetjes piepten. Piepten om de step. Lang duurde het niet voor Flor’s ouders overstag gingen. Een blauwe Micro werd gekocht. Dat weekend raceten twee blonde koppies over de straten, zoefden om hoeken als volleerde coureurs. Stuurden, hingen, remden en scheurden. Gebroederlijk, de ganse dag. Toen ging de blauwe step terug op de boot. De stepvriend wordt gemist maar het steppen gaat door. Mijn leven is er makkelijker op. In plaats van een dreutelende, draaiende, rondkijkende Tijm, kijkt híj nu over zijn schouder, ‘Mama, schiet op!’

Linde heeft haar lopen inmiddels meer dan geperfectioneerd. En Tijm het steppen. Af en toe loopt Linde naar de step. Aarzelend stapt ze erop. Voor ze kan proberen jaagt Tijm haar eraf. Ik kijk het aan. Twee belangrijke vragen rijzen in me op. Wanneer? En: welke kleur?

Kamelenvoer

2010-11-02T08:09:00.003Z

Na bijna een jaar als bloggende huisvrouw ben ik wel toe aan een nieuwe uitdaging. De functie bevalt zo goed dat ik mezelf een promotie gun. Ik bedenk graag recepten en ik schrijf graag. De oplossing ligt dus voor de hand: ik begin een kookblog!

Met fijne verhaaltjes over eten en recepten voor iedereen. Dat is immers wat ik deed in mijn vorige baan, recepten ontwikkelen. Alleen kreeg ik er toen voor betaald. Betaling hoef ik deze keer niet, lezers wel graag! Dus ga snel kijken op http://kamelenvoer.blogspot.com.

De recepten zijn makkelijk, dagen uit tot creativiteit en zijn boordevol smakelijke gezonde ingrediënten. (Hmm, ik moet toch maar eens een oud collega marketeer vragen om een beter verhaal. Zelf ben ik te veel techneut. Maar lekkere dingen bedenken dat kan ik gelukkig wel!)

Linde en de appels

2010-10-25T14:44:00.003+01:00

Beentje voor beentje klimt ze op het krukje bij het aanrecht. Als ze staat kijkt ze zoekend om zich heen. Dan steekt ze haar vingertje uit.
‘Appel. Mama, appel.’
Ik kom aanlopen en het vingertje wijst dringender. ‘Appel. Dees.’
Ik pak de appel, was hem onder de kraan.
‘Pak maar een bakje, dan schil ik hem voor je.’
‘Neehee,’ schudt ze. ‘Bal.’
Ik weet wat ze bedoelt. De appel moet niet geschild en in stukjes. Linde wil een mooie ronde appel in haar handjes. Het liefst één in elke hand.
Linde houdt van ronde dingen. Van ballen en van appels.
Grijnzend klimt ze het trapje af, de ronde appel in haar knuistje. Tevreden loopt ze weg, haar doel bereikt. Ze wandelt rond met haar bal. Dan zet ze haar tandjes in de appel. Langzaam kauwt ze en knaagt het sappige vruchtvlees van de schil. De schil blieft ze niet. Als Grietje uit het sprookje laat ze een spoor achter, een spoor van appelschilletjes.

Toch geef ik haar de appel. Steeds weer. Het staat zo lief. En doe ik het niet dan pikt grote broer er wel een voor haar. Of vier. En graait handenvol mandarijntjes mee. Tijm laat oranje schilletjes achter, netjes op hoopjes. Hans zou verdwalen in het bos.

Appels dus. Er staat een boomvol in de tuin. De onderste takken leeg, onrijp geplukt, maar uit de kruin vallen er nog genoeg op de grond. Glunderend stuitert Linde door haar luilekkerland. In hun rode kruiwagen verzamelen Tijm en Linde de buit. Linde zet vrolijk haar tanden in allemaal. Butsen, bruine plekken en wormen doen haar niets.
‘Appel,’ roept ze blij. ‘Bal.’
Tijm kijkt op. Ja! De appels worden ballen en stuiteren door de tuin. Over het terras, het gras en de trap af. Nog bruiner en nog gebutster blijft Linde ze lusten.

Appels dus. Toen ik het stofje zag met de roze en rode appeltjes wist ik het meteen. Voor Linde’s kinderwagen. Terwijl Linde slaapt helpt Tijm met naaien. We maken een appelmatrasje. Een rood fleece appeldekentje. Een appelbies voor de kap. En, op Tijm’s aandringen, een appelkussentje. Als Linde wakker wordt volgt er een langgerekt wauw. Het vingertje wijst. ‘Poppa.’
Poppa wordt snel gehaald en als een volleerd poppenmoeder vlijt Linde haar in haar appelwagen. Trots stapt ze rond en rond. Tijm staat er bij en kijkt er naar. Hij staat het toe, voor het eerst. De boodschappen doet hij voortaan met de brandweerwagen.

Blij en moe van het succes ga ik opruimen. Als ik terug kom in de kamer staat de wagen aan de kant. Poppa’s been bungelt eruit. Van de kar naar de bank loopt een spoor schilletjes. Op de bank ligt Linde. In haar armen vier aangevreten appels. Rond haar mond haar gelukzaligste glimlach. Als ze me ziet slaat ze beschermend haar armen om de appels. ‘Nee,’ schudt ze. ‘Appel.’
Ik leg Poppa’s been recht en stop haar in onder haar appeldekentje. Linde neemt nog een hap en kijkt me aan. Ik knik en ga een bakje halen. Voor de schilletjes. Een heel klein beetje opvoeden af en toe is misschien wel verstandig.

Waarom ik niet wil werken

2010-10-22T18:32:00.008+01:00

Op de voorpagina van Vrij Nederland staat deze week de knallende kop ‘Waarom vrouwen niet willen werken (behalve als ze het ‘leuk’ vinden)’
Natuurlijk sloeg ik meteen het bijbehorende artikel open. Volgens de heersende normen werk ik immers niet. Hoe ‘leuk’ ik het ook zou vinden.
Het artikel is geschreven door Elma Drayer, naar aanleiding van haar nieuwe boek ‘Verwende prinsesjes. Portret van de Nederlandse vrouw.’ Om mijn zwangere lijf te ontzien besloot ik voorlopig het boek niet te gaan lezen, want van het artikel alleen al kreeg ik spontaan harde buiken. De strekking is kort door de bocht dat vrouwen in Nederland luxepoppetjes zijn die liever niet dan wel werken. Wat ze tot zinloze wezens maakt, want immers alleen iemand met een voltijds betaalde baan is een volwaardig lid van onze maatschappij. Op de VN site is het artikel helaas niet te vinden, ander zou ik het linken. Wel wil ik jullie de eerste ingezonden brief die ik ooit schreef niet onthouden. Hoe groot is de kans dat VN hem publiceert? De verder geïnteresseerde kan met enig googlewerk vast wat meer moois vinden van deze vriendelijke dame.

Geachte redactie,

Met groeiend afgrijzen las ik het artikel ‘De ma-di-do vrouw’ van Elma Drayer in VN 42, waar zij mijns inziens twee van de grootste verworvenheden van de Nederlandse cultuur aanvalt, de keuzevrijheid en het deeltijd werken. Zelf woon ik in Engeland, waar ik een aantal maanden geleden mijn betaalde baan heb moeten opzeggen. Simpelweg omdat de ongesubsidieerde kinderopvang meer kost dan ik verdien.

Vind ik het erg tot huisvrouw te zijn ‘gedegradeerd’? Eerlijk gezegd niet. Ik zie het meer als een (tijdelijke) carrière switch, waarbij ik geen internationale projecten meer leid maar een huishouden. Geeft me dit minder zelfrespect, zoals mevrouw Drayer suggereert? Nee. Maakt me dit minder nuttig voor de maatschappij? Ik vind van niet. Het kost de overheid wat inkomstenbelasting, ja. Maar kinderen grootbrengen is ook zinvol. Toegegeven, het maakt me voorlopig financieel afhankelijk van mijn man. Maar hem net zo goed van mij, het zijn immers ook zíjn kinderen waar ik voor zorg. Andersom had ook gekund, maar na drie achtereenvolgende zwangerschapsverloven verdiende hij een stuk meer dan ik. Dus maakten we samen deze keuze. Wij noemen dat een partnerschap. Of simpeler: een gezin.

Mevrouw Drayer stelt dat een betaalde baan de enige manier is om nuttig te zijn voor de maatschappij. Ze suggereert dat alle deeltijd of niet werkende vrouwen ‘prinsesjes’ zijn. Die thuis op de bank naar Oprah kijken en chocolaatjes eten? Via vrijwilligerswerk op scholen, thuis of elders bijdragen, wat veel van deze vrouwen doen, is vaak minstens zo zinvol. De wereld draait om meer dan geld.

Ik zou dus willen zeggen dat ik gelukkig ben met mijn keuze. Maar daar wringt het hem juist: het was geen keuze. Woonde ik in Nederland dan had ik gekozen voor een deeltijdbaan. En mijn man ook. Het beste van twee werelden. Is dat een luxe? Deels wel. Vrouwen in minder bevoordeelde landen moeten hun kinderen bij oma of op straat achterlaten om geld te verdienen, uit bittere noodzaak. Of kunnen het zich juist niet permitteren te werken, zoals hier in Engeland. Oneerlijk? Jazeker. Net zoals het oneerlijk is dat wij biefstuk eten terwijl mensen in Afrika honger lijden.

Ik vind het teleurstellend dat VN dit ongenuanceerde stuk plaatst, erger nog, het boek cadeau geeft aan nieuwe abonnees. Mevrouw Drayer, en velen met haar, moeten leren andermans keuzes te respecteren. In Nederland moeten we dankbaar zijn voor de keuzevrijheden die we hebben verworven en ons hiervoor blijven inzetten, niet alleen voor onszelf maar ook voor de rest van de wereld. Dan zal vrijheid hopelijk ooit geen luxe meer zijn.

Naschrift: De brief werd geplaatst! Bijna helemaal, alleen de laatste twee alinea's niet maar dat hij te lang was had ik wel verwacht. Ook nog eens bovenaan, op de mooiste plek. Vrij Nederland bedankt!

De terrible tank engine

2010-10-20T15:00:00.002+01:00

Gek word ik van Thomas. Tijm’s Barbapapafase is grotendeels voorbij en hij is, als alle Engelse jongetjes, nu fan van Thomas the Tank Engine. En niet zo’n beetje ook. Horendol word ik van het keer op keer voorlezen van de duffe boekjes. Van het eeuwige gejengel hem op tv te willen zien. Nergens ben je veilig voor de blauwe locomotief. Slimme marketeers is de uitwerking van het treintje op kleine jongetjes niet ontgaan en overal grijnst zijn grijze bolle kop je toe. Ik ben al gezwicht voor onderbroeken, een po, een opstapkrukje, sloffen, en in de supermarkt durf ik amper nog langs het yoghurtschap om de keuze tussen vieze synthetische Thomas toetjes en peuterdriftaanval te vermijden.

Nu is hij bijna jarig. Hij wordt drie. Hij weet precies hoe verjaardagen werken. Er komt een feest, taart en kadootjes. En wat wil hij hebben? Juist.
Hij praat over niets anders. Al maanden is zijn favoriete lectuur de folder van de Thomas trein set. Het is een mooi ding, met houten rails en leuke treintjes, klein genoeg dat de grijns van Thomas me niet teveel irriteert. Dat die set er komt is al lang geleden besloten. Maar vooralsnog moet Tijm wachten. En wachten duurt lang. Dagelijks wijst hij aan wat hij wil. Thomas, uiteraard. Maar ook James, Clarabel, Annie, Henry, Gordon, Toby, Emily, Percy en Mavis. Ja, hij kent ze allemaal. En hij wil een tunnel, een station, een brug, een hijskraan. Karretjes. Een olieboortoren. O ja, en rails. Veel rails. Fijntjes leg ik uit dat hij niet te hebberig moet zijn. Dat hij dan niets krijgt. En dat hij lief moet zijn en niet zijn zusje pesten, anders krijgt hij helemaal niets. Hij knikt serieus. Hij zal Linde niet meer pesten. Nog eens wijst hij. Hij wil ook een Spencer. Ik zeg dat het een beetje te veel wordt. Nee, antwoordt hij sluw, die is voor Linde. Mag Linde er ook mee spelen dan? Hij kijkt bedenkelijk.

Soms, heel soms, ben ik blij met Thomas. Soms is hij nuttig. Zo leren de treinen ons tellen. Thomas is één. Edward is twee. Henry is drie. Gordon is vier. James is vijf. Percy is zes. Toby is zeven. Tijm telt mee.

En nu de lepel tijdens het eten niet meer enkel tjoeke tjoeke zegt maar Thomas, Gordon of Percy, gaat Tijm’s mond ineens wijd open. Linde giechelt mee. Ook Tijm’s eigen hand stuurt Henry en Spencer in sneltreinvaart de mond in. Alwaar de trein in de wang gerangeerd wordt. Want doorslikken, dat doen treinen niet. Tijm loopt uren na het eten als hamster rond, met een bolle volle wang. Hoe vaak ik ook in de wang prik en duw en dreig. Dan opeens weet ik wat ik moet toevoegen aan de doos die op de kast staat te wachten tot dertien november. Thomas en de mijnschacht. Waar Thomas langzaam verdwijnt in een diep gat. Of het gaat werken tegen de hamsterwang? Waarschijnlijk niet. Maar Thomas zien verdwijnen in een diep gat, daar kun je je geen buil aan vallen. Hoe dan ook.

Ochtend

2010-10-15T15:16:00.000+01:00

Ik poef het dekbed op en scherm me af van de donkere kamer. Stap, stap op de houten vloer. Een kus, een fijne dag, een werk ze. Stap, stap. Een doffer geplof op de trap. De voordeur slaat dicht. Ik tel de minuten af, de seconden, die me nog resten. Hoor ik een hoest? Een deurklink? Ik trek het dekbed over mijn hoofd. Ontkennen kan niet. Trippel, trappel over de houten vloer. De kleine voetjes staan stil. Dan trekt een handje aan mijn arm. ‘Goedemorgen mama!’
Ik sla het dekbed open en een warm klein jongenslijfje kruipt mijn holletje binnen. Twee armpjes klemmen om mijn nek. Een kusje op mijn wang. Even, heel even, ligt hij stil.
Dan, ‘melk, mama?’
‘Op het kastje, kijk maar, daar.’
Trippel, trappel, naar de melk. Terug in bed. Naast me een stil lijfje, alleen het zuigen en slikken is voelbaar. Ik tel weer, de slokken af.
‘Op!’
Nu is het stilliggen voorbij. De energie van de melk stroomt het lijfje binnen en het gewoel, geschop, geduw en getrek begint. Mama wordt een klimrek. Een trampoline. Een trein. Een boot. ‘Pas op, niet op mijn buik!’

Ik reik naar het nachtkastje voor afleiding. We lezen boekjes. We puzzelen. Alles om het onvermijdelijke opstaan uit te stellen. Zelfs een goed gesprek.
‘Heb je pijn in de voet mama?’
‘Ja lieverd.’
‘En een baby in de buik?’
‘Ja, dat ook. Kijk maar hoe dik.’
Ik wrijf over mijn bolle buik.
‘Mama heeft geen piemel.’
‘Nee, dat klopt.’
‘Tijm wel. En papa ook.’
‘Inderdaad.’
‘Maar Linde niet.’
Ik schud mijn hoofd.
‘En de baby?’
‘Dat weet ik niet. Misschien. Misschien ook niet.’
Hij kijkt mijn buik onderzoekend aan.
‘Ik wil de baby kusje geven.’
‘Dat mag, wel voorzichtig zijn, niet te hard.’
Hij trekt mijn pyjama omhoog. Overlaadt de buik met kusjes. Samen voelen we. Kijk, daar zit ie, daar is een rug. Daar steekt iets uit.
‘Het is een hele kleine baby, hè mama,’ vraagt hij.
‘Zo klein?’
Hij strekt zijn armen wijd.
‘Nee joh, veel kleiner, dat past toch nooit. Zo groot is Linde al. Of jij.’
‘Tijm is heel groot. Tijm was ook klein in mama’s buik, ja?’
‘Ja.’
‘En Linde ook?’
‘Ja.’
‘En mama?’
‘Mama was in oma’s buik.’
Hij knikt.
‘En papa?’
‘Papa niet. Papa was in oma José’s buik. Oma José was getrouwd met opi. Maar toen ging ze dood. Dat was niet leuk, toen moesten we heel hard huilen allemaal. En toen kwam opi omi tegen en ging hij met haar trouwen. Dus papa zat niet in omi’s buik. Snap je dat?’
Hij gaat er voor liggen. Heel stil. Denkt een tijdlang na. Dan knikt hij instemmend.
‘Ja. Oma José is op een wolk. Ze kijkt naar Tijm’
Dan peinst hij nog even door.
‘En opa,’ vraagt hij, ‘heeft die ook een piemel?’

Het slaat weer toe

2010-10-12T13:44:00.003+01:00

Verveling is een vervelend verschijnsel, dat al te gemakkelijk toeslaat als je thuiszit met kinderen. Ik bedoel niet het huisvrouw zijn op zich, alhoewel ook dan soms wel eens de muren op me af komen, bij gebrek aan menselijk contact boven de drie. Nee, ik bedoel het in de meest letterlijke zin. Het thuis zitten omdat je niet kan lopen of autorijden. En dat dan dus met kleine kinderen. Toegegeven, zitten is er niet echt bij. Dat laten ze niet toe. Het is veelal rondhupsen op één voet en één of meer krukken. Of geen, als haast geboden is. Achter kinderen aan die genadeloos aanvoelen dat mama niet al te mobiel is en daarom wel eens een oogje toeknijpt. Mama die allang blij is als er gezellige speelgeluidjes uit de kamer komen, en zich nog eens even nestelt op de bank omdat er niet geruzied, gegild of met de deuren geslagen wordt. Waarna blijkt dat alle puzzelstukjes uit alle puzzels op de grond op een berg gegooid zijn, met ballpoint op het parket getekend is en al het grind van de tuin naar de woonkamer is getransporteerd. Waarna gillende jongentjes voor straf naar de studeerkamer moeten worden gesleept. En voor de deur moet worden gewaakt om te zorgen dat het gillende jongetje niet naar buiten komt en het nieuwsgierige meisje ervan weerhouden wordt naar binnen te gaan en huilende grote broer omhelzingen en kusjes te geven.

De oplossing is even simpel als onmogelijk. Erop uit trekken. Naar het park, de speeltuin, het bos, of zelfs maar de supermarkt. Ik plan zoveel mogelijk, vriendjes en hun moeders over te spelen, met de taxi naar de gym, verantwoorde yoga dvd’s. Maar elke dag vermaak aan huis lukt gewoonweg niet. Mijn uiterste redder in nood, de minder verantwoorde elektronische babysitter, gaat steeds vaker aan. Ik ben Upsie Daisy, Makka Pakka, Thomas en Barbapapa dankbaar. Maar wil niet al mijn principes laten varen. Dus ik ploeter voort. Pijnlijk. Want zo zonder rust, zonder zitten, en te vaak zonder krukken – wie kan er jongetjes sleuren, puzzels oprapen of parket schoonboenen op krukken - geneest een gebroken voet niet. De pijn wordt erger. Na twee weken zonder gips wens ik dat het er weer om zat. Meer zitten neem ik me voor.
Zitten betekend een gekrioel van kleine lichaampjes op mijn lijf. En een steeds afweren, niet bij mijn voet, pas op, niet op de buik, ga weg. Dus ik worstel weer omhoog. Dan maar de tuin in. Ik kruk verder de dag door. Tot papa thuis is en de kinderen in bad.

Eindelijk vlij ik me neer op de bank. De pijnlijke voet op een kussen. Het gespetter boven ontspant me verder. Rust. Of toch niet? Binnen in mij gaat het gedruis verder. Met lief, kietelend en wriemelend gekrioel. He, ben jij er ook nog? Een veilig en kalm gevoel. Deze kan niet bij mijn voet. Ik leg mijn hand op mijn deinende buik en langzaam komt het gewriemel tot bedaren. Boven worden de laatste verhaaltjes gelezen en nachtkusjes gegeven. Dan is ook mijn buik stil.

Engelse Moesson

2010-10-02T12:00:00.003+01:00

De regentijd is begonnen. De engelse herfst. Bij de achterdeur staan twee kindertjes met hun neus tegen het glas naar buiten te kijken.
‘Beetje nat,’ mompelt Tijm.
Linde schudt haar hoofdje: ‘Neehee.’

Soms stopt de regen eventjes. Tijm komt aanlopen met zijn laarzen. Met mama’s kruk. Ook Linde heeft haar kikkerlaarsjes gepakt. Mama zucht nee. Mama heeft een gebroken voet. Het houten trapje in de tuin ziet er akelig glad uit. Het gras glinstert in het ijle straaltje zon. ‘Het is te nat. Kijk maar. Overal nat.’

Tijm stampt met zijn voet. ‘Het is niet nat.’
‘Misschien strakjes,’ zegt mama, ‘als het gras opgedroogd is.’
Maar strakjes regent het alweer. We blijven binnen.

Als mama weer kan lopen gaan we naar buiten. In nieuwe jassen, schoenen en winterbroeken. Linde heeft al een nieuwe jas. Vanuit opa en oma’s huis zijn we naar het dorp gestrompeld en hebben we degelijke winterschoenen gekocht. En één jas. Linde paradeerde rond als een pauw in de blauwe jas met witte stippen en bontkraagje. Haar ogen straalden erbij. ‘Mooie jas, mooie Linde,’ riep Tijm.
Hij paste precies, de jas. Niet op de groei. We kochten hem toch.
Tijm wil een groene jas. De winkeldame draagt jas na jas aan. Blauwe jassen, rode jassen, bruine jassen, zelfs een gele jas. Tijm wil ze niet passen. Hij wil een groene jas. Boos loopt hij weg.

Weer thuis is er gelukkig internet. Tijm kijkt mee over mama’s schouder. Hij ziet de jas meteen. ‘Die,’ wijst hij. ‘Die wil ik. De groene jas.’
De jas is groen. Heel groen. Mama vind het goed. Passen kan niet. We moeten meten. Tijm doet het zelf. Hij meet zijn hand. Hij meet zijn neus. Hij meet mama’s been. Hij meet Linde’s buik. Maar wat hebben we nodig? Tijm’s lengte. Tijm’s armen. Tijm’s borstomtrek. En zijn middel, we kopen meteen nieuwe broeken. Een kleine worsteling later staan de maten op papier. We klikken op de groene jas in de goede maat. Nu de broeken. Tijm wil de blauwe broek met rode ruiten. Goed. Tijm is precies een meter lang. Maat drie jaar. Tijm’s middel is veertig centimeter. Maat negen maanden. Mama zucht. Ze klikt de drie jaar broek aan.

Een paar dagen later. ‘Ding dong.’
Tijm rent naar de deur. Een man brengt een groot pak. Snel scheuren Tijm en Linde het open. Het lijkt wel Sinterklaas. Er rolt van alles uit het pak. Eerst de groene jas. ‘Prachtig!’ roept Tijm.
Linde’s nieuwe broek is paars met grote roze bloemen. Meteen wil ze hem aan. Tijm grijpt naar de blauwe broek met de rode ruiten. De broek is van zacht flanel. Tijm knuffelt de broek tegen zich aan. Hij trekt zijn te korte broek naar beneden.
We doen de nieuwe broek aan, sjorren het touwtje strak. Strakker. Strakst. Tijm is blij. Hij is een stoere baggy skater. Die dag, de dag erna en de dag daarna. De broek mag niet meer uit.

Elke dag staan twee kindjes bij de achterdeur. Met laarzen, nieuwe jassen en warme broeken. Ze kijken naar de regen. Mama kijkt naar haar gipsloze, pijnlijke voet. Morgen is het zaterdag. Morgen is papa thuis. Misschien regent het morgen even niet. Tijm en Linde zijn er klaar voor.

Septemberstrand

2010-09-24T09:26:00.001+01:00

Ik voel de zon op mijn gezicht. De lauwwarme zilte zeewind. Mijn gegipste voet leunt in het zand. Om mij heen geklets van theedrinkende moeders, gejoel van ijsjesetende kinderen en het gelukkige zwijgen van stellen van middelbare leeftijd in degelijke wandelschoenen. Op mijn schoot een krant maar ik lees niet. Tussen al het lawaai geniet ik in een cocon van rust. Niemand trekt aan mijn arm, niemand staat op mijn voet. Ik hoef niets. Af en toe sta ik op, steunend op mijn kruk, en kijk, over de hoofden van het volle terras, over de duinrand, naar beneden, naar het strand. Daar, aan de vloedlijn, is het een gekrioel vanjewelste. Ik tuur, knijp mijn ogen tot spleetjes. Ik zie een klein mannetje in blauwe broek en geruite bloes. Een meisje in een wit kanten jurkje en witte legging. Het jongetje springt uitbundig op en neer. De schoenen zijn al uit.

Ik ga weer zitten en neem een slokje van mijn ijsthee. Kijk om me heen. Verderop een klimrek. Vol met kindertjes. Kindertjes in onderbroeken, hemden, met scheppen en harken in de weer in het zand. Een wemeldende bende zeer blonde kindertjes. Zijn alle kindertjes in Nederland blond? Of alleen in Bloemendaal aan Zee? Ik sta weer op, om te kijken naar mijn eigen, net zo blonde, kindertjes. Ver weg, tussen heel veel andere kindertjes op het strand. De blauwe broek en de witte legging zijn inmiddels uit. Opa en oma hebben de broekspijpen opgestroopt. Het water spat waar het jongetje springt.

Ik probeer te lezen. Maar mijn ogen blijven de blonde kindertjes zoeken. Die rondom het klimrek en die op het strand. Feilloos passen ze in elkaar, en opeens voel ik me zo Nederlands. Mis ik, terwijl ik er zit, de zee, het zand, de Hollandsheid van de moeders met hun paardestaarten en spijkerrokjes. De uitgeschopte leren laarzen, het is immers september. De fietsen in het rek bij de duinen. Ik, de wereldburger, de globetrotter, die overal wilde wonen behalve in Nederland. Wil ik terug? We hebben net een huis gekocht. Maar meteen twijfel ik al. Het is vast de zon, de nazomer, de vijfentwintig graden in september. Morgen regent het weer. Het is niet overal Bloemendaal aan Zee.

Ik moet even zoeken voor ik ze zie, en lach dan. Door de branding huppelt het jongetje in een blauwe onderbroek tussen spetters van schuim. Het meisje stiefelt rond in haar witte luier en gooit handen zand om zich heen. Vandaag is vandaag en vandaag is het mooi. Heel mooi. Ik wrijf over de bolling van mijn buik. Ik lees de krant. Ik lees over Wilders, over pensioenfondsen en bekende Nederlanders die ik niet ken. Maar mijn hersenen registreren alleen de zon en het zand. Dan komen opa en oma boven met een jongetje met een natte onderbroek en een bloot zanderig meisje met de volste luier ooit. We drinken thee en appelsap. We eten ijsjes. Morgen regent het weer. Overmorgen gaan we naar huis. Vandaag is het mooi.

Een taal of twee

2010-09-14T20:30:00.006+01:00

Sinds we terug zijn van vakantie wil Tijm geen Engels meer praten. ‘Nee, mama,’ roept hij hard als ik hem pols of hij het nog kan, ‘Néderlánds.’
Als zijn half Nederlandse vriendinnetje Tamsin komt spelen zitten ze aan tafel in diepe discussie boven hun boterhammen.
‘English,’ roept Tamsin.
‘Nee, Nederlands,’ roept Tijm.
Tamsin schudt haar hoofd en roept met boterhamvolle mond, ‘English!’
Zo gaat het nog even door. Tamsin heeft een Engelse papa, en gaat naar de crèche. Tijm daarentegen moet het sinds ik een paar maanden geleden ben gestopt met werken hebben van de keren dat ik met Engelse vriendinnen met kindjes afspreek, ontmoetingen in de speeltuin en Thomas the Tank Engine. Desondanks ging het eigenlijk heel goed, en leek hij zijn Engels tegelijk met zijn Nederlands te ontwikkelen. Elke keer als hij in welke taal dan ook mooie volzinnen bezigde voelde ik me trots. Twee weken vakantie in Nederland gaf zijn taalvaardigheid nog eens een geweldige opkikker. Kletsmajoor werd zowaar verstaanbaar.
Hij praat je nu de oren van het hoofd, zelfs ’s avonds in bed hoor je hem nog hardop verhalen vertellen aan zijn kamer. Proberen de volwassenen aan tafel een gesprek te houden dan trekt hij aan mijn mouw. ‘Mama, ik wil ook praten.’
Dat mag. Natuurlijk.

Dus Tijm praat mee. En wij moeten wennen, aan de kleine potjes met de grote oren. Want ze praten alles na. Heel confronterend als ouder. Niet alleen blijk ik onvermoed nare woorden als godverdomme en shit te bezigen, en erger nog, kan hij het nergens ander geleerd hebben, ook wordt mijn neus haarfijn op al mijn stopwoordjes gedrukt. Op de bank schuifelt hij tegen me aan, ‘Gazellig hè mama?’
Vraag je hem of het eten lekker is dan verzucht hij: ‘Heerlijk...’
De mooiste twee zijn wel: ‘O nee, wat’s hier kebeurd?’ en ‘Da’s niet de bedoeling!’ wat hij regelmatig, meestal te pas, gebruikt.
Maar in het Engels zegt hij niets meer. Hij lijkt het nog redelijk te verstaan. En zijn Engelse vriendinnetje Jenna lijkt er geen problemen mee te hebben. Sterker nog, aan het einde van zijn bezoek heet ook haar mummy mama. Ach. Over twee maanden gaat hij naar de Engelse peuterschool. Dan zal het snel gaan.

Kleine Linde is het tweede papagaaitje. Haar eigen vocabulaire gaat nog niet veel verder dan papa, mama, kijk en bye, bye. Maar ze zegt alles na. En begrijpt alles. Ze weet precies wat ze wil. Ze schudt haar steile blonde haren hard heen en weer. ‘Nee, nee, nee,’ ik wil niet.
Krijgt ze haar zin niet dan gaat ze er rustig voor liggen op de grond en zet het op een gillen. Krijsen, hysterisch krijsen. Vermoeid kijk ik het aan. Kon ze maar vast praten. Dan kon ze het uitleggen.
‘Wat is er Linde?’
‘Niets mama, helemaal niets. Ik stel me aan. Ik weet het niet precies meer. Iets met dat ik niet naar buiten mocht, dacht ik. Nu ben ik boos. Gewoon boos’
Wat een verbetering zal dat zijn. In welke taal dan ook.

Krak

2010-09-09T10:44:00.004+01:00

Be careful what you wish for, you might get it. Ik weet zo gauw geen Nederlands equivalent, maar het is een waarheid als een koe. Net zoals in sprookjes de drie wensen altijd bedroevend slecht aflopen. Ik droomde de laatste weken van rust. Geen gestolen vijf minuten op de bank, maar wekenlang ongegeneerd liggen en niets hoeven. Het leek me het paradijs. Mijn lichaam was op, zwangerschap, peuters en een slechte rug hadden hun tol geëist. Toen kwam de kwade geest uit de fles en vervulde mijn wens.

Het begon als een heel gewone dag. Een ietwat natte en grauwe dag. Maar dat kwam van pas. Ik sloeg een gat in mijn meterslange to-do lijst en bracht mijn inbox tot overzichtelijke proporties terug. Na de knetterende hagel en onweersbuien tussen de middag klaarde het wonderbaarlijk op. We waagden ons naar het park. Op de terugweg langs de buurtsuper voor brood en melk. Weer thuis, Linde uit de buggy, boodschappen naar binnen. Tijm droeg de melk. Nog even de buggy halen buiten.

‘Krak!’

Ik brul, gil en krijs. Dan is het stil. Ik kijk om me heen. De straat is leeg. Ik zit op het trapje voor het huis. Tijm en Linde staan voor me en kijken me verbouwereerd aan. Ik kijk verbaasd naar mijn voet. Hij tintelt. Dan een stekende pijn. Ik kerm zachtjes. Ik zie Linde de oprit afwandelen en schrik. Ik moet iets doen. Opstaan gaat niet. Tijm kijkt me nog steeds vorsend aan. Paniek welt langzaam in me op. Kalm blijven. Kalm. ‘Tijm, lieverd, wil je mama helpen, kun je mama’s tas halen? Hij ligt binnen.’
Hij doet het meteen. Dankbaar vis ik mijn telefoon eruit. Bel een vriendin een paar huizen verderop. Voicemail. Ik bedenk dat ik verder geen enkel telefoonnummer heb van iemand in de straat. Handig. Ik kijk om me heen. Het is nog steeds stil. Het lijkt of zelfs de tijd stilstaat. Hoe lang zit ik hier al? Niemand is er langsgekomen. Wat moet ik doen? Gillen? Om hulp? Nee. Kalm blijven. Kalm.

Ik zucht. Ik kerm. Ik roep Linde en ze komt. Ik wijs en ze gaat braaf naar binnen. Ik verbaas me niet eens. Tijm heeft een mueslireep uit mijn tas getrokken en loopt haar achterna. Op mijn billen kruip ik het huis in, de bank op. Dan gaat de tijd weer lopen. Ik bel Roel, de oppas. De oppas komt, geeft de kinderen eten, Roel en ik gaan naar de eerste hulp. Daar loopt de klok op zijn eigen tempo. Hij loopt, maar hij loopt traag. Wachten, arts, foto, weer wachten, weer arts, breuk, gips. Weer naar huis.

Nu lig ik op de bank. Ik vroeg om rust en kreeg een gebroken voet. Lopen gaat niet, ondanks het chique loopgips dat ik gisteren kreeg aangemeten. Ik lig en ik baal. De geest is uit de fles. Maar hoe krijg ik hem er weer in? Heb ik nog twee wensen? Dan moet ik eerst heel lang nadenken voor ik ze durf te gebruiken.

Pop

2010-09-07T15:12:00.002+01:00

Linde heeft een nieuwe vriendin. Gevonden in Friesland, een Lytse Pop. Ze lag in een bak met speelgoed van opa en oma. Begraven onder autootjes, puzzels en blokken. Doelgericht trok Linde haar uit de bak en klemde haar tegen zich aan. Verzaligd keek ze erbij. De pop moet van mij geweest zijn, van vroeger, maar ik herinner me haar niet. Het is een heel gewone pop. Haar lijf een lappendeken van blauw en oranjegele bloemetjes en wit met blauwe stipjes. Ze past prachtig bij Linde’s ogen. Gele sprietjes wol, nog strogeler dan Linde’s eigen haar, pieken onder de blauwe muts uit, te weinig om te vlechten. Haar jurk is ze lang geleden verloren. Het was liefde op het eerste gezicht.

Pop moet mee naar bed. Mee op de boot. Mee naar de boerderij. Mee naar de winkel. Mee aan tafel. Met moeite kunnen we Linde overtuigen dat Pop niet van zwemmen houdt. En natuurlijk gaat Pop mee naar de rommelmarkt. Daar wordt mama verliefd. Op een rieten kinderwagen. Een ouderwetse rieten kinderwagen met een roodwit gebloemde bies rond de kap. Al heel lang droomt mama van een dochter achter een rieten kinderwagentje. De wagen zou Linde prachtig staan. En Pop zou de idylle afmaken. Pop maakt de aankoop legitiem. Maar mama heeft niet veel geld meer op zak. En de verkoper is onverbiddelijk. Papa trommelt ongeduldig met zijn voet. Verontschuldigend kijk ik hem aan. Pinautomaat. Ja, echt, het moet.

Blij komen we thuis, in het Frieslandhuis. Pop in de wagen, een oude theedoek als deken. Linde kijkt over de rand, wil gaan duwen. Zal ik de camera halen? Nee, Tijm heeft een ander idee. Hij ging net naar de winkel. Hij zocht nog een winkelwagen. Net op tijd graait Linde Pop uit de bak, voor ze bedolven wordt onder de boodschappen van Tijm. De plastic sinaasappels, bananen en mango’s. De autootjes en de trein. De kar is vol. Samen lopen ze naar het halletje, de lift, Linde met Pop onder de arm. Tijm trekt de deur dicht en ze zwaaien. Dag mama, ‘bye, bye.’ Ik zwaai terug.

Inmiddels zijn we thuis, echt thuis, in Engeland. Pop is mee naar huis. Pop moest mee. Ze is inmiddels al wat gehavend. Ondergeknoeid en gekotst. Met nog minder sprietjes gele wol op haar hoofd. Met wat losse naadjes in haar nek. Maar elke keer als Linde haar ziet breekt een glimlacht door en wijst ze met haar vingertje: ‘Kijk. Kijk. Poppa.’ Ze pakt haar op en klemt haar stevig vast tegen haar borst. Echte liefde.
Ook de kinderwagen ging mee. Tijm gaat weer shoppen, nu voor vissticks, baked beans en auto’s. Maar soms mag Pop in de wagen. Samen met de roze, blote babypop van Tijm. Onder een oude theedoek. Ik moet nodig mijn naaimachine afstoffen. Kan ik meteen een sjaaltje naaien om de slordige hechting in Pop’s nek te camoufleren.

Op de Otter

2010-09-02T13:01:00.002+01:00

De boot is rood, van metaal. De kuip is van hout. Achterop, op het grote roer, zit een houten otter. Op een bordje de naam van de boot. Den Otter. Naast de otter prijkt fier de Hollandse driekleur aan een boomtak. Aan de glanzend gelakte houten helmstok staat een klein blond mannetje. Hij draagt een gele zuidwester en een oranje zwemvest met fluorescerend gele sterretjes. Het is de kapitein van de Otter. Kapitein Tijm. Fier stuurt hij de Otter over de baren van het Heerenzijl. Over zijn hoofd tuurt papa in de verte. Langszij, bij mama, zit matroos Linde. Ook zij draagt een gele zuidwester. En een zwemvest. Oranje, zonder sterren.

‘Die kant op,’ stuurt papa bij. Het meer op. Kapitein Tijm schudt zijn hoofd. Hij trekt aan het roer. Resoluut stuurt hij naar de andere kant. ‘Naar de blauwe brug,’ wijst hij.
Papa en mama kijken elkaar aan. Mama schudt haar hoofd. Papa haalt zijn schouders op. ‘De kapitein is de baas.’
Ze varen naar de brug.

Er steekt een briesje op. Het eerst zo vlakke meer roert zich. Kleine kopjes verschijnen op de oppervlakte. Af en toe buizen golfjes water over de rand van de boot. De kapitein schrikt. ‘Nat, ik word nat,’ roept hij uit. ‘Gauw naar binnen.’
Hij rent de boot door, naar voren, naar de tent.
‘Linde, kom, ook in de tent,’ roept hij.
Linde worstelt van mama’s schoot en wankelt naar voren. Op echte zeebenen, net zo wankel als op land. Ze bereikt de voorplecht met de tent. Ze krabbelt en wurmt, de kussens op, de tent in.

Papa stuurt de boot onder de brug door. De boot is klein, de brug hoeft niet open. Tijm en Linde liggen op hun buik op de kussens in de tent en kijken door het plastic ruitje naar buiten. ‘De brug!’ juicht Tijm, en kruipt uit de tent.
Ook Linde worstelt zich weer naar buiten. Ze wijst. ‘Kijk, kijk.’
Tijm pakt haar hand. ‘De blauwe brug, joepie.’
Door de brug, op de poelen, is het water kalmer. De kapitein pakt stoer het roer terug. Ze varen langs het eiland. De huizen. Langs het kanaal. Ze zien heel veel boten. En heel veel eenden. En futen, en meerkoeten. Tijm schudt zijn hoofd. ‘Nee mama, eenden.’

Dan de laatste brug. De kleine brug. De heel erg lage brug. Zo laag, dat de tent omlaag moet. De vlag moet eraf. En iedereen bukt. Zelfs Linde bukt heel laag. De brug is zo laag en zo lang, het is net een tunnel. Dan zijn ze er doorheen en bijna thuis. Tijm ziet het huisje als eerste. Hij springt op en neer, klimt al op de rand van de boot.
‘We zijn er weer,’ zegt mama. ‘We zijn weer thuis.’
Maar Tijm weet beter. ‘Nee mama, niet Tijm’s huis.’
‘Het is botenhuis, opa-, oma huis, Frieslandhuis. Niet Tijm zijn huis.’
‘Helemaal waar Tijm,’ zegt papa, en loodst de Otter de haven in. Nou ja, de steiger. Maar dat weet Tijm niet.

Vakantieblues

2010-08-30T18:59:00.004+01:00

Als je na een afwezigheid van weken weer thuis komt ruikt je huis raar. Vreemd, dor en duf. Niet lekker. Toch maakt juist die vreemde geur thuiskomen, zelfs voor een verstokte reiziger als ik, spannend. Op vakantie zijn was normaal geworden. Thuis is nieuw en interessant. Helaas duurt dit niet lang, dus van het thuiskomen moet snel worden genoten. Tijm en Linde doen dit door uitgelaten hun speelgoed te herontdekken. Tijm heeft geen tijd om te ontbijten, er moeten meterslange treinen en boten worden gemaakt van Duplo. Dan moeten de gekregen boerderijbeesten kennismaken met hun nieuwe vrienden. Het overige speelgoed strooit Linde vrolijk door de kamer. We voelen ons weer helemaal thuis.

Moeiteloos schakelen de kinderen terug van het vakantieleven naar het gewone leven. Mama heeft meer moeite. Na het uitpakken van de koffers bekruipt mij een rusteloosheid. Wat gaan we doen? Natuurlijk is er genoeg te doen. Wassen, boodschappen, opruimen, dode bloemen weggooien, gras maaien, mail checken. Maar ik wil niet. Ik wil varen met de boot, fietsen, koeien kijken, zwemmen, steppen rond het pleintje en musea bezoeken. Of gewoon niets. Want op vakantie is zelfs niets doen leuk. Is juist niets doen leuk. Thuis gaapt de lege week me troosteloos aan in mijn agenda.

We gaan maar aan de slag. Papa gaat het thuiskomen makkelijker af en hij geniet van zijn laatste vrije dag. Hij gaat het gras maaien. In zijn kielzog verdwijnen de kinderen en uiteindelijk ook ik naar buiten. De geur van gemaaid gras prikt in mijn neus. Toch wel een fijne tuin. Zelfs de zon komt even kijken. Wat een onkruid. Ik wied hier, ik wied daar. Tijm trekt de net aangeslagen plantjes eruit. Hij oogst een schootvol overrijpe tomaten. Papa oogst een gele komkommer en een handvol appels. Linde gaat helemaal alleen van de glijbaan af. Ik kijk peinzend rond. De vlierbessen schreeuwen om geplukt te worden en tot jam gemaakt. In het voorjaar moet er een hoop gebeuren. En perkje hier, die thuja eruit, daar wat bloemen, wat meer kleur. Wie at de nieuwe bessenstruiken op? Dan grijnst de nieuwe moestuinbak me leeg lachend toe. Vlak voor de vakantie brak papa zijn rug met het bouwen en vullen met vruchtbare aarde. Toen gingen we weg. We moeten naar het tuincentrum. Zaaien en planten, voorzover mogelijk in de herfst. Langzaamaan verbleken de vakantieblues en ontrollen zich nieuwe plannen. Thuis zijn is zo gek nog niet.

En de vakantie? Daar ga ik nog lekker over nadromen. En schrijven. Over onze avonturen met de Friese koeien, boten, treinen en de regen. Want op vakantie is zelfs regen leuk. Soms.

Langzaam leerde Linde lopen

2010-07-20T17:24:00.001+01:00

Wiebelig staat ze op haar beentjes. Een beetje scheef, de voetjes naar buiten gedraaid. Onzeker kijkt ze om zich heen. Dan ziet ze papa. Papa strekt zijn armen uit. Kom maar liefje. Ze lacht een brede lach. Langzaam tilt ze een been op en zet het een stukje verder weer neer. Haar teen gestrekt als een prima ballerina. ‘Whaah!’ roept ze vrolijk.
Stapje voor stapje gaat ze door de kamer, met schuine slingerpassen. Opeens gaat het mis. Een grote wiebel, haar handen richting de grond. Ze vangt de zwiep op. Omhoog gaat ze weer, en verder. Papa’s armen komen dichterbij. Nee, toch niet. Nog een stapje, nog een, de laatste, of niet? Papa is steeds verder weg. Gierend van de lach slingert ze rennend en stortend het laatste stukje tot in papa’s armen. Die geeft haar een grote knuffel, houdt haar omhoog. Mama en Tijm juichen en klappen. Linde kijkt trots. Innig trots.

Mama strekt haar armen uit. Nu terug. Linde wiebelt weer vooruit. Mama zegt: ‘Goed zo Linde, wat kun je mooi lopen!’
Tijm springt op. ‘Tijm ook mooi lopen.’
Hij rent op Linde af, rent om haar heen. Linde kijkt op. Linde kijkt om. Linde raakt uit balans. Ze zwiept en zwiebelt. Nog een stap vooruit. Poef, daar gaat ze, op haar kont. Verbaasd kijkt ze omhoog. Dan krabbelt ze overeind. Tot halverwege. Ze gaat verder, op handen en voeten, in een schuivende driehoek.

‘Nee, Linde, niet goed,’ roept Tijm. ‘Zo moet het.’
Met grote passen struint hij om haar heen. Linde’s bewonderende ogen kijken hem aan. Tijm pakt haar hand en daar staat ze weer. Tijm duwt en trekt. Linde wankelt. Nu grijpt papa Tijm en houdt hem stevig vast. Rustig stapt Linde de laatste stapjes.

De volgende dag kruipt Linde minder en minder. Immer trots kijkend stiefelt ze door het huis. Minstens zo trots kijken we haar na. Het werd tijd. Waar Tijm na de eerste stapjes zijn kruipknieën aan de wilgen hing staat zij al maanden met haar ballerinavoetje zwaaiend te twijfelen. Waagt ze het erop? Ze loopt achter alles wat los en duwbaar is. Staan doet ze zonder handen, maar wil ze ergens heen dan zakt ze neer en kruipt verder. Nu ze weet dat ze het kan, het lopen, is ze op pad. Nu is het een kwestie van oefenen. Veel oefenen. We moeten weer eens naar het park. Daar is een lange lindelaan.

Mars, Venus en de hormonen

2010-07-16T08:26:00.001+01:00

Mijn humeur is op het moment grilliger dan de Himalaya. Van hoge pieken duikel ik in een oogwenk in onpeilbare dieptes. Hormonen, moeheid en lage bloeddruk regeren mijn lichaam en mijn leven. Uitrusten, is het devies. Maar hoe? Alleen Barbapapa biedt soms uitkomst. Nadat Linde geboren was zwoor ik minstens drie jaar te wachten met de volgende. Een snel vergeten voornemen. Onze kinderen zijn zo leuk, zo lief. Nee, ik kon makkelijk drie kinderen in drie jaar aan. Mogelijk terecht, echter zwanger zijn met een tweejarige peuterpuber en een dreutelende dreumes is andere koek. En de koek is op. Mijn koek. Maar ik ben de mama. Ik moet me groot houden. Tot ze in bed liggen. Dan barst de bom. Wie in het schootsveld staat krijgt de volle laag. Dat is papa. Maar papa is een man. Papa snapt het niet. Hij is van de ratio. Hij gelooft niet in hormonen. Met enige moeite ziet hij het probleem – moe, pijn, drukte – maar niet waarom dat zijn avond moet vergallen. Het is immers een gegeven. Niet oplosbaar, althans niet de komende zes maanden. Ik heb hier toch zelf voor gekozen? Erover praten heeft geen zin. Dus praat ik niet. Ik schreeuw. Ik stampvoet. Ik maak uit voor rotte vis. Laat mijn hormonen schaamteloos het hoogste woord voeren. In plaats van uit te rusten op de bank verspil ik mijn laatste restje energie aan nutteloze boosheid. Om de volgende ochtend de dag met te weinig slaap en barstende koppijn te moeten beginnen.

Mannen. Al mijn vriendinnen begrijpen meteen wat ik nodig heb. Een arm om mijn schouder. Een ocharme, wat zielig, wat heb je het toch zwaar. Een ga jij lekker op de bank liggen dan was ik af. Maar dat vindt hij onzin. Niet het afwassen, dat doet hij wel, maar het gelul eromheen. Niet zeuren, is zijn stelling. Het is al vervelend genoeg, dus waarom zou je erover zaniken? Dat maakt het alleen maar erger. Dat het mijn uitlaatklep is, ik me daardoor beter voel, een beetje van mijn misère aan hem kan overdragen, dat wil er bij hem niet in. Praten over emoties lost niets op. Hij weet heus wel dat ik het zwaar heb, dat hij veel weg is. Als hij thuis is doet hij extra klusjes om mij te ontlasten, en meer kan hij niet doen. Vindt hij. Is allemaal ook waar. Maar waarom vind ik het dan niet genoeg? Waarom moet ik ook nog zijn medeleven? Omdat ik een vrouw ben. Een zwángere vrouw. Ik voel me rot. En ik wil geen oplossingen. Ik wil zwelgen. Ik wil me ongegeneerd kunnen wentelen in mijn moeheid, mijn misselijkheid en mijn pijn. Ik wil niet horen dat het ooit beter wordt. Nu is nu, en nu is het miserabel. Wie anders beweert wake zich voor mijn hormonen!

Een mooie dag

2010-07-09T19:57:00.001+01:00

Vandaag was een mooie dag. We brachten de contracten naar de advocaat, de contracten die maken dat we, ijs, weder en engelse advocaten dienende, na vanavond de trotse bezitters zijn van een lapje Engeland, met vlierbomen, pas geplante bessenstruiken, een beukenboshaag, een dor grasveld en een clematis die nodig gesnoeid moet. Slenterend door de stad droomden we over het huis met de mooie serre, en hoe gelukkig we daar zouden worden met zijn vijven. We struinden in de zon over de markt. We kochten franse kazen, worsten en een kilo kersen. We kochten een emmer met kantelen, om in de zandbak eindeloos kastelen mee te bakken. We kochten verjaardagscadeautjes, melk, en nieuwe gordijnen. We vonden niet één maar zelfs twee pennies op de grond. We stopten ze met een glimlach in onze zak, want iedereen weet ‘find a penny, pick it up, and all day long you’ll have good luck.’ Alhoewel we al geluk genoeg hadden op deze zonnige dag.

Moe gelopen en gestept streken we neer op een terrasje. We aten onze handen, monden en kleren paars van de kersen. We hingen ze aan onze oren en spuugden de pitten in het rond. We dronken thee en babychino’s. Op de terugweg haalden we snel nog een kilo aardbeien, voor de jam.

Thuisgekomen belden we oma op om hard en hartelijk happy birthday in de hoorn te schallen. We aten boterhammen met kaas en crackers met appelstroop. We praatten over de baby in Tijm’s buik. We praatten over de baby in mama’s buik, over hoe klein hij was, zeven centimeter, en hoe lief. We keken naar de foto waar een klein marsmannetje ons vrolijk toezwaaide. We speelden in de tuin, onze tuin, bijna, en bakten kastelen met kantelen. We maakten aardbeienjam met basilicum. We aten ijsjes en nog meer kersen. Tot we de misselijkheid weg hadden gegeten. We legden kussens op de stoelen in de tuin terwijl de jam overkookte. Maar zelfs de kleverige keuken kon ons stralende humeur niet verpesten. Pas toen er even later tegelijkertijd gezeur was over de hypotheek, de jam niet dik wilde worden, Linde met koorts uit bed kwam en de visite elk moment op de stoep kon staan ontstond er even heftige stress. Maar het zonnetje straalde uiteindelijk ook die weer weg.

’s Avonds werden we gebeld met de uitslag van de nekplooimeting. De pennies hadden hun werk gedaan. De zon scheen lustig door. De kersenkleren gingen in de biotex, de paarse kindertjes in bad. Weer een dag was voorbij. De nieuwe gordijnen stonden prachtig in de slaapkamer.

Broer en zus

2010-07-05T10:55:00.001+01:00

Samen staan ze bij de boekenkast. Voor de kast vormt zich een schuine berg boeken. Als ik aan kom lopen kijken ze gebroederlijk om en grijnzen me aan. Dan draaien ze terug en gaan rustig verder.
‘Stop Tijm, dat mag niet,’ roep ik.
Tijm draait zich om. ‘Linde ook.’
‘Linde moet ook stoppen. Maar jij helemaal. Jij bent groter. Jij moet het goede voorbeeld geven. Kom, opruimen.’

De boeken zijn terug in de kast. Tijm deed er twee, ik de rest. In de kamer wordt lief gespeeld. Met de autootjes. Dan opeens, gekrijs. Ik zie een hoopje spartelend en gillend kind. Eén lacht en één huilt. ‘Tijm, ga van Linde af, onmiddellijk. Naar je kamer.’

Linde speelt verder met haar liefste, groene auto. De auto rijdt rondjes om de bank, Linde op haar knietjes erachteraan. Tijm kijkt aarzelend om de deurpost en sluipt naar binnen. Ik kijk streng. Hij loopt naar Linde en geeft haar een kusje. ‘Solly,’ mompelt hij terwijl hij haar tegen zich platdrukt. Ze ondergaat het met bozige blik. Tijm gaat naast haar zitten, met de blauwe auto. Al snel weer gegil. Tijm is er vandoor met de groene auto. Linde zit met grote ogen op het kleed en strekt haar armpjes uit. Krokodillentranen stromen over haar wangen. Ik duw Tijm en de auto naar haar toe. ‘Geef terug,’ beveel ik. Schoorvoetend staat Tijm het groene autootje af.

Tijm gaat puzzelen. Voorzichtig schuift hij de stukjes aan elkaar. Daar komt Linde aan. Het gekrijs begint weer. ‘Niet eten, Linde, nee, mijn puzzel.’
Tijm springt boos op en neer op de kapotte puzzel. Ik trek de puzzelstukjes uit Linde’s mond en zet haar aan de andere kant van de kamer. Binnen tien seconden is ze weer bij de puzzel. Ik zucht. Kijk op de klok. Ja, het kan net. ‘Kom jongens, we gaan in bad.’
Juichend rennen en kruipen we de trap op.

Na het bad zitten twee pyjamamonsters naast elkaar melk te drinken op het trapje. Allebei het hoofd scheef, de fles schuin naar links. Zachtjes leunen ze tegen elkaar aan. Ik ruim de badkamer en de was op. De melk is op. ‘Kruipen,’ port Tijm Linde in haar zij. Lachend en grinnikend kruipen ze rond. Tijm voorop, Linde erachteraan. Door de badkamer, de logeerkamer en de gang, dan Tijm’s kamer. Tijm doet de deur dicht, zwaait, ‘dag mama.’
Achter de dichte deur hoor ik gerommel. Gegiechel. Gegil. Af en toe zwelt het aan, af en toe verstomd het. Dan een aanhoudend gekrijs. Ik ga kijken. Tijm ligt bovenop een wriemelende hoop laken. Vanonder het laken komt het gekrijs. Grommend trek ik Tijm eraf en geef hem een pets op zijn kont. ‘Mooi geweest, naar bed jullie.’

Ik geef Linde een knuffel, een speen, en rits haar in haar slaapzak. Leg haar in bed. Tijm klimt over de spijlen en geeft haar een kusje op haar neus. Een heleboel kusjes. Ik til hem uit het bed en zet hem op de gang. Meteen rent hij terug. ‘Musiek,’ roept hij bezorgd. Hij trekt het muziekschaap aan. ‘Slaap lekker Linde,’ zeggen we in koor, en trekken de deur dicht.

Doppen

2010-07-01T14:17:00.002+01:00

Mama zet een grote, groene zak op tafel. En een pan. ‘Boontjes,’ gromt Tijm. Hij kijkt boos. Tijm lust geen boontjes.
‘Nee, erwtjes,’ zegt mama.
Tijm schudt van nee. Erwtjes zijn klein en rond. Niet lang en dun. Wel groen. Tijm vindt erwtjes lekker. Maar mama laat het zien. Ze breekt een boontje open. Wat rolt daaruit? ‘Erwtjes!’ juicht Tijm.
‘Help je mee?’ vraagt mama.
Tijm knikt. Hij grijpt een boontje en breekt het doormidden. Een klein groen erwtje tuimelt op de grond. En stuitert weg. ‘O jee,’ roept hij.
Daar komt Linde aangekropen. Ze kruipt achter de rollende erwt aan. Haar priegelvingertjes hebben het groene balletje te pakken. Ze steekt hem in haar mond.
Ze smakt en haalt hem weer uit haar mond. Ze bekijkt de erwt goed. Haar hoofd zwaait van links naar rechts. Dan legt ze hem neer op de grond.
‘Nee Linde,’ roept Tijm.
Hij klimt op de grond en raapt het erwtje op. Hij stopt het netjes in de pan.
Dan klimt hij weer op de stoel. Samen met mama dopt hij verder. Steeds meer. Hard smijt Tijm de erwtjes in de pan. Ze buitelen rond. Een paar erwtjes stuiteren eruit. Ze rollen over de tafel. Ze rollen op de grond. Overal rollen de erwtjes. Linde kruipt er achteraan. Ze wijst en lacht.
Tijm heeft een idee. Hij haalt de theekopjes en de schoteltjes. En de lepeltjes. Hij schenkt een kopje erwtjes in voor mama.
‘Suiker en melk?’ vraagt hij.
Met het lepeltje roert Tijm de erwtjes. Ook Linde krijgt een kopje. Ze nipt er keurig aan.
‘Dop je nog mee Tijm?’ vraagt mama. Ze wijst naar de berg boontjes. ‘We moeten nog een heleboel.’
Tijm pakt een schoteltje en dopt het vol erwtjes. Hij giet het schoteltje leeg in de pan. Nog een schoteltje vol dopt hij. Voorzichtig roert hij de erwtjes om. Dan schept hij er een in zijn mond. ‘Pfff,’ spuugt hij, ‘niet lekker.’
‘We moeten ze eerst koken,’ antwoord mama. ‘Kom, doordoppen.’
Eindelijk zijn alle erwtjes gedopt. Tijm, mama en Linde kruipen over de grond om de ontsnapte erwtjes te zoeken. Tijm kruipt onder de tafel. Hij heeft het laatste erwtje te pakken. ‘Kom,’ zegt mama, ‘we gaan ze koken.
Ze doet water in de pan en zet hem op het fornuis.
Tijm gaat tafel dekken. Hij zet de borden op tafel. Zijn eigen vork, mes, lepel. En een lepel voor Linde. Linde en Tijm zitten klaar. Ze trommelen hun bestek op tafel. Steeds harder. Mama, schiet op! Eindelijk is het eten klaar. Vlug wil Tijm een erwtje aan zijn vork prikken. Maar het gaat niet. Steeds rolt het weg. Boos prikt hij op zijn bord.
‘Gebruik dan je lepel, kijk, zo,’ doet mama voor met Linde’s lepel. Eigenwijs schudt Tijm van nee. ‘Met de vork.’
‘Wat je wilt,’ zegt mama en steekt de lepel in Linde’s mond. Linde kijkt verbaasd. Ze smakt hard. Ze kijkt mama schalks aan. Zachtjes duwt haar tong de erwtjes eruit. Linde lacht. Mama zucht.
‘Lukt het, Tijm?’
Tijm heeft drie erwtjes aan zijn vork geprikt. Trots laat hij ze zien. Dan steekt hij de vork in zijn mond. Langzaam rolt hij de erwtjes op zijn tong. ‘Heerlijk,’ zegt hij en slikt ze door.

Vaderliefde

2010-06-24T20:59:00.002+01:00

Hup, hip, weer vliegt een takje de jasmijnstruik binnen. De dikke bruine merel heeft het druk. Af en aan vliegt ze met twijgjes en blaadjes. Ik sla het gebiologeerd gade. Tot er op een dag een dode merel ligt onder het raam van de serre. Te pletter gevlogen. Nog een paar dagen kijk ik, wacht ik, hopend dat zij het niet was. Maar het blijft stil in de struiken. Bij het snoeien vinden we een onberispelijk geregen twijgennest onder de klimopslierten. Leeg. Ik leg het neer op de rand van het terras. Treurige perfectie. In onze tuin geen mereltjes met wijd opensperrende piepende snaveltjes. Geen vlieglessen en gestuntel in het gras.

Maanden later, onverwacht, verschijnt de familie merel in de tuin. Twee bolle bruine dochters met stompe staarten en hun slanke zwarte vader. De dochters hippen en flapperen in het rond. Dat het een lieve lust is. Vliegen lukt nog niet, maar elke dag fladderen ze ietsje hoger in de takken. Elke keer als ik ze tegen het raam hoor bonken houd ik mijn hart vast.
Papa Merel heeft het druk. Haastig hipt hij door de tuin op zoek naar smakelijke hapjes voor de wijd opengesperde snavels van zijn dochters. Leren vliegen kost energie. Om de beurt stopt hij zijn dochters het lekkers in de bek. De zussen worden dikker en ronder, hun afgeknotte staarten langer. Het vliegen wil nog steeds niet vlotten. De snaveltjes blijven sperren en papa’s oranje snavel blijft pikken in het gras.

Daar heeft papa merel een lange, roze, dikke worm te pakken. Allebei de zussen pikken naar het gewriemel in papa’s snavel. Wijd sperren ze de gele bekjes. Weer pikken ze naar de worm, die hulpeloos kronkelt in papa’s snavel. Papa merel kijkt vertwijfeld van de een naar de ander. Kijkt radeloos om zich heen. Hij opent zijn snavel en de worm slingert op de grond. Eén zus is het snelst, pikt de worm op. Met aan beide kanten van haar snavel een bungelend stuk worm kijkt ze haar zus gnuivend aan. De zus kijkt verbouwereerd naar papa. Ze pikt tevergeefs naar de worm in haar zusters snavel. Die laat hem niet los, draait haar kopje weg. Nogmaals spert de andere zus haar bekje piepend open. Papa kijkt van de een naar de ander. Zijn twee mooie dochters. Dan gapt hij de worm uit de bek van de ene en stopt hem in de wijd opengesperde snavel van de ander. Ze slokt hem snel naar binnen.

De bestolen zus kijkt de ander vernietigend aan. Dan kijkt ze haar vader aan, het kopje schuin opzij. Papa en zuslief hippen weg, de tuin in. Als versteend blijft de merel zitten, het schuine kopje starend naar het raam. Dan schudt ze het hoofd en hipt langzaam weg.

Even denk ik terug aan de merel in de jasmijnstruik. Waar is de moeder van deze meisjes? Zou het dan toch? Maar opeens is ze er. Ze vliegt de tuin binnen, hipt een paar keer om haar dochters heen, flapt haar vleugels en vliegt weer weg. Papa kijkt even om. Dan sperren de zusjes hun snavels weer open. Papa moet aan het werk.

Goal!

2010-06-20T14:35:00.006+01:00

Ding dong, doet de deurbel. Tijm en ik snellen naar de deur. Het is de postbode. Met een pakje. Tijm pakt het aan en rent terug de kamer in. Hij scheurt het papier eraf. Wat buitelt er uit het bruine papier?
‘Wauw,’ roept Tijm.
‘Het zijn onderbroeken,’ leg ik uit, ‘voor Tijm.’
Tijm houdt er een omhoog: ‘On-der-boek.’
Het is een blauwe onderbroek met een trein erop. Tijm trekt aan zijn spijkerbroek.
‘Onderboek aantrekken,’ bepaalt hij.
Ik aarzel. ‘Nu?’
Tijm heeft zijn broek al uit.
‘Eerst je luier uit. Een onderbroek is voor grote jongens, die hebben geen luier aan.’
Trots draait Tijm rond in zijn nieuwe onderbroek. ‘Tijm is groot.’
Uit de badkamer haal ik het potje. Ik leg uit dat een grote jongen met een blauwe onderbroek op het potje plast. En poept.
Tijm bekijkt het potje argwanend. Hij zat er al eens op, maar aangespoord tot plassen wilde hij toch steeds een luier. Ik herhaal mijn grote-jongens-op-de-pot verhaal. Tijm knikt en roept: ‘Buiten spelen.’
Terwijl ik de achterdeur open doe prakkiseer ik, hoe nu verder? Ik kies voor de we-zien-wel-aanpak. Die dag plast hij twee keer in de tuin en één keer op de bank. Gelukkig is het mooi weer en hoeven we nergens heen. Aan het einde van de dag komen er drie druppels in het potje terecht. Samen juichen we om het hardst.

De volgende dag wordt hij wakker met een volle luier. Hij wijst erop. ‘Plas, veel plas.’
Hij haalt het potje, wurmt zich uit de luier en doet een grote plas. ‘Grote plas,’ laat hij trots zien, en giet hem dan keurig in de wc. Die dag plast hij vier keer in het potje. Slechts één keertje is hij ietsje te laat en is zijn onderbroek vochtig. De ochtend erna realiseer ik me dat hij al twee dagen niet heeft gepoept. Terwijl ik het denk zie ik Tijm’s gezicht vertrekken. Daarna vlucht hij de tuin in.

Ook de dagen hierna gaan de plassen meestal in het potje. We wagen ons zelfs naar de supermarkt. Elke vijf minuten vraag ik beleefd of Tijm misschien moet plassen. Of poepen. Zelfverzekerd schudt hij van nee. Tot ik opeens zijn gezicht weer zie vertrekken. Ik ren naar hem toe, gris onderweg het potje van de grond en trek zijn broek omlaag. Precies op tijd vang ik de drol op in het potje. ‘Tijm, knapperd, je hebt in het potje gepoept!’
Tijm kijkt even verbaasd, dan breekt een glimlach door. ‘Pottie gepoept!’ Met zijn broek om zijn enkels rent hij door de kamer, wuivend, schreeuwend en dansend als een voetballer die de winnende goal heeft gescoord. Ik juich mee. Die avond vertelt hij aan papa over zijn overwinning, ‘Tijm pottie gepoept!’

De volgende ochtend is papa minder snel en zit de poep weer in de broek. ‘s Middags is het huis vol bezoek. De papa’s zitten op de bank en kijken naar oranje mannetjes die achter een bal aanrennen. De mama’s bakken pannenkoeken. Door alle drukte heen sluipt Tijm met het potje de kamer binnen. Naast de bank gaat hij zitten. Niemand die op hem let. Tot iemand opeens roept, ‘Kijk, Tijm heeft gepoept!’
Triomfantelijk kijkt Tijm van het potje naar het bezoek op de bank. Iedereen joelt en klapt. Tijm trekt zijn oranje shirt omlaag en samen dragen we het potje naar de wc. Gelaten zwaait hij de drol na, ‘bye, bye poep.’

Knip, knap!

2010-06-15T09:29:00.000+01:00

Linde’s haar hangt als een gordijntje voor haar ogen. Pffff, blaast ze het gordijntje weg. Linde ziet niets. Meteen vallen de vlassige blonde plukjes weer voor haar ogen.
Ik weet wat. Een knipje. Een roze knipje met stipjes knipt de haartjes opzij vast. Tijm keurt het goed: ‘Linde is mooi, mama.’
Linde denkt er anders over. Kordaat trekt ze het knipje eruit. Keer op keer. We proberen iets anders. Een parmantig palmboomstaartje bovenop Linde’s hoofd. ‘Wow,’ roept Tijm. Wekenlang draagt Linde het staartje fier. Soms rechtop, soms naar achter, en soms een beetje scheef. Ineens is het klaar. Ze trekt het elastiekje eruit. Mama maakt een nieuwe staart. Linde trekt hem eruit. Keer op keer. Ik ben het zat. Dan maar geen dochter met lange blonde lokken. Tijm’s eerste knipbeurt deed ik zelf. Het hoongelach dat erna losbarstte echoot nog rond. We gaan naar een echte kapper.

Hoe ik het hebben wil, vraagt de kapster. Ik begin optimistisch. ‘Niet te kort, een pony vind ik niet zo bij zo’n klein meisje. Dan is ze net een jongetje.’
De kapster denkt even na. ‘We kunnen een lok doen, een beetje schuin, zo?’
Ze kamt het haar opzij. Ik knik enthousiast. De kapster gaat aan het werk terwijl ik Linde op mijn schoot in bedwang probeer te houden. Een voor een verdwijnen de potjes en flesjes van het plankje voor de spiegel richting de grond. ‘Misschien kunnen we deze beter even wegzetten?’
De kapster kijkt op van haar werk. ‘Eh, ja, goed.’
Tijm heeft een spuitfles te pakken. ‘Is dat water?’ vraag ik.
‘Ja, gewoon water.’
Ik pak de fles en spuit op Tijm’s hoofd. Met mijn handen vorm ik een natte kuif. Tijm wijst in de spiegel en lacht.
‘Is het zo wat?’ vraagt de kapster.
Linde blikt glimmend in de spiegel. Een vlotte modieuze lok. Dan schudt ze haar hoofd. Het haar valt weer voor haar ogen. ‘Nog wat korter,’ mompel ik.
Met haar kam licht de kapster de plukjes omhoog en knipt ze bij. Linde kijkt me door de lok schuin omhoog aan. ‘Doe nog maar wat korter.’
‘Zo dan?’ kijkt de kapster me vermoeid aan.
‘Nog een heel klein beetje, anders zit ik hier zo weer.’
Het is klaar. Linde wurmt zich omhoog, draait zich om en kijkt me blij aan.
‘Het is eigenlijk wel een beetje een pony nu,’ denk ik hardop.
De kapster zwijgt wijselijk. Ik kijk om me heen. ‘Tijm, kom eens kijken.’
Tijm kijkt verstoord op. Het water druipt in straaltjes over zijn schouders en zijn buik. Ik hijs hem in een kapperstoel. De kapster overhandigt me een handdoek. Ik wrijf Tijm zo goed mogelijk droog. Dan drapeer ik de handdoek om zijn schouders en pak een kam van het plankje. In zijn natte haar kam ik een nette scheiding. De rest van de dag zit zijn haar strak geplakt. Als papa thuiskomt lacht Linde hem toe met haar onbelemmerde blauwe ogen. Tijm rent naar de deur en wijst op zijn haar. ‘Papa, Tijm kapper, knip knip!’

Tijm de tuinman

2010-06-10T14:29:00.003+01:00

We graven een geul. Een geul voor de bessenstruiken. Met de schep. Een pikhouweel zou beter geweest zijn, zo hard is de grond. Papa heeft zijn rug al gebroken op de geul. Maar ik kocht drie, in plaats van vier bessenstruiken. Rode, zwarte, witte én kruisbessen. De geul is te kort. En papa is golfen met opa. Dus graven we verder, oma en ik. Ik graaf en oma krabt de grond los met het harkje. Heel langzaam wordt de geul langer en het hoopje aarde naast de geul hoger.

Daar komt Tijm met zijn schep. Hij helpt. Keurig netjes schept hij de aarde van de hoop in de geul. Nee, Tijm, dat is niet goed! Verbaasd kijkt hij me aan, ‘Niet goed?’
Oma doet het voor. De aarde moet uit de geul, op de hoop. Tijm snapt het. ‘Andersom.’
Ja, andersom. Maar wat is de grond hard. Het lukt niet. Net als mama zet Tijm zijn voet op de schep. Hij duwt de schep hard in de grond. Geen korreltje komt er los.
‘Kom mee,’ zegt oma, ‘we gaan in de zandbak scheppen. Dat gaat beter.’
Linde zit in de zandbak. Linde zit steevast in de zandbak. Ze strooit het zand in het rond. ‘Niet doen, Linde,’ komt Tijm aanrennen, ‘zand in de zandbak!’
Dat is waar, zo moet het, het zand hoort in de zandbak. Tijm schept het zand terug in de zandbak. Hij klimt in de bak. Met de emmer bouwt oma een toren. Linde en Tijm slaan hem kapot, met de schep. Ze lachen hard.

Intussen schep, beitel en bik ik de geul verder uit. Eindelijk is hij lang genoeg. Nu kan de rulle zwarte potgrond erin. Dan de bessenstruiken. Snel komt Tijm aanrennen met zijn schep. Samen scheppen we alle aarde terug in de geul. Tijm schept grote scheppen vol met zijn blauwe schep. Zijn voet stampt de aarde aan. Tijm’s bezem en die van oma vegen de laatste korrels in de geul. Klaar. ‘Nu alleen nog water,’ verzucht ik opgelucht.

Dat kan Tijm goed. Snel haalt hij zijn gieter. Hij giet het water uit over de struiken. Tijm’s gieter is klein. De struiken hebben grote dorst. Tijm weet de oplossing. ‘Slang,’ juicht hij. Samen halen we de tuinslang en spuiten op de geul die nu een richel is. De grond zuigt zich vol.
‘Meer water,’ commandeert Tijm. Hij steekt zijn gieter omhoog. Steeds spuit ik de gieter vol. Tijm de tuinman begiet alle planten in de tuin. En nog een keer.

De volgende dag. Met kermende rugpijn zet ik de zware boodschappentassen op het aanrecht. Wrijf over mijn rug. Had ik maar niet zo eigenwijs geschept. Ik twijfel, eerst even zitten of meteen opruimen? Dan trekt een handje aan mijn rok. ‘Kom, mama, kijk, mama, mooi.’
Het handje trekt harder, al wijzend trekt Tijm me naar buiten. Wat moet ik toch zien? Weer wijst hij, ‘Mooi, mama.’
Zijn vinger wijst naar het pas geplante rijtje bessenstruiken. ‘Wauw,’ verzucht hij, ‘mooie plant, hè mama.’
Ik aai over mijn rug, dan over zijn hoofd. ‘Ja, mooi hè?’

De laatste dag

2010-06-03T15:27:00.001+01:00

Daar zit ik dan. Het bureau opgeruimd, de kasten leeggehaald. In de vriezer thuis een voorraad ijs voor jaren. Ik wacht. Niets meer te doen. Alles overgedragen. Alles uitgezocht. Feitelijk bevind ik mij in een werkend niemandsland. Ik werk al niet meer, maar zal deze laatste dag op kantoor moeten uitzitten, van de ochtendfile tot de afscheidsspeech in de namiddag. De tijd daartussen vul ik met formulieren invullen en praatjes maken. Mijn laatste dag als werkende vrouw. Morgen ben ik huisvrouw.

Ik weet eigenlijk niet wat ik daar bij voel. Opluchting? Anticipatie? Blijheid? Treurigheid? De laatste maanden bestonden vooral uit het uitzitten van mijn ellenlange opzegtermijn, dus opluchting komt het meest in de buurt. Maar opluchting is een vluchtige emotie, morgen is hij weg en moet ik verder met de rest van mijn leven. Morgen verandert het ‘wat ga je nu doen?’ in het minder vrijblijvende ‘wat doe je nu?’

Maar morgen is morgen, vandaag werk ik en is de vraag diep weggestopt. Tot de secretaresse me in de wandelgangen vraagt of ik mijn afscheidsspeech al klaar heb. Het klamme zweet breekt me uit. Ik krijg toch een speech?
Ik ben een makkelijke spreker, uit dit soort situaties klets ik me normaal gesproken soepel. Maar wat als de ‘wat?’ vraag aan bod komt. Hoe geef ik een antwoord dat er niet is? Of dat er wel is maar ik niet durf te geven? Meestal antwoord ik met ontwijkend gemompel, over weetniet, over pauze, over nadenken. Dat ik erover denk, nee, dat ik al besloten heb de komende jaren huisvrouw te worden zou ik nooit toegeven. In ieder geval niet tegen mezelf.
Ik wou dat ik een volmondig en helder verhaal had om zometeen te vertellen.
Bijvoorbeeld ‘Ik heb een hele coole nieuwe baan.’
Of ‘Ik ben zwanger.’
Of ‘Ik word huisvrouw, ik kies ervoor thuis te blijven en voor mijn gezin te zorgen.’

Nee, niets van dat al. Ik twijfel, worstel, dreutel. Vooral wil ik geen etiket. Geen etiket van ‘werkende moeder’ of ‘thuisblijfmoeder.’ Ik wil gewoon mezelf zijn, en doen wat mij goeddunkt zonder dat anderen daar een mening over hoeven te hebben. Eerst werkte ik wel, nu even niet. En straks? De tijd zal het leren.

Wat ik zo meteen ga zeggen weet ik nog niet. Zoals ik al zei, onvoorbereid ben ik op mijn best. Hopelijk zal tijdens mijn speech ook mijzelf een en ander duidelijk worden. Het enige wat ik in ieder geval weet is dat het morgen prachtig zonnig weer wordt, en dat we het zwembadje in de tuin zullen opzetten om in stijl mijn eerste dag als huismoeder te vieren.

De koningin dineert

2010-05-24T13:06:00.001+01:00

Aan het hoofd van de tafel zit de koningin in haar troon. Hoog torent de oranje zetel boven de stoelen uit. Vanuit haar verheven positie kijkt Linde neer op het plebs. Met zekere gebaren wijst ze haar bevelen. Lepel, nu. Vork. Ze trommelt ermee op tafel. Mama zet het bordje eten voor haar neus. Linde bekijkt het argwanend. Dan prikt ze voorzichtig een stukje aan haar vork. Een stukje garnaal. Trots zwaait ze de vork in het rond. Gelukt!

Kroonprins Tijm juicht haar toe, 'Linde heeft geprikt.'
Hij demonstreert hoe keurig hij het kan. Aan het puntje van zijn vork prikt hij een hele garnaal. De garnaal verdwijnt in zijn wijdopen mond. Snel prikt hij een nieuwe. Hij zwaait de vork met de geprikte garnaal voor Linde’s neus. ‘Kijk Linde, zo.’
'Goed zo Tijm,’ zegt mama, ‘nu jij Linde, eet hem maar op'
Vertoornd kijkt Linde mama aan. Wat een idioot idee. Ze trommelt weer met de vork op tafel. Dan zwiert de vork met een boogje naar de grond. Ze wijst hem na, oprapen mama!

Mama bukt zich en raapt de vork op. Ze prikt er een vers stukje eten aan. ‘Hier, lekkere zoete aardappel.'
Maar Linde haalt nuffig haar neusje op. Dat blieft de koningin niet. Ze kijkt naar het bordje en veegt het met een gedecideerd gebaar van tafel. Opgewekt kijkt ze het bordje na, dat ondersteboven op de grond beland. Ze lacht hardop. Ze lacht haar onderdanen uit. De koningin doet wat de koningin wil. Anders niet.

Mama snapt het. Ze haalt haar schouders op. Papa, mama en Tijm eten verder. Tijm eet wel zes garnalen en een halve champignon. Linde trommelt met de vork. Gooit de vork op de grond. Eist drinken, om het vervolgens met een snelle handbeweging op de grond te gooien. Mama kreunt en bukt. De nederige dienaar bukt en raapt op, bukt en raapt weer op. Linde lacht in haar vuistje.

Eindelijk zijn ze klaar met eten. Mama stapelt de borden op. Maar dat gaat zomaar niet. Linde protesteert met luide stem. Ze heeft honger. Ze wil eten. En snel. Mama prikt een stukje zoete aardappel aan de vork. Tevreden peuzelt Linde het op. En ze wijst. Meer. Nog meer. Als hare majesteit alle zoete aardappel verorberd heeft leunt ze voldaan achterover in haar stoel. En wijst weer. Nu mag er afgeruimd worden. En het dessert geserveerd. Graag.

Ei bak

2010-05-20T10:28:00.007+01:00

Ik sta bij het fornuis en roer in een pan tomatensaus. Tijm schuift een stoel bij, gluurt over de rand, en merkt op: ‘Eten kook.’
‘Ja,’ beaam ik.
‘Tijm ook eten kook,’ commandeert hij, ‘Tijm help.’
Ik dirigeer Tijm weg bij het vuur en geef hem twee kleine pannetjes. Een steelpannetje en een koekenpannetje. Tevreden knikt hij. ‘Tijm zijn pan.’

Ik kook verder. Tijm ook. Na een tijdje laat hij zijn kooksels zien. ‘Tomaat,’ steekt hij parmantig het steelpannetje vooruit. Erin liggen vier rode duplosteentjes. Dan laat hij het koekenpannetje zien. ‘Ei bak!’In het koekenpannetje liggen de ronde, geel plastic castagnetten.

De kleine kok pakt een houten lepel en roert geconcentreerd in zijn saus, het puntje van zijn tong tussen zijn tanden. Trots aai ik de kleine topkok over zijn bol. Die avond vertel ik enthousiast aan een vriendin over zijn creativiteit. Hoe hij alles maakt van duplo. Tomaten, flessen melk, en zelfs hele worsten bouwt hij. Hoe veel leuker dat is dan van dat plastic eten, waar hij op de crèche hele dagen mee rondzeult. Dat duplo veel meer de fantasie prikkelt. Mijn vriendin knikt beamend.

Een paar dagen later slenteren we over de rommelmarkt. Langzaam vult de buggy zich met de aangeschafte prullen. Het oranje retro-jaren-zestig tosti-ijzer dat vast onze stoppen zal doen doorslaan. De mooie geslepen waterglazen. De jaren veertig kinderboeken. De zachte jurk met groene blokjes. Tijm past er niet meer bij. Hij stuitert los over de markt. Tijm mag ook wat uitzoeken, beloof ik gul. Nadat ik hem met vereende krachten bij een grote radiobestuurbare auto, een elektrische trein en een machinegeweer weggesleurd heb rent hij opeens wijzend en gillend naar de overkant. ‘Ei bak!’ juicht hij.

Stralend staat hij bij een doos vol plastic etenswaren. Een gebakken ei. Frietjes. Erwtjes. Een hamburger en zelfs een dikke worst. En als klap op de vuurpijl een heuse fles ketchup. ‘Ketsjup,’ zegt Tijm en aait de fles liefkozend. Het door mijn zoon tegen zijn buik geklemde doosje moet vijftig pence kosten. Ik strijk mijn hand over mijn hart en in mijn zak, en diep de grote zevenhoekige munt op. Zuchtend overhandig ik hem aan de verkoper.

’s Avonds aan tafel heeft Tijm twee borden. Een met echt eten. En een met plastic eten. Het echte eten kijkt hij niet aan. Het plastic eten wordt met smaak verorberd. Wel zesentwintig keer. Bij het naar bed gaan is zijn honger nog niet gestild. Het gebakken ei moet mee naar bed. Als ik later op de avond bij hem ga kijken heeft hij het ei strak in zijn vuistje geklemd. Zijn gelukzalige glimlach verraadt waarvan hij droomt.

Het sokkenspel

2010-05-15T11:59:00.004+01:00

Mama loopt de kamer binnen met een grote teil. Ze zet de teil op het kleed. Snel loopt Tijm naar de teil. De teil is vol met sokken. Tijm kijkt blij. Tijm is gek op sokken. Daar komt Linde aangekropen. Ook Linde is gek op sokken. Haar hand grijpt in de teil. Daar heeft ze een sok te pakken. Een oranje sok, met rode stippen. Hoepla, de sok zwaait door de lucht.

Tijm doet ook mee. Hij pakt een hand vol sokken. Omhoog gooit hij ze. Helemaal hoog in de lucht. De sokken fladderen weer omlaag. Terug naar de grond. Eentje niet. Eentje valt op Linde, op haar hoofd. Linde kijkt omhoog. Wat is dat nou? Ze ziet niets. Ze schudt met haar hoofd. Nee, nee, schudt ze. En nog een keer. Dan valt de sok eraf. Plof, op de grond. Ze pakt hem op en bijt erin. De sok is rood, met oranje stippen.

Mama heeft een idee. ‘We gaan een spelletje doen. Het sokkenspel. Wie doet er mee?’
Tijm wil wel. Mama legt het uit. ‘Kijk, allemaal sokken. Rode sokken. Blauwe sokken. Gele sokken. Sokken met strepen. Sokken met stippen. En sokken met beestjes. Van allemaal zijn er twee. We zoeken twee sokken die hetzelfde zijn. Twee bij elkaar. Deze is blauw, met rode streepjes. En die ook. Ik maak er een bolletje van. Ziezo, klaar.’

Tijm snapt het. Hij pakt een groene sok. Een groene sok, met een aap erop. ‘Van Tijm!’ roept hij uit.
‘Ja, goed zo,’ zegt mama. ‘Zie je er nog een?’ Tijm heeft de andere sok al. Nu maakt hij een bolletje. Hij propt de ene sok om de andere. Het zit niet goed. Hij propt wat meer. ‘Ziezo,’ zegt hij dan. Een sokkenknoedel. Hij geeft hem trots aan mama. Maar dan valt de knoedel kapot. ‘O jee,’ zegt Tijm. Het geeft niet. Mama doet het nog een keer. Nu is het een mooie bol.

Linde doet ook mee. Ze knoedelt haar sokken samen. ‘Niet goed,’ roept Tijm, ‘niet goed Linde.’
Linde kijkt verbaasd op. Is het geen mooie knoedel? Ze geeft de knoedel aan mama. ‘Kijk,’ mama houdt de sokken omhoog. ‘Deze is oranje met rode stippen. En die is rood met oranje stippen. Bijna hetzelfde, maar niet helemaal.’

Steeds meer bolletjes liggen er naast de teil. Nu wordt het moeilijk. Tijm pakt een grote sok. Een blauwe sok. ‘Van papa,’ roept hij. Hij kijkt in de teil. Er zijn er nog een boel. Maar alle sokken zijn blauw. Donkerblauw. Of zwart. Hij ziet het niet. Mama ook niet. ‘Die mag papa doen,’ zegt ze. En ze maakt een grote blauwe bol.

Nu is er nog één sok over. Een kleine witte sok. ‘Van Linde,’ weet Tijm. Maar waar is de tweede? ‘Kwijt,’ zegt Tijm. Hij steekt zijn handen in de lucht. Hij weet het niet. Alledrie kruipen ze nu over de grond. Ze zoeken. Achter de bank, en onder de stoel. Zelfs onder het kleed. Nergens zien ze een witte sok. Dan kruipt Tijm naar de gang. ‘Gevonden!’ roept hij blij.

Een

2010-05-08T17:09:00.003+01:00

‘Lang zal ze leven,’ zingt de verzamelde familie in koor. In de armen van haar tante worstelt Linde ongedurig richting de taart, waar de kostelijk rode aardbeien haar toelonken. Wachten, Linde, eerst zingen. Eindelijk is het lied uit. Hoeraaaa. ‘Nee,’ trek ik Linde’s arm weg die al een aardbei te pakken heeft. ‘Eerst blazen.’ Haar ongeduldige geschreeuw dooft het kaarsje niet. Dan blaast Tijm mee en is het uit. Oma komt aanzetten met een kadootje maar het pakje wordt kordaat weggeduwd. Eerst de taart. Veel taart. Je wordt maar één keer één.

Het lijkt tegelijkertijd heel lang geleden en als de dag van gisteren dat ze bloot en glibberig op mijn buik lag, na drie keer persen en een zucht. Dat ze gulzig toehapte en het eerste uur van haar leven vastgezogen zat aan mijn borst. Totdat de verloskundige echt alles opgeruimd had en eindelijk wilde beginnen met het controleren en wegen van het kleine meisje. Dat kleine meisje met de donkere haartjes, diepblauwe ogen en het verfrummelde hoofdje.

Kleine meisjes worden minder klein. Nu heeft ze een gezellig bolle kop en een grote grijns met vijf hompjes tand. Haar steeds blondere piekhaartjes hangen steeds verder voor haar ogen. Die grote, immer diepblauwe ogen die steeds wijzer de wereld in blikken. En eigenwijzer. Mijn rustige, lieve dochter ontwikkelt een eigen willetje. Of zeg maar gerust wil. Krijgt ze haar zin niet dan zullen we het weten. Is ze klaar met eten dan schudt ze resoluut van nee, en maait in één beweging het resterende eten op de grond. Sinds ze het kruipen onder de knie heeft is het huis te klein. Naar buiten wil ze, de tuin en de zandbak in.

Binnen oefent ze achter de loopkar fanatiek tot ze het snel en soepel kan. Alleen de bocht om lukt nog niet. Dan moet mama haar omdraaien zodat ze weer verder kan, de kamer rond. Tijm snelt erachteraan op de brandweerwagen, maar ze is hem te traag, zodat er files ontstaan tussen de poef en de bank.

Trots kijk ik naar het kleine meisje, dat in haar mooie feestjurk die al een beetje te klein wordt, vrolijk rondkruipt tussen de visite. Haar kadootjes interesseren haar maar matig. Ze mag er toch niet mee spelen. De verjaardagsvisite wordt de hele middag door Tijm voorzien van kopjes thee, mét melk en suiker, uit Linde’s nieuwe roze theekopjes, gekregen van overgrootoma. Linde moet er afblijven. Ze vindt het niet erg. Met zoveel visite is er zoveel te doen. Met het inpakpapier spelen, op schoten klimmen, glimlachjes uitdelen en mensen bekoren. Ze blijft de allerliefste. De allerliefste Linde. Hieperdepiep, hoera!

De boot en de gil

2010-05-06T11:39:00.001+01:00

Ik heb een boot gebouwd. Een boot van groene steentjes. En één rood steentje. De boot vaart over het kleed. Daar komt Linde aangekropen. O, nee. Ze grijpt de boot. Ze trekt de blokjes uit elkaar. Ik schreeuw. Nee, Linde, nee. Mijn mooie boot. Ik trek hem uit haar hand. Het is míjn boot.

Linde schreeuwt het uit. Ze huilt en wijst naar mij. Daar komt mama aan. Ze kijkt boos. ‘Wat doe je Tijm,’ vraagt ze. ‘Pest je je zusje weer? Niet doen, geef eens terug.’
Nu gillen we allebei. Om het hardst.

Het is niet eerlijk. Het was mijn boot. Linde maakt alles stuk. Zusjes zijn stom. Dat schreeuw ik, maar mama hoort alleen maar gil.

Mama pakt me op en zet me in de studeerkamer. ‘Gil het maar uit,’ roept ze. ‘Als je klaar bent mag je eruit.’ Ik gil, en ik gil, en ik gil. Mama is stom. Mama is niet eerlijk. Ik gil zo hard dat ik vergeet waarom ik gil. Ik gil nog even door.

Waar blijft ze nou? Schreeuwend rammel ik aan de deur.

Dan komt mama kijken. ‘Ben je weer lief?’ vraagt ze. ‘Ben je weer stil?’
Ik snik hard en schud mijn hoofd. De gil hikt nog na in mijn buik. Toch mag ik eruit. Mijn boot ligt op de grond. Alleen. Ik pak hem op en geef hem aan Linde. Ik hoef hem niet meer. Daar is de bak met duplo. Van rode steentjes bouw ik een nieuwe boot. Een grote boot. Hij vaart over het kleed. En door de lucht.

Linde’s boot streept over de vloer. Daar komt ze weer aan. Nee, Linde, nee. Linde trekt aan de boot. Ik voel de gil weer in mijn keel. Hij borrelt omhoog, hij rolt door mijn mond. Daar is mama al. ‘Nee Linde, afblijven. Tijm was met de boot aan het spelen.’ Linde piept een hoge kreet, maar mama knuffelt het huilen weg. Ik pak mijn boot weer op. Míjn boot. Stilletjes vaart de boot verder over het kleed.

Kusjes

2010-04-29T09:36:00.001+01:00

Een wijdopen mond buigt zich langzaam naar mijn gezicht. Erboven twee blije ogen. De mond wordt tegen mijn wang geduwd. Vol overgave leunt Linde als een happende vis tegen me aan. Trots lachen de ogen me toe. Linde kust mama. Mama’s hart smelt. Ik kus Linde terug. Nog een keer wil de mond. Het mag. Zo vaak ze wil. Kijk, zeg ik trots tegen de kamer, Linde kan kusjes geven.

Meteen moet Tijm laten zien dat hij het ook kan. Hij petst drie grote smakkerds op mijn linkerwang, rechterwang en voorhoofd. Dan pakt hij mijn hoofd tussen beide handen. Kus op mond, commandeert hij. Leg je aan een tweejarige uit dat zonen dat zo niet doen bij hun moeders? Welnee, je neemt de kus dankbaar in ontvangst.

Dan gaan we klapzoenen doen. Tijm kan het hard. Maar Linde ook. Smap, smap, smap, grijnst ze, terwijl haar ogen ons vragend aankijken. Moet het zo? Ja, zo moet het. Samen brullen we van het lachen. Wat voor kussen kunnen we nog meer? Tijm weet het. De vliegende kus. Hij blaast er een naar zijn zusje. Mis. Linde kijkt verbaasd om. Waar ging die heen? Ik blaas er een naar Tijm. Hij vangt hem en plant hem op zijn buik. Kus, constateert hij voldaan, hij aait over zijn buik, wrijft de kus in. Ik krijg er een terug. Netjes vang ik hem op het puntje van mijn vinger en zet hem op mijn wang.

Linde snapt het nu. Ze weet er nog een. De klap-smak-kushand. Haar hand gaat naar haar mond. Smak, klapt ze, en ze wuift de kus omhoog. Ze wijst en kijkt hem na. Hij vliegt naar het plafond. Tijm springt op en rent erachteraan. Daar komt hij, langzaam fladdert de kus naar de grond. Tijm duikt, en ja, hij heeft hem. Hij biedt hem mij aan op het plat van zijn hand. Blij aanvaard ik haar kus van hem.

Tijm blaast er nog een. Heel hard, hij stuitert van de muren. De kus is snel, zoeft langs Linde’s oor via de spiegel richting het raam. Richting de kier. Op het nippertje vang ik hem. Dan het is tijd voor de laatste kus. Die voor het slapen gaan. Slaap lekker.

Een plek in de zon

2010-04-26T09:49:00.003+01:00

Ik ben een nomade. Verwekt in de hete Arabische woestijn werd ik, bij gebrek aan ziekenhuizen ter plaatse, in Nederland geboren in de heetste zomer van de twintigste eeuw. Amper twee weken oud keerde ik terug naar huis, naar mijn woestijn. Toen we vele omzwervingen later terugkwamen in Nederland waren twee dingen voorgoed in mijn tienjarige wezen geëtst. Het rondzwerven en de zon.

Ik verhuis nog steeds, elke paar jaar, op zoek naar de zon. Of zoek ik toch iets anders? Want na bijna vier jaar in dit koude, natte land, gaat het onmogelijke gebeuren. We kopen een huis. Ons huis. Ons droomhuis. Huiselijk als ik ben, nooit eerder heb ik een huis bezeten. Ik vergelijk me graag met een slak, mijn huis draag ik op mijn rug. Waar ik ben, waar mijn gezin is, waar mijn spullen zijn, daar ben ik thuis. Huisraad heb ik namelijk wel. Veel ook.

Komt het door de kinderen? Was dit huis te mooi om waar te zijn? Was het gewoon een financieel gunstige beslissing? Of optie D, all of the above. Wie het weet mag het zeggen. Soms bekruipt me een kleine twijfel. Als we maar niet vastroesten, want op een gegeven moment moeten we toch verder, verder naar die zon.

Maar nu komt de lente eraan en ben ik vooral blij. Het beste van een eigen huis is namelijk de tuin. Tuinieren en rondzwerven gaan niet samen. Tuinieren kost tijd. Niet alleen tijd om op je knieën gravend onkruid uit te pluizen, maar ook tijd voor de planten om te groeien en bloeien en alles zo heerlijk vol te woekeren. Ik houd van een wilde, gezellige tuin vol bloemen. Dus nu het onze tuin gaat worden, en vorig weekend zo heerlijk de zon scheen dat ik mijn reuma amper voelde, togen we aan het werk.

We maakten van ons beukenbos weer een nette haag. We vochten met de klimop die van alle kanten onze tuin aanvalt. We maakten alle hoeken en gaten van de tuin dicht. Zodat we onze konijnen binnen, en vossen buiten houden. We maakten een hek om te voorkomen dat Linde zich kapot zou vallen op het houten trapje.

En vooral maakten we heel veel plannen. Plannen en dromen. Ik droom van een moestuin, en kippen. Roel van een mosloos grasveld. Tijm droomt van schommels en glijbanen en Linde van een oneindig grote zandbak. Voor alles is plaats in onze droomtuin.

Er is nog een klein risico, de huizenmarkt in Engeland is verraderlijk. Tot het allerlaatste moment kan de koop afketsen. Ik lig er niet wakker van. Ons droomhuis kunnen ze ons afnemen. Maar onze dromen nooit.

Van keutels, drollen en derrie

2010-04-22T09:47:00.001+01:00

Als ouder van baby’s, dreumesen en peuters ontkom je er niet aan. Poep. In je vriendenkring ontstaat een duidelijk onderscheid tussen wie wel of geen kinderen heeft. Die laatste groep vertrekt walgend het gezicht als de ontlasting van het nageslacht ter sprake komt. Onsmakelijk! Ongehoord! Behoor je tot deze groep dan adviseer ik het lezen na deze zin te staken. De rest, jij dus blijkbaar, praat graag mee. Iedereen heeft zijn verhalen en anekdotes. Van de zwarte, teerachtige meconium, via borstvoedingsbrij, tot nette keutels. In alle kleuren van de regenboog.

Wat heb ik veel geleerd de laatste jaren. Dat groene poep betekent dat ze teveel voormelk drinken. Diaree met rare luieruitslag? Tandjes. Ik weet nog hoe ik ooit in paniek dacht dat Tijm wormpjes had. Nu weet ik beter. Bananen. Toen vorige week de crèche bezorgd rapporteerde over Linde’s inktzwarte smurrie. Ach, bosbessen. Al die kennis, over een onderwerp waarin ik jaren geleden nooit had gedacht, laat staan gehoopt, expert te worden.

Naast de theorie is ook praktijkkennis nodig. En uithoudingsvermogen. Gelukkig baart oefening kunst. Al blijft elke verschoning een gevecht. Zes handen zijn nodig om het worstelende lijfje van Linde in bedwang te houden. Bij Tijm is vooral snelheid vereist, voor het vangen. Als op de vraag ‘heb je gepoept?’ het antwoord heel hard wegrennen is weet een ervaren ouder hoe laat het is.

Toch twijfel ik, met al mijn expertise, soms nog. Ze poepen zo vaak. Wel vier tot zes keer per dag. Is dat normaal? Verteren lijken ze niet te doen, je ziet precies wat ze de dag ervoor aten. Hoef ik dat alvast niet meer na te lezen op het papierwerk van de crèche. Hé, rozijntjes. Maïs. Jammie, heb je worteltjes gehad?

Desondanks wordt Linde een mollige dreumes en schiet Tijm de hoogte in. Iets halen die darmpjes er blijkbaar toch uit.

Het juiste antwoord schijnt te zijn: alles is normaal. Ook de steeds andere substantie, dunne derrie of nette drol. De twijfel blijft nochtans knagen. Nadat we Tijm een half jaar met een tropische darminfectie hebben laten lopen weet ik dat deze bakerwijsheid niet altijd opgaat. Soms is het gewoon niet goed. Maar hoe je dat weet? Ik weet het niet. De dokter ook niet. Steeds waren de ingeleverde monsters, en dus mijn moedergeweten, schoon. En duw ik het geknaag diep weg.

Nu hoop ik maar dat ze snel zindelijk worden. Wat voor zwijnenzooi ze dan ook produceren, ik hoef het niet meer van dichtbij te zien. Doortrekken en wegwezen.

De zee, de zee

2010-04-20T13:51:00.002+01:00

Tot mijn knieën sta in het water. Een klein jongenslijfje klemt zich rond mijn middel. Bij elke golf omknellen zijn armpjes me strakker. Waar is het stoere mannetje gebleven dat vorig jaar als een kip zonder kop de zee in rende? Het jongetje dat, waar op het strand je hem ook neerzette, als een pasgeboren schildpadje zich omdraaide en in een rechte lijn op de zee afkoerste. Waar andere ouders naar wezen, toen hun, veel oudere, kinderen zich de woeste zee niet in waagden. Zie dat kleine jongetje daar. Kijk hoe stoer hij is. Hij durft wel!

Dat jongetje dat je dus geen seconde alleen kon laten op het strand, want met ruim een jaar was hij nog veel te klein voor de hoge golven. Nu is hij twee en heeft hij gevaar ontdekt. Heel verstandig.

De eerste dagen laten we het zo. Het is wel gemakkelijk. Er is genoeg te doen op het strand. In het zand is hij veilig. Maar dan mis ik mijn onverschrokken held op blote voeten te veel. Tijd voor een lesje zee.

Ik heb hem al spartelend opgepakt en de zee ingedragen. De golven spatten tegen mijn benen uit elkaar, spatten ons nat. Dát vindt Tijm prachtig. Hij is graag nat. Ik pak hem bij zijn middel en doop zijn tenen in het heldere water. Daar komt een golf. Hij schrikt. En lacht. More, mama, more. Steeds dieper doop ik hem in het water. Zijn korte broek is al flink nat. Hij schatert het uit. More, more zee. Ik glunder, mijn stoere mannetje is terug.

We lopen terug, naar de vloedlijn. Ik zet hem neer. Nu heeft hij de smaak te pakken. Hij stuitert door de branding. Zijn luier moet inmiddels uit elkaar knappen van het opgezogen zeewater. Papa lost me af. Ik ga babysitten, onder de parasol, waar Linde gewikkeld in een grote badhanddoek haar middagdutje doet.

Papa en Tijm bouwen dammen, rollen door de branding en het zand, en laten zich schoonwassen door de golven. En ik? Ik doe helemaal niets.

Zand

2010-04-13T15:50:00.013+01:00

Overal is zand. Aan onze handen, tussen onze tenen en in ons haar. En in Linde’s mond. Stralend propt ze handen vol naar binnen. Tijm drinkt het zijne met een rietje uit zijn plastic beker.

Ik voel het warm en zacht aan mijn billen en geniet. Zand is geweldig. Je kunt zoveel met zand. Je kunt er bergen, torens en huizen mee bouwen. Je kunt het in het rond strooien, of het juist langzaam door je vingers laten glijden. Je kunt gaan liggen in het fijne, fluwelige, droge zand, en je lichaam schurken tot het precies jouw vorm aan neemt. Maar zulke kalme, ontspannen bezigheden bekoren Tijm maar kort. Mama moet aan het werk.

We gaan rondjes rennen, met onze ploffende voeten door het hete rulle zand naar het koele harde, en weer terug. Linde blijft bij papa, kruipend onder de ligbedden en parasollen. Verlangend kijkt uit ze over het strand. Nog een jaartje, denk ik. Dan ren je mee. Maar we zijn al weer weg. Er is zand te bedwingen.

Ik zie een kuil, pardoes, in het zand. Een kleintje, precies op de rand tussen hard en zacht. Tijm en ik rennen ernaartoe en springen erin. Boem! Het past niet, we zijn te veel, de randen brokkelen langzaam af. Geen nood. Als ware Duitsers gaan we aan het werk. Met de handen, met de gekleurde bekertjes. Het voorbereiden van strandvakanties, daar zijn we niet zo goed in. Er komt deze keer geen extra schep voor onze collectie thuis. Nee. We improviseren. We scheppen de kuil dieper, het uitgeschepte zand verstevigt de randen. De kuil wordt een fort. We zitten veilig voor de wind.

Daar komt Linde aangekropen. Haar blauwgebloemde bandana piept over de rand. Eronder twee guitige oogjes en een toet vol zand. Ze probeert de muren van het fort te bedwingen, en langzaam brokkelt onze verdediging af. We geven ons over en ik graaf een ingang. Nu kunnen we eruit of erin, gelopen of gekropen.

De kuil wordt een boot. De blauwe, grootste beker het roer. De kleinere bekertjes de knoppen. De kleine kapitein voert het bevel. Streng berispt hij de lichtmatroos. Ze wil het want inklimmen, maar doet de boot instorten. Help, we zinken. De lichtmatroos wordt door papa afgevoerd naar het vasteland. De kleine kapitein en zijn maats repareren de schade en varen verder, de woeste baren tegemoet. Wat voor avonturen wachten ons?

Op een tropisch eiland

2010-04-09T14:07:00.003+01:00

Daar staan we dan, om 5 uur in de ochtend. Het lauwwarme water van de Caribische Zee speelt zachtjes met onze tenen. Mijn grote, blote tenen en de kleintjes van Tijm. Door onze haren waait een fris briesje. Achter me hoor ik Linde zachtjes kirren in de armen van haar vader. Ik denk, het was het misschien toch wel waard.

De avond ervoor twijfelde ik nog. Toen mijn zoon, na uren van opgetogen 'vliegtuig, vliegtuig' roepen, besloot dat hij er nu toch wel uit wou. Toen ik met een huilende baby op schoot in een bus zat te wachten tot onze chauffeur weer zou verschijnen en ons eindelijk naar ons hotel zou brengen. Wat voor ouder doet zijn kinderen zo'n vreselijke reis aan? Anderhalf uur trein, negen uur vliegtuig, het wachten tussendoor. Steeds stil zitten. Niet slapen. Omdat wij zonodig naar de zon willen.

Ongemakkelijk trek ik aan het feloranje bandje aan mijn pols. Ik had gezworen nooit zo’n bandje te dragen. Maar wie een week van tevoren een reis naar een tropisch eiland wil boeken, midden in de paasvakantie, kan niet kritisch zijn. En ach, het is wel gemakkelijk, toch, met kleine kinderen? Het resort achter me is stil. Ik hoor alleen de bladeren van de palmbomen die klapperen in de wind en het geruis van de golfjes. Nog minstens een uur voordat de eerste gasten zullen opstaan, om bij het zwembad hun handdoeken neer te leggen op de ligbedden en weer terug naar bed te keren. Nog twee uur voordat het personeel de weldadige ontbijtbuffetten zal uitstallen. Onze kinderen zijn al wakker.

Een paar uur later lig ik op een ligbed bij het zwembad. Ik kijk naar Tijm, die druk bezig is water te scheppen in zijn gekleurde bekertjes. Hij laat ze me trots zien. 'Mama, water!' Vlug vult hij ze, om het water van het ene naar het andere deel van het zwembad te dragen. Intens gelukkig. Dan kijk ik naar Linde, die door het zwembad rent in haar gele opblaasdrijfding. In het ondiepe, aflopende zwembad kan ze precies met haar teentjes bij de grond. Breed grijnzend vaart ze rond. Ik pak mijn boek, neem een slok van mijn versgeperste papaya-sap en rek me uit. Ik denk, het was het waard.

Ja, de rijk opgediste buffetten gaan snel vervelen. Ja, er zijn een heleboel dikke mensen die bergen eten opscheppen waar ik plaatsvervangend misselijk van word. Ja, het nietsdoen maakt me na een paar dagen hersendood. De beslissing of we die ochtend naar het strand dan wel het zwembad zullen gaan valt me steeds zwaarder. Maar het strand is idyllisch, de zee helder turkoois, de bediening ongelofelijk vriendelijk en het zwembad prachtig aangelegd. Je hoeft hier niets. Niet denken, niets doen. We eten, zwemmen, slapen. We spelen in het zand. Het is lastig, maar het went. De kinderen, en wij, wij genieten. We zijn op vakantie!

De kleine machinist

2010-03-29T14:21:00.002+01:00

De stoel schuift knerpend over de houten vloer. Dan nog een stoel. En nog een. De rode houten stoelen van de eettafel. De kleine groene kikkerstoel. De gele berenstoel. Het antieke houten stoeltje met de kapotte rieten zitting. Allemaal op een rij. De kleine machinist controleert. Staan ze netjes in het gelid?

Papa wordt aan zijn arm meegesleurd. De kleine machinist is streng. Zitten, op je plaats. Linde, met kinderstoel en al, moet in de trein. Wat is die stoel zwaar. Mama moet helpen. En gaan zitten, daar. Ook de kleine machinist neemt zijn plaats in, op de locomotief, helemaal vooraan. Met krakend houten poten komt de trein in beweging. De kleine machinist zwengelt de stoomfluit aan, die tettert: ‘Tjoeke, tjoeke, puuu, puuu!’

We gaan naar links, de passagiers zwiepen mee. Dan naar rechts. Papa zwiept het hardst. Pas op, straks vallen we om! Dan zwiepen we naar voren. En naar achter. De machinist zet weer in, alle passagiers doen mee: ‘Tjoeke, tjoeke, tjoeke, tjoeke, tjoeke, tjoeke, puuuuuuuuuuu.’ De machinist trekt aan het koord voor de fluit. Steeds weer trekt hij met zijn arm, steeds harder. Puuuu, puuuu. De trein stuift voort.

Dan stopt de trein, eventjes, en mama klimt eruit. Maar hé, dat mag zomaar niet. De kleine machinist wordt boos, de trein moet immers verder. Maar mama ook. De tafel moet afgeruimd. De afwas gedaan. Dan heeft mama heeft een idee. Kijk, daar is de boerderij. Ja hoor, de koe wil wel mee. Hij mag voorin, bij de kleine machinist, op de locomotief. Het paard, het schaap, de kippen en de konijnen, allemaal gaan ze in de trein. Dan is hij vol. De trein rijdt verder, ‘tjoeke, tjoeke, tjoeke, puuuu puuuu.’

Rustig rijdt de trein door, de hele kamer lang. Tot de tafel schoon is en de afwas gedaan. Dan is het eindstation bereikt, en de kleine machinist moet naar bed. Hij zwaait de trein gedag: ‘bye, bye trein!’ De koe op de locomotief zwaait terug. De trein draait om. Hij gaat op weg naar huis.